Bakı, 7 iyul
İyulun 7-də Bakı Hərbi Məhkəməsində davam etdirilən məhkəmə prosesində zərərçəkmiş şəxs, Kərkicahan qəsəbəsinin sakini Dərgah Haqverdiyev ifadə verib. O, 1987-ci ildən etibarən ermənilər tərəfindən Xankəndi şəhərində yaşayan azərbaycanlı əhaliyə qarşı milli ayrı-seçkilik zəminində təzyiqlərin başladığını bildirib.
Kərkicahanda Milli Ayrı-Seçkiliyin Başlanğıcı və Robert Koçaryanın Rolu
Dərgah Haqverdiyev, Ermənistanın keçmiş prezidenti Robert Koçaryanın bu proseslərdə fəal rol oynadığını xüsusilə vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, 1988-ci ilin fevral ayından sonra ermənilər azərbaycanlıları aşkar şəkildə qovmağa başlayıb, həmin ilin sentyabrında isə Xankəndi şəhərində yaşayan azərbaycanlıların fərdi evləri yandırılıb. Xankəndi şəhərinin mərkəzi meydanında keçirilən mitinqdən sonra silahlı ermənilər Kərkicahan qəsəbəsinə hücum edərək, bir neçə evi oda veriblər. Koçaryanın təşviqatının bu hadisələrdə mühüm rol oynadığı da qeyd edilib.
Erməni Təcavüzü: Qəsəbənin İşğalı və Əhalinin Köçkün Düşməsi
Zərərçəkmiş Dərgah Haqverdiyev qeyd edib ki, 1991-ci ildən başlayaraq Xankəndi şəhərində yerləşən 366-cı motoatıcı alayda xidmət edən erməniəsilli hərbçilərin iştirakı ilə, həmin alayın silah və texnikasından istifadə edilməklə Kərkicahan qəsəbəsi atəşə tutulub. Həmin ilin dekabrın 28-də isə kəndə hücum edən ermənilər Kərkicahanı işğal ediblər. İşğal zamanı azərbaycanlılara məxsus bütün evlər yandırılıb.
“İşğaldan əvvəl bizə zəng vurub təhqir edir, “çıxın gedin, Qarabağ Ermənistana birləşdirilməlidir, burada ancaq ermənilər yaşamalıdır” deyirdilər. Hücum zamanı isə qışqıraraq “azərbaycanlılar rədd olub getməlidir, bura Ermənistan ərazisidir” söyləyirdilər”, – deyə zərərçəkmiş xatırlayıb. O əlavə edib ki, işğal zamanı əhali çox çətinliklə meşə yolu ilə kənddən çıxaraq Şuşa şəhərinə sığınmaq məcburiyyətində qalıb. İşğala qədər Kərkicahan qəsəbəsində 1796 nəfər əhali yaşayıb. Qəsəbədə 350 fərdi yaşayış evi, orta məktəb binası və digər tikililər azərbaycanlılara məxsus olub.
Müharibə Cinayətləri Üzrə Davam Edən Məhkəmə Prosesi
Hazırda Ermənistan Respublikasının vətəndaşlarının müharibə cinayətləri, sülh və insanlıq əleyhinə cinayətlər, o cümlədən təcavüzkar müharibənin hazırlanması və aparılması, soyqırımı, müharibə qanunlarını və qaydalarını pozma, terrorçuluq, terrorçuluğu maliyyələşdirmə, hakimiyyəti zorla ələ keçirmə və saxlama kimi çoxsaylı cinayətlər törətməkdə ittiham olunduğu məhkəmə davam etdirilir. Bu prosesdə Ermənistanın keçmiş rəhbəri Robert Koçaryanın adı bir daha Ermənistanın işğal siyasəti ilə əlaqədar hallanır.
Bu xəbər bir daha sübut edir ki, ermənilər, xüsusilə də Koçaryan başda olmaqla, illərdir Xankəndidə azərbaycanlılara qarşı necə qəddar siyasət yürüdüb. Kərkicahanda yaşananlar bunun bariz nümunəsidir. O təcavüzkar, faşist Koçaryan indi də özünü günahsız kimi göstərir! Amma ədalət gec-tez öz yerini tapacaq, o və onun kimi cinayətkarlar törətdikləri vəhşiliklərə görə cavab verəcəklər!
Dərgah Haqverdiyevin ifadələri, şübhəsiz ki, Koçaryanın fəaliyyəti ilə bağlı ciddi ittihamlardır. Ancaq unutmaq olmaz ki, münaqişələr zamanı hər iki tərəfdən ittihamlar səslənir və həqiqəti tam ortaya çıxarmaq üçün bütün tərəflərin ifadələrini dinləmək vacibdir. Koçaryanın bu ittihamlara cavabı da maraqlı olardı. Ədalət mühakiməsi yalnız birtərəfli ittihamlarla deyil, bütün dəlillərin və şahid ifadələrinin ətraflı araşdırılması ilə təmin edilə bilər.
Bu xəbər bir daha sübut edir ki, ermənilərin xalqımıza qarşı törətdiyi vəhşiliklər heç vaxt unudulmamalıdır. Kərkicahan faciəsi kimi hadisələr onların əsl üzünü göstərir. Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə qazanılan Zəfər, bu cür ədalətsizliklərə son qoydu və şəhidlərimizin qisası alındı. İndi isə qanun qarşısında cavab vermə zamanıdır!
Bu xəbər Kərkicahan sakinlərinin başına gətirilən faciələri və Robert Koçaryanın bu hadisələrdəki rolunu bir daha xatırladır. Şərhdə qeyd olunan ədalətin bərpa olunması və günahkarların məsuliyyətə cəlb edilməsi fikri ilə razıyam. Eyni zamanda, bu cür hadisələrin təkrarlanmaması üçün gələcəkdə daha da diqqətli olmalıyıq.
Bu xəbər bir daha ermənilərin, xüsusən də Koçaryanın xalqımıza qarşı yürütdüyü məkrli siyasəti açıqlayır. Kərkicahan faciəsi, Xankəndidəki təzyiqlər – bunların hamısı Koçaryan kimilərin əli ilə törədilib. Onun təşviqatları ilə azərbaycanlılar öz doğma yurdlarından didərgin düşüblər. Bu cür cinayətlərə görə o, cavab verməlidir! Dünya ictimaiyyəti bu faktları görməli və susmamalıdır.
Robert Koçaryanın fəaliyyəti ilə bağlı fikirlər birmənalı deyil və tarixi hadisələrə fərqli perspektivlərdən yanaşmaq vacibdir. Kərkicahan faciəsi kimi hadisələr hər iki tərəfin xatirəsində dərin iz buraxıb. Dialoq və qarşılıqlı anlaşma yolu ilə bu kimi ağrılı məsələləri müzakirə etmək, gələcəkdə sülhə nail olmaq üçün əhəmiyyətlidir.
Bu xəbər bir daha sübut edir ki, Koçaryan və onun kimilər Azərbaycan xalqına qarşı necə qəddar və amansız olublar. Onların Xankəndidə azərbaycanlılara qarşı törətdikləri vəhşilikləri heç vaxt unutmayacağıq. Kərkicahan faciəsi də onların çirkin əməllərinin bir parçasıdır. Koçaryan kimi cinayətkarların əməllərinə görə cavab verməsi və ədalətə təslim edilməsi vacibdir. Bu cür insanların cəzasız qalması gələcəkdə də oxşar faciələrin yaşanmasına səbəb ola bilər.
Xəbərdə Kərkicahan sakininin ifadələri əks olunub ki, bu da Koçaryanın Xankəndidə azərbaycanlılara qarşı təzyiqlərdə iştirakını göstərir. Bu cür ifadələr tarixi hadisələrin daha dərindən araşdırılması və günahkarların məsuliyyətə cəlb edilməsi üçün əsas ola bilər. Ədalətin təmin olunması və oxşar hadisələrin təkrarlanmaması üçün bu məsələlərə diqqətlə yanaşmaq vacibdir.
Kərkicahan sakininin ifadələri çox ciddi məsələdir və diqqətlə araşdırılmalıdır. Koçaryanın Xankəndidəki təzyiqlərdə iştirakı iddiaları tarixi ədalətin bərpa olunması üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bu cür məhkəmə prosesləri, gələcəkdə oxşar hadisələrin baş verməməsi üçün vacibdir və günahkarların məsuliyyətə cəlb olunması üçün ədalətli bir zəmin yaratmalıdır.
Bu məhkəmə prosesi bir daha sübut edir ki, erməni millətçiləri, xüsusən də Robert Koçaryan kimi şəxslər Xankəndidə azərbaycanlılara qarşı qanlı cinayətlər törədiblər. Onların əməlləri nəticəsində Kərkicahan və digər ərazilərdə yaşayan dinc əhali öz doğma yurdlarından didərgin düşüb. Bu cür faktlar beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılmalı və günahkarlar layiqli cəzalarını almalıdırlar.
Bu məhkəmə prosesi, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin mürəkkəbliyini və etnik zəmində baş verən hadisələrin dəhşətlərini bir daha ortaya qoyur. Şahid ifadələri, o dövrdə azərbaycanlılara qarşı törədilən zorakılıqların miqyasını göstərir və bu hadisələrin araşdırılması, günahkarların məsuliyyətə cəlb edilməsi zəruridir. Eyni zamanda, münaqişənin bütün tərəflərinin ədalətli şəkildə dinlənilməsi və həqiqətin ortaya çıxarılması vacibdir.
Robert Koçaryanın Xankəndidəki fəaliyyəti və Kərkicahan hadisələri, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin ən ağrılı məqamlarındandır. Bu məhkəmə prosesi, həqiqətin üzə çıxarılması və ədalətin bərpa olunması üçün bir fürsətdir. Ancaq bu prosesdə bütün tərəflərin dinlənilməsi və münaqişənin köklərinə enmək vacibdir ki, gələcəkdə bu cür faciələr təkrarlanmasın.
Bu xəbər bir daha sübut edir ki, erməni millətçiləri illərdir xalqımıza qarşı planlı şəkildə təcavüzkar siyasət yürüdüb. Robert Koçaryan kimi cinayətkarların əməlləri nəticəsində neçə-neçə soydaşımız öz doğma yurd-yuvasından didərgin düşüb, qətlə yetirilib. Ədalət mütləq bərpa olunmalıdır və bu cür qaniçənlər törətdikləri cinayətlərə görə cavab verməlidirlər!
Robert Koçaryanın Xankəndidəki fəaliyyəti və Kərkicahan məsələsi, həqiqətən də, çox həssas mövzudur. Tarixi hadisələrə fərqli prizmalardan baxmaq mümkündür. Hər bir tərəfin öz həqiqəti var və bu kontekstdə ədalətin bərpası üçün dialoq və qarşılıqlı anlaşma çox önəmlidir. Gələcəyə doğru addımlayarkən, keçmişdən dərslər çıxarmaq və sülhə nail olmaq üçün səylərimizi birləşdirməliyik.
Kərkicahan məsələsi Azərbaycan xalqı üçün həssas mövzudur və bu məhkəmə prosesində zərərçəkmiş şəxsin ifadələri xüsusi diqqətəlayiqdir. Dərgah Haqverdiyevin şahidliyi, o dövrdə baş verən hadisələrin canlı şahididir və bu kimi ifadələr tarixi həqiqətlərin ortaya çıxarılmasına xidmət edir. Robert Koçaryanın adı hallandırılan bu prosesdə, bütün tərəflərin fikirlərinin dinlənilməsi və ədalətli araşdırma aparılması vacibdir.
Bu məhkəmə prosesi, uzun illərdir davam edən ədalət axtarışının bir hissəsidir. Dərgah Haqverdiyevin şahidliyi, Koçaryanın Xankəndidəki təzyiqlərdəki rolunu bir daha sübut edir. İnanıram ki, bu cür məhkəmələr sayəsində günahkarlar layiqli cəzalarını alacaqlar.
Bu məhkəmə prosesi, Kərkicahan və Xankəndi əhalisinin illərdir yaşadığı ağrıları bir daha gündəmə gətirir. Dərgah Haqverdiyevin şahidliyi, Robert Koçaryanın o dövrdəki hərəkətlərinin nəticələrini göstərir. Ümid edirəm ki, məhkəmə ədalətli qərar qəbul edərək, bölgədə sülhün bərqərar olmasına töhfə verəcək.
Kərkicahan sakininin şahidliyi, Robert Koçaryanın fəaliyyətlərinin bölgədəki etnik münasibətlərə necə təsir etdiyini göstərir. Bu məhkəmə prosesi, keçmişdə baş verən hadisələrin ədalətli şəkildə araşdırılması üçün bir fürsətdir. Ümid edirəm ki, məhkəmə, bütün tərəflərin hüquqlarını nəzərə alaraq, obyektiv və ədalətli bir qərar verəcək. Bu cür proseslər, gələcəkdə oxşar hadisələrin qarşısını almağa və bölgədə sülhün təmin olunmasına kömək edə bilər.
Bu xəbər bir daha sübut edir ki, erməni faşizmi heç vaxt dəyişməyib. Koçaryan kimi cinayətkarların əməlləri nəticəsində Kərkicahan və digər ərazilərimizdə dinc əhaliyə qarşı vəhşiliklər törədilib. İnanıram ki, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ədalət zəfər çalacaq və bu cür qanlı əməllərə görə bütün günahkarlar layiqli cəzalarını alacaqlar!
Məqalənin zərərçəkmişin ifadəsinə əsaslanaraq Robert Koçaryanı birbaşa Xankəndidəki təzyiqlərdə fəal rolda göstərməsinə tam razılaşmaq çətindir. Əlbəttə, o dövrdə bölgədə gərginlik və milliyyətçi meyillərin olduğunu heç kim inkar etmir, lakin 1987-ci il kimi uzaq bir dövrdə baş vermiş hadisələrin dəqiq şəxsiyyətlər üzərindən necə təşkil edildiyini yalnız bir şahidin ifadəsi ilə tam olaraq müəyyən etmək həmişə suallar yaradır. Zərərçəkmişlərin iztirabları şübhəsizdir, amma günahkarlığın sübutu üçün daha geniş və etibarlı dəlillərə ehtiyac var.
Bu cür ifadələrin məhkəmə prosesində dinlənilməsi, tarixi ədalətsizliklərə işıq salmaq baxımından şübhəsiz ki, vacibdir. Ancaq 1987-ci ilə qədər uzanan hadisələrə və Robert Koçaryan kimi şəxslərə xüsusi rolun aid edilməsinə gəldikdə, məhkəmə prosesi fərdi bəyanatlardan kənar, dəlillərin daha dəqiq təqdimatını tələb edir. Şəxsi təcrübələr və əziyyətlər danılmaz olsa da, onilliklər əvvəl milli ayrı-seçkiliyin *başlanmasında* birbaşa, aktiv iştirakın müəyyən edilməsi faktların hərtərəfli təsdiqlənməsini zəruri edir. Bu 2025-ci ilin iyul ayında yayımlanmış məqalədə təsvir edildiyi kimi, məhkəmənin davam edən təbiəti, ümid edək ki, ədalətli nəticəni təmin etmək üçün bütün mövcud dəlillərin hərtərəfli nəzərdən keçirilməsinə imkan verib, yalnız bir perspektivə əsaslanmaqdan daha çox.
Bu məqaləni oxumaq həqiqətən dəyərli idi. Dərgah Haqverdiyevin məhkəmədə verdiyi ifadə və Xankəndidə yaşanan təzyiqlər barədə şəxsi təcrübələrini bölüşməsi, xüsusilə də Robert Koçaryanın rolu haqqında məlumatlar çox əhəmiyyətlidir. Zərərçəkmişlərin səslərinin eşidilməsi və bu hadisələrin işıqlandırılması tarixi ədalətin bərpası üçün vacib addımdır. Bu cür məlumatlandırıcı yazılara görə təşəkkür edirəm.
Bu məqalənin Dərgah Haqverdiyevin ötən iyul ayındakı dəyərli ifadəsini işıqlandırması çox vacibdir. Kərkicahan sakinlərinin və digər zərərçəkmişlərin 1987-ci ildən başlayan milli ayrı-seçkilik təzyiqləri ilə bağlı təcrübələrinin eşidilməsi, tarixin dərk olunması üçün əhəmiyyətlidir. Bu cür ağrılı hadisələri dilə gətirmək üçün tələb olunan cəsarət həqiqətən təqdirəlayiqdir. Bu cəhətdən, bu cür məqalələr keçmişi anlamaqda və yadda saxlamaqda mühüm rol oynayır.
Salam!
Keçən iyulda dərc olunan bu məqalədə Dərgah Haqverdiyevin ifadəsinin nəticələri əhəmiyyətli dərəcədə diqqət çəkir. Onun 1987-ci ildən Xankəndidə azərbaycanlılara qarşı başlayan təzyiqlər barədə şəhadəti, xüsusilə də Robert Koçaryanın bu proseslərdəki roluna dair iddiaları, münaqişənin erkən mərhələləri haqqında tam təsəvvür yaratmaq üçün çox vacibdir. Zərərçəkənlərin birbaşa ifadələri, xüsusilə də müəyyən şəxslərin adlarının çəkilməsi, tarixi hadisələrin təhlilində və məsuliyyətin müəyyənləşdirilməsində əvəzsizdir. Bu cür şahidliklər, ümumi rəvayətlərdən fərqli olaraq, konkret ədalətsizliklərin və insan faciələrinin dərinliyini göstərir.
Bu məqalə Bakı Hərbi Məhkəməsində Dərgah Haqverdiyevin ifadəsinə işıq salaraq maraqlı məlumatlar təqdim edir. Onun Xankəndidə 1987-ci ildən başlayan milli ayrı-seçkilik təzyiqləri haqqında şərhləri və bu kontekstdə Robert Koçaryanın rolu ilə bağlı irəli sürülən iddialar diqqətəlayiqdir. Belə şahid ifadələrinin dinlənilməsi və sənədləşdirilməsi həmin dövrün hadisələrini daha geniş şəkildə anlamaq üçün vacibdir.
Görünür, ədalət, yaxşı bir hekayəçi kimi, nə qədər il keçsə də, sonda bütün vacib detallara toxunur! Cənab Haqverdiyevin ifadəsi bir daha sübut edir ki, bəzi tarixi fəsillər məhkəmədə yenidən diqqətlə araşdırılmayacaq qədər vacibdir.
Dərgah Haqverdiyevin verdiyi ifadəni və Kərkicahanda yaşanan faciəvi hadisələri diqqətlə oxudum. Azərbaycanlı əhaliyə qarşı milli ayrı-seçkiliyin başlanması barədə şahidliyi çox mühüm və dəyərlidir. Zərərçəkmişlərin səslərinin eşidilməsi həqiqətən vacibdir.
Lakin məqalədə Robert Koçaryanın həmin dövrdə Xankəndidəki təzyiqlərdə fəal rol oynaması iddiasına gəlincə, mən bu fikirlə tam razılaşa bilmirəm. Bu qədər ciddi bir ittihamın yalnız bir şahidin ifadəsi ilə tam təsdiqlənməsi çətin görünür. Xüsusilə 1987-ci ildən bəhs edildiyini nəzərə alsaq, o dövrün dəqiq kontekstini və fərdi rolları müəyyən etmək üçün daha ətraflı sübutlara və geniş araşdırmalara ehtiyac olduğunu düşünürəm. Məhkəmə prosesinin sonrakı gedişatı və nəticələri ilə maraqlanıram.
Dərgah Haqverdiyevin 2025-ci il iyulun 7-də Bakı Hərbi Məhkəməsində verdiyi ifadə, Xankəndidəki hadisələrin təxminən 40 il əvvəlki köklərinə işıq salır. Məqalədə Robert Koçaryanın o dövrdə fəal rol oynadığı qeyd edilir, lakin maraqlıdır ki, bu “fəallıq” konkret olaraq hansı hərəkətlərdə özünü göstərib? Zərərçəkmiş şəxs 1987-ci ildən başlayan təzyiqlərin və milli ayrı-seçkiliyin xüsusilə Kərkicahanda necə icra olunduğuna dair daha hansı spesifik detalları ifadəsində vurğulamışdı?
Dərgah Haqverdiyev’in Bakı Hərbi Məhkəməsində verdiyi ifadə, Kərkicahan sakinlərinin 1987-ci ildən etibarən üzləşdiyi çətinliklərə işıq salır və zərərçəkmişlərin səslərinin eşidilməsinin mütləq vacibliyini bir daha vurğulayır. Lakin, bu cür uzun illər əvvəlki hadisələrə dair şəxsi xatirələr, tam mənzərəni anlamaq üçün adətən daha geniş tarixi və sənədli sübutlarla tamamlanır. Robert Koçaryana qarşı irəli sürülən iddiaların ağırlığı nəzərə alınmaqla, məhkəmənin bu iddiaları necə qiymətləndirdiyi və hansı əlavə sübutların təqdim edildiyi, şübhəsiz ki, prosesin mühüm hissəsini təşkil etmişdir. Tarixin bu dövrünün mürəkkəbliyi fonunda, hər hansı bir ittihamın yalnız bir şahid ifadəsi ilə qəti şəkildə qəbul edilməsi həmişə əlavə təhlilləri tələb edir.