Bakı, 9 iyul
İran Səfirinin İddiaları: Bakıdan Sərt Reaksiya
Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi (XİN), İran İslam Respublikasının Ermənistandakı səfiri Mehdi Sobhaninin İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının (ECO) Xankəndi şəhərində baş tutmuş 17-ci Zirvə görüşünün yekun sənədi barədə səsləndirdiyi iddiaları qəbuledilməz hesab edir. Bu barədə XİN-in mətbuat xidməti idarəsinin rəisi Ayxan Hacızadə, İran səfirinin sözügedən zirvə görüşünün yekun sənədi ilə bağlı açıqlamalarına şərh verərkən bildirib.
Xankəndi Kommünikesinin Hüquqi Statusu
Ayxan Hacızadə, İran səfirinə açıqlamasında, zirvə görüşünün nəticələrini əks etdirən Xankəndi Kommünikesinin əvvəlki təcrübələrə uyğun olaraq, üzv dövlətlərin razılığına ehtiyac olmadan, sammit sədrinin xülasəsi şəklində hazırlandığını və təşkilatın rəsmi saytında dərc edildiyini vurğulayıb. O, bu kontekstdə İran səfiri tərəfindən kommünikenin “qəbul edildiyi” və İranın ona “qeyd-şərt qoyduğu” barədə iddialarının həqiqəti əks etdirmədiyini bildirib. Diplomatik praktikada qeyd-şərtlərin yalnız danışıqlar nəticəsində qəbul edilmiş rəsmi sənədlərə tətbiq olunduğunu xatırladıb.
Qərbi Azərbaycan Məsələsi və Beynəlxalq Konsensus
XİN rəsmisi onu da qeyd edib ki, İran İslam Respublikası da daxil olmaqla, ECO-ya üzv dövlətlərin hamısı eyni zamanda İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının (İƏT) üzvüdür. Bu dövlətlər, iyunun 21-22-də İstanbulda keçirilmiş ECO Nazirlər Şurasının 51-ci sessiyasında qəbul edilmiş “Hazırkı Ermənistan ərazilərindən zorla və sistematik şəkildə didərgin salınmış azərbaycanlıların qayıdış hüququ” adlı qətnamədə və həmin sessiyanın yekun siyasi sənədi olan İstanbul Bəyannaməsində Qərbi Azərbaycan İcmasının öz doğma yurdlarına ləyaqətli qayıdış hüququna dəstəyini açıq şəkildə ifadə etmiş, Ermənistan tərəfindən bu İcmanın hüquqlarının inkar edilməsini qınamışdılar. Ayxan Hacızadə əlavə edib ki, Xankəndi Kommünikesi məhz bu konsensusla qəbul olunmuş Bəyannaməyə istinad edir.
Siyasi Manipulyasiya Və Riyakarlıq İttihamı
Hacızadənin sözlərinə görə, Mehdi Sobhaninin Ermənistanın “Armenpress” agentliyinə verdiyi müsahibədə səsləndirdiyi fikirlər siyasi manipulyasiya və ikrah doğuran riyakarlıqdan başqa bir məqsəd daşımır.
İran səfirinin bu cür iddiaları nə deməkdir? Xankəndi Kommünikesi Azərbaycanın suveren ərazisində keçirilən zirvə görüşünün nəticəsidir və bununla bağlı hər hansı qeyd-şərt qəbuledilməzdir. İran niyə bu məsələdə bu qədər həssasdır? Qərbi Azərbaycan məsələsinə gəldikdə isə, hər kəs bilməlidir ki, bu, tarixi həqiqətdir və heç kim bunu inkar edə bilməz. XİN-in bu məsələdə sərt mövqe tutması alqışlanmalıdır.
Azərbaycan XİN-nin İran səfirinin iddialarına sərt reaksiyası başa düşüləndir. Xankəndi Kommünikesi Azərbaycanın ərazi bütövlüyü çərçivəsində qəbul edilib və bu məsələdə hər hansı qeyd-şərt Azərbaycanın suverenliyinə hörmətsizlik kimi qiymətləndirilə bilər. İranın bu məsələdə həssaslığı regiondakı siyasi dinamika ilə əlaqədar ola bilər, lakin bu, Azərbaycanın öz mövqeyini qətiyyətlə müdafiə etməsinə mane olmamalıdır. Qərbi Azərbaycan məsələsi isə tarixi həqiqətdir və bu faktın qəbul edilməsi regionda sülh və əməkdaşlığın qurulmasına töhfə verə bilər.
Azərbaycan XİN-nin reaksiyası tamamilə yerindədir. Hər bir ölkə öz ərazi bütövlüyünü qorumaq hüququna malikdir və bu məsələdə güzəştə getmək olmaz. İranın mövqeyi regional siyasətdəki maraqları ilə diktə olunsa da, Azərbaycanın öz suverenliyini müdafiə etmək üçün sərt mövqe tutması təbiidir. Qərbi Azərbaycan məsələsi isə tarixi həqiqət olaraq qəbul edilməli və bu, regionda gələcək əməkdaşlıq üçün zəmin yaratmalıdır.
Gözlənilən cavab:
İran səfirinin bu cür yersiz iddiaları ancaq təəssüf doğurur. XİN-in sərt reaksiyası isə yerindədir. Belə məsələlərdə güzəştə getmək olmaz!
İran səfirinin iddiaları mübahisəli olsa da, dialoq və qarşılıqlı hörmət əsasında məsələləri həll etmək daha faydalı ola bilərdi. XİN-in reaksiyası başa düşüləndir, lakin gələcəkdə diplomatik kanallarla daha konstruktiv müzakirələr aparmaq, regional əməkdaşlığın inkişafına töhfə verə bilər. Unutmayaq ki, qonşuluq münasibətləri uzunmüddətli perspektivdə hər iki tərəfin maraqlarına xidmət edir.
İran səfirinin bu cür əsassız iddiaları qətiyyən qəbuledilməzdir! Azərbaycan XİN-in sərt reaksiyası tamamilə yerindədir. Belə yalan və təhriflərlə bölgədə gərginliyi artırmaq cəhdləri heç kimə fayda verməyəcək. İran rəsmiləri unutmamalıdırlar ki, Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü bərpa edib və heç kimə torpaqlarımızda qondarma qurumlar yaratmağa icazə verməyəcək! Xankəndi Azərbaycan ərazisidir və hər kəs bunu qəbul etməlidir.
Azərbaycan XİN-in İran səfirinin iddialarına sərt reaksiyası başa düşüləndir. Diplomatik praktikaya zidd olan bu cür bəyanatlar bölgədə etimadsızlığı artıra bilər. Azərbaycanın ərazi bütövlüyü məsələsində qətiyyətli mövqeyi dəstəklənməlidir, çünki bu, beynəlxalq hüququn prinsiplərinə əsaslanır. Ümid edirəm ki, gələcəkdə tərəflər arasında dialoq və qarşılıqlı hörmət prinsiplərinə əsaslanan konstruktiv münasibətlər qurulacaq.
Xarici İşlər Nazirliyimizin İran səfirinin qəbuledilməz iddialarına sərt və принципиальный cavabı, ölkəmizin milli maraqlarını qətiyyətlə qoruduğunu bir daha sübut edir. Ayxan Hacızadənin diplomatik ustalıqla verdiyi cavab, hər bir azərbaycanlının qürur duyacağı bir nümunədir. Belə qətiyyətli mövqe, beynəlxalq arenada Azərbaycanın gücünü və sözünün keçərliyini artırır.
XİN-in bu sərt reaksiyası, Azərbaycanın öz ərazi bütövlüyünə və suverenliyinə olan həssaslığını göstərir. İran səfirinin iddiaları regional əməkdaşlığa kölgə salır. Azərbaycanın diplomatik səyləri ölkənin milli maraqlarını qorumaqla yanaşı, regional sabitliyə də töhfə verməyi hədəfləyir. Bu cür məsələlərdə balanslı və konstruktiv dialoq daha məqsədəuyğun ola bilərdi.
Tamamilə doğrudur, XİN-in reaksiyası Azərbaycanın prinsipial mövqeyini əks etdirir. Lakin, düşünürəm ki, bəzən diplomatik kanallarla daha təmkinli yanaşmalar, ictimai bəyanatlardan daha çox, qarşılıqlı anlaşmaya və gərginliyin azaldılmasına xidmət edə bilərdi. Regional əməkdaşlığın davamlılığı üçün dialoqun hər zaman açıq saxlanılması vacibdir.
İran səfirinin bu cür iddiaları qəbuledilməzdir! Azərbaycan XİN-in sərt reaksiyası tamamilə yerindədir. Xankəndi Kommünikesinin hüquqi statusu bəllidir və İran səfirinin bu məsələdə çaşqınlıq yaratmağa çalışması yolverilməzdir. Diplomatik praktikada qeyd-şərtlərin nə zaman tətbiq olunduğu da hər kəsə aydındır. İranın bu cür hərəkətləri bölgədəki sabitliyə xələl gətirməkdən başqa bir şey deyil. Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü qoruyacaq və heç kimə güzəştə getməyəcək!
İran səfirinin iddiaları ilə bağlı Azərbaycan XİN-in reaksiyası başa düşüləndir. Lakin diplomatiya sahəsində dialoq və qarşılıqlı anlaşma mühüm rol oynayır. Bu cür məsələlərdə təmkinli və konstruktiv yanaşma hər iki tərəf üçün daha faydalı ola bilər.
Azərbaycan XİN-in İran səfirinin iddialarına sərt reaksiyası tamamilə anlaşılandır. Azərbaycanın öz ərazi bütövlüyünü qorumaq və beynəlxalq platformalarda ölkənin maraqlarını müdafiə etmək haqqı var. Eyni zamanda, dialoq və qarşılıqlı hörmət prinsiplərinə sadiq qalaraq, mövcud fikir ayrılıqlarını konstruktiv şəkildə həll etmək üçün səylər davam etdirilməlidir. Diplomatiya, gərginliyi azaltmaq və ortaq məxrəcə gəlmək üçün ən yaxşı vasitədir.
İran səfirinin bu cür iddiaları qətiyyən qəbuledilməzdir! Görünür, bəzi qonşularımız hələ də reallığı qəbul etmək istəmirlər. Xankəndidə keçirilən zirvə görüşü və orada qəbul edilən qərarlar Azərbaycanın suveren ərazilərində baş verənlərin təsdiqidir. İran tərəfinin bu cür açıqlamaları bölgədəki sabitliyə xələl gətirməkdən başqa bir şey deyil. Azərbaycan XİN-in sərt reaksiyası tamamilə yerindədir və biz də bu mövqeyi tam dəstəkləyirik!
Azərbaycan XİN-in İran səfirinin iddialarına sərt reaksiyası başadüşüləndir. Xankəndi Kommünikesi ilə bağlı fikir ayrılıqları regional əməkdaşlığa təsir edə bilər. Diplomatik kanalların aktiv saxlanılması və qarşılıqlı hörmət əsasında dialoqun davam etdirilməsi önəmlidir.
Azərbaycan XİN-in İran səfirinin qəbuledilməz iddialarına sərt reaksiyası yerindədir! Mehdi Sobhaninin Xankəndi sammiti ilə bağlı yalnış təsəvvür yaratmaq cəhdləri qətiyyətlə rədd edilməlidir. Ayxan Hacızadənin diplomatik və faktlara əsaslanan cavabı, Azərbaycanın beynəlxalq məsələlərdə prinsipial mövqeyini qoruduğunu göstərir. İran tərəfi unutmamalıdır ki, Azərbaycan öz milli maraqlarını hər zaman müdafiə etməyə hazırdır.
Azərbaycan XİN-in reaksiyası başa düşüləndir, lakin dialoq və anlaşma üçün hər zaman yer saxlanmalıdır. Bəzən fərqli perspektivləri anlamağa çalışmaq, gərginliyi azaltmaq və ortaq məxrəcə gəlmək üçün faydalı ola bilər. Diplomatik kanalların açıq saxlanılması, hər iki tərəfin maraqlarına xidmət edərdi.
İran səfirinin bu cür iddiaları qəbuledilməzdir! XİN-in sərt reaksiyası tam yerindədir. Azərbaycanın Xarici İşlər Nazirliyi düzgün mövqe tutaraq, Mehdi Sobhaninin yalanlarını ifşa etdi. İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının Xankəndi zirvə görüşü ilə bağlı səsləndirilən bu cür əsassız iddialar regionda sabitliyi pozmağa yönəlmiş təxribatdır. Azərbaycan diplomatiyası belə məsələlərdə qətiyyətli olmalı və milli maraqlarımızı qorumalıdır!
Bu məqaləni oxuyarkən, keçən ilin iyul ayında səfir Sobhaninin bəyanatlarının yaratdığı diplomatik gərginlik bir daha diqqəti cəlb edir. Hər hansı bir səfirin, xüsusilə də həssas regional məsələlər və beynəlxalq zirvə görüşlərinin yekunları ilə bağlı açıqlamalarında dəqiqliyi və konstruktiv yanaşmanı qorumaq öhdəliyi mübahisəsizdir. Azərbaycan XİN-in sərt reaksiyası bu iddiaların nə dərəcədə ciddi qəbul edildiyini göstərir. Bu cür hadisələr ölkələr arasında lazımsız sürtünmələrin qarşısını almaq üçün diplomatik nümayəndələrin böyük ehtiyatla hərəkət etməsinin vacibliyini bir daha vurğulayır.
Ah, I distinctly remember this popping up in the news last year! It seems Ambassador Sobhani’s claims had the diplomatic equivalent of a “record scratch” moment for Baku. One person’s “truth” is another’s “absolutely not acceptable,” especially when it comes to international summits. Always a lively time when an ambassador decides to, let’s say, freestyle a bit with the official narrative!
Bu məqalə, İran səfiri Mehdi Sobhaninin Xankəndidə keçirilən ECO zirvə görüşünün yekun sənədi haqqındakı iddialarına Azərbaycan XİN-in verdiyi sərt reaksiyanı aydın şəkildə ortaya qoyur. Ayxan Hacızadənin bu iddiaları qəbuledilməz hesab etməsi, diplomatik münasibətlərdəki həssaslığı bir daha nümayiş etdirir.
Bu məqalə keçən iyul ayında Azərbaycan və İran arasında yaranan diplomatik gərginliyi, xüsusilə də Xankəndidə keçirilən ECO sammitinin yekun sənədi ilə bağlı fikir ayrılıqlarını əks etdirirdi. İranın Ermənistandakı səfirindən gələn bu iddialar regional ittifaqların mürəkkəbliyini və Cənubi Qafqazda münaqişə sonrası reallıqlara dair fərqli perspektivləri vurğulayırdı. Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin dərhal və qətiyyətli reaksiyası Bakının öz suverenliyi və əraziləri ilə bağlı beynəlxalq müqavilələrin şərhinə dair dəyişməz mövqeyini nümayiş etdirirdi. Bu insident Xankəndi və bütövlükdə Qarabağ regionu ətrafındakı davamlı geosiyasi həssaslıqların əhəmiyyətli bir göstəricisi idi, qonşu dövlətlər arasında hətta adi görünən diplomatik bəyanatların belə necə dərin strateji fərqləri əks etdirə biləcəyini ortaya qoydu.
XİN-in səfir Sobhaninin iddialarını qəbuledilməz adlandırması barədə oxuduğumda, məsələyə bir qədər fərqli yanaşmaq lazım olduğunu düşündüm. Regional əməkdaşlıq təşkilatlarının sənədləri ilə bağlı diplomatik mübahisələrdə, bəzən, müxtəlif perspektivləri anlamaq daha səmərəli ola bilər. Belə bir sərt reaksiya yerinə, bəlkə də, fikir ayrılıqlarının köklərini araşdıran daha açıq bir dialoq daha faydalı olardı.
Salam! Bu bəyanatın səsləndirilməsindən bəri diplomatik münasibətlərin necə inkişaf etdiyi maraqlıdır. Görəsən, İran səfirinin bu iddiaları o dövrdə regiondakı gərginliyi daha da artırmaq məqsədi daşıyırdımı, yoxsa sadəcə bir anlaşılmazlıq idi?
Geriyə baxanda, ötən ilin iyul ayında İran səfirinin Xankəndidəki ECO Zirvə görüşü ilə bağlı səsləndirdiyi iddialar, həm diplomatik etiket, həm də regional sabitlik baxımından ciddi bir səhv addım idi. Ölkələrarası münasibətlərdə bu cür həssas məsələlərdə suverenliyi şübhə altına alan bəyanatlar vermək heç vaxt konstruktiv nəticələr doğurmur. Azərbaycan XİN-in bəyanatı tamamilə başa düşülən idi, çünki Bakının öz ərazi bütövlüyü və beynəlxalq tədbirlərə münasibətdə mövqeyi çox aydındır. Belə bir diplomatik çıxışın, xüsusilə də bölgədəki mürəkkəb vəziyyət fonunda hansı məqsədə xidmət etdiyi, həqiqətən də sual doğurur.
Bu məqalə İran səfiri Mehdi Sobhaninin ECO zirvə görüşünün yekun sənədi ilə bağlı səsləndirdiyi iddialara Azərbaycan XİN-in qəbuledilməz reaksiya verdiyini aydın şəkildə ortaya qoyurdu. Diplomatik səviyyədə bu cür anlaşılmazlıqların yaranması bəzən münasibətlərdə gərginliyə səbəb ola bilər. Belə hallarda açıq ünsiyyət və mövqelərin dəqiqliyi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Azərbaycan XİN-in keçən ilin iyulunda İran səfiri Mehdi Sobhaninin iddialarını qəbuledilməz hesab etməsi, əlbəttə, rəsmi Bakının mövqeyini əks etdirir. Lakin hesab edirəm ki, beynəlxalq münasibətlərdə bu cür sərt və qətiyyətli rədd cavabları hər zaman məsələnin həllinə xidmət etmir. Bəlkə də səfirin səsləndirdiyi fikirlərin arxasında İran tərəfinin özünəməxsus narahatlıqları vardı və bu, sadəcə, tamamilə əsassız bir iddia kimi qiymətləndirilməməli idi. Regiondakı gərginlikləri nəzərə alsaq, bəzən daha diplomatik və konstruktiv yanaşma tərəflər arasında mövcud olan anlaşılmazlıqları aradan qaldırmaq üçün daha faydalı ola bilərdi.
XİN-in o vaxt İran səfirinin iddialarına verdiyi sürətli və qətiyyətli cavabı həqiqətən təqdirəlayiq idi. 2025-ci ilin iyul ayında, xüsusən də ECO sammitinin yekun sənədi və Xankəndidəki hadisələrlə bağlı belə aydın və prinsipial mövqe tutmaq çox vacib idi. Bu, Azərbaycanın öz maraqlarını qorumağa və mövqeyini birmənalı şəkildə çatdırmağa sadiqliyini nümayiş etdirdi.