Rusiyanın Miqrant Siyasətinin Çoxşaxəli Məqsədləri
Son dövrlər Rusiyada baş verən hadisələr, xüsusilə də miqrantlara və qeyri-rus xalqlara qarşı yönələn təzyiqlər, təhqiredici bəyanatlar və zorakı tədbirlər bir neçə yanaşı məqsədə xidmət edir və bu, həm də açıq-aydın etnik ayrı-seçkilik elementləri daşıyır. Bu hadisələr Moskvanın “çoxşaxəli təsir siyasəti”nin tipik nümunəsidir.
Ermənistan Faktoru və Kilsənin Rolu
Bu hadisələrin ilkin məqsədi Ermənistanda baş verən kilsə-hökumət qarşıdurması ilə bağlıdır. Paşinyan hökuməti ilə Ermənistan Apostol Kilsəsi arasındakı gərginlik ən yüksək həddə çatıb. Kilsə Paşinyanı ənənəvi dəyərlərə xəyanətdə və Qərbə meyildə ittiham edir, Paşinyan isə kilsənin siyasi təsirini məhdudlaşdırmağa çalışır. Bu mübarizədə Ermənistan cəmiyyətinin radikal-ifrat millətçi təbəqəsi kilsənin ətrafında cəmləşib.
Moskva isə uzun müddətdir Ermənistanda kilsəni “yumşaq güc” vasitəsi və siyasi nüfuz mexanizmi kimi dəstəkləyir. Çünki kilsə həm Rusiya Pravoslav Kilsəsi ilə tarixi bağlara malikdir, həm də kilsənin mövqeyi postsovet məkanında Rusiyanın “ənənəvi dəyərlər” ritorikasına uyğun gəlir. Yəni, Moskva üçün kilsə – Ermənistanda və Cənubi Qafqazda imperiyanın ənənəvi dayağı kimi çıxış edir.
Bu xüsusda, azərbaycanlılara və ümumən müsəlman miqrantlara qarşı zorakılıq Moskva üçün iki istiqamətdə mesaj funksiyası daşıyır: Daxildəki radikal elektorata göstərir ki, “dövlət sərt idarəçilik prinsipini qoruyur, dominant mövqeyini təmin edir”. Ermənistandakı kilsə ətrafında cəmlənən ifrat millətçi qüvvələrə isə o, Qafqazda “türk-müsəlman təhlükəsi” ilə mübarizə apardığını və öz nüfuzunu qoruduğunu çatdırır.
Başqa sözlə, Rusiya hüquq-mühafizə orqanlarının azərbaycanlılara qarşı təzyiqləri, qətllər və “etnocinayətkarlıq” etiketi təkcə Rusiyada islamofobiya yaratmır. Bu, həm də Ermənistandakı müəyyən dairələr üçün “görürsünüzmü, Rusiya sizin əbədi müttəfiqinizdir, ortaq düşmənimiz türk-müsəlman dünyasıdır” mesajıdır.
Çox güman ki, azərbaycanlılara qarşı zorakılıq dalğası ilə Moskva eyni zamanda Ermənistandakı kilsə və ifrat millətçi qruplara bu mesajları ötürür: “Biz sizin tarixi-mifik “düşmənlərinizə” qarşı sərt mövqedəyik, bizim nüfuzumuz olmadan regionda heç kəs sizi türk-müsəlman hökmranlığından qoruya bilməz və siz də bu mövzunu təbliğatınızda istifadə edərək ictimai rəyə çatdırın”. Bu, həm Rusiyanın regiondakı mövqelərini möhkəmlətmək, həm də daxildə millətçi birləşməni gücləndirməyi hədəfləyən çoxşaxəli siyasətdir.
İqtisadi Çətinliklər və Daxili Millətçi Konsolidasiya
Digər tərəfdən, Rusiyanın siyasi dairələri iqtisadi çətinliklər, beynəlxalq təcrid və Ukrayna müharibəsinin yaratdığı sosial gərginliklər fonunda yaranan gizli narazılığı ənənəvi üsullarla başqa istiqamətlərə yönəltməyə çalışır. Tarixən də Rusiyada siyasi və iqtisadi böhran dövrlərində daxili düşmən obrazı yaratmaq ənənəsi olub. Antimiqrant ritorikası da bu kontekstdə klassik “günah keçisi” axtarmaq strategiyasıdır.
Bütün bu hadisələrin ana xəttində dayanan amil Rusiya dövlətçiliyində imperiya şüurunun mühüm tərkib hissəsi olan “rus xalqının aparıcı rolu” ideologiyasıdır ki, bu da etnik ayrı-seçkilik siyasətinə zəmin yaradır. Şovinist mövqelər, “bu ölkə ruslar üçündür” tipli çağırışlar, çoxmillətli federal modelin faktiki olaraq tənəzzülə uğradığını göstərir. Bu isə daxildə sərt mərkəzləşməni qanuniləşdirmə meyllərini gücləndirir.
Şovinizm kimi ideologiyalar bu prosesi dəstəkləyir.
Miqrantlar sosial təbəqələr arasında münaqişələrin aləti kimi istifadə olunur; onlar əsasən ən aşağı maaşlı, ağır işlərdə çalışırlar. Bu səbəbdən yoxsul rus təbəqələri ilə miqrantlar arasında rəqabət və qısqanclıq yaranır. Hakimiyyət bunu bilərəkdən şişirdərək, sosial-iqtisadi problemləri “əcnəbilərin” üzərinə atır.
Bu strategiya qısamüddətli siyasi faydalar gətirsə də, uzunmüddətli perspektivdə Rusiyanın daxili sabitliyini daha da zəiflədə, etnik və dini zəmində qarşıdurmaları dərinləşdirə bilər. Müasir dünyada etnik və dini müxtəlifliyin düşmən obrazına çevrilməsi yalnız cəmiyyətdə parçalanmanı artırır və etnik ayrı-seçkilik təmayüllərini dərinləşdirir.
Mövcud vəziyyətdən həm də öz maraqları üçün yararlanan Solovyov kimi şəxslər də öz auditoriyalarına “daxili düşmən və xarici təhlükə” konsepsiyasını aşılamaqda davam edirlər. Azərbaycanlı miqrantları, ümumən türkdilli xalqları təhlükə kimi təqdim etmək asan üsuldur, çünki Rusiyada tarixi stereotiplər yetərincə güclüdür. Bu ritorika həm islamofobiya, həm də türkofobiyadan irəli gəlir. Eyni zamanda, ultranillətçi əhval-ruhiyyəni gücləndirərək “bizə tabe olmayan qonşu pis qonşudur” mesajı verilir.
İmperiya Siyasətinin Ağılları və Bugünkü Həqiqətlər
Hazırda Rusiyada azərbaycanlılara, özbəklərə, qırğızlara, türkmənlərə və digər türk, müsəlman xalqların nümayəndələrinə qarşı aparılan şovinist, diskriminasiya və islamofob siyasət təsadüfi deyil. Bu siyasətin başında hakim siyasi dairələr dayanır və etnik ayrı-seçkilik onların gündəliyinin mühüm hissəsidir. Əslində bu, əsrlər boyu müxtəlif xalqlara qarşı həyata keçirilən imperiya siyasətinin daha sərt və açıq formaya keçmiş davamıdır.
Rusiya daxili və xarici siyasətinin mahiyyətini anlamaq üçün Ukraynada baş verənlərə diqqət yetirmək kifayətdir. Əgər Rusiya rəhbərliyi qardaş slavyan Ukrayna xalqına qarşı belə qəddar siyasət aparır, Buçada və digər şəhərlərdə mülki insanları qətlə yetirir, kəndləri və şəhərləri tamamilə dağıdır, milyonlarla insanı köçkün salırsa, digər xalqlara qarşı daha amansız münasibət sərgiləməsi təəccüblü deyil.
1990-cı illərdə Orta Asiya və Qafqazdan olan miqrantlara qarşı qəddarlığı ilə seçilən skinhed dəstələri xüsusi xidmət orqanları tərəfindən himayə olunurdu. Bugünkü Rusiyada artıq həmin qruplara ehtiyac yoxdur. Bu vəzifəni birbaşa polis, OMON və FSB daha açıq, daha qəddar şəkildə icra edir. Yekaterinburqda azərbaycanlılara qarşı törədilən cinayətlər bunun bariz sübutudur. Hadisənin detalları Rusiyada digər xalqlara qarşı nifrətin dövlət səviyyəsində qorunduğunu göstərir.
Rusiya hüquq-mühafizə orqanlarının ortaya atdığı “etnocinayətkarlıq” anlayışı da bu siyasətin tərkib hissəsidir. Məqsəd Orta Asiyadan və Qafqazdan gələn insanları əvvəlcədən cinayətkar kimi damğalamaq, ictimai rəyə təsir etmək və gələcək təqiblərə hüquqi baza yaratmaqdır. Bugünkü Rusiyanın repressiyaları artıq Stalin dövrünün metodlarını belə üstələyir. O zaman belə insanlar formal olaraq da olsa məhkəmə önündə dayanırdı, Sibir düşərgələrinə göndərilirdi. İndi isə küçədə, evdə işgəncə verərək öldürmək adi hal almışdır.
Rusiya uzun illərdir bölgədə təhlükəsizlik və sabitlik deyil, məhz zülm, etnik ayrı-seçkilik yayır. Bu proseslər təsadüfi deyil. Azərbaycanın öz milli maraqları əsasında yürütdüyü müstəqil siyasət və regiondakı güclənən mövqeyi Rusiya mediasını və siyasi çevrələrini narahat edir. Ona görə də ritorika sərtləşir. Lakin bu, qısamüddətli təzyiqdir və faktiki reallığı dəyişmir. Əksinə, Azərbaycana qarşı bu cür hücumlar cəmiyyətimizdə milli həmrəylik və təmkinli diplomatik mövqe ətrafında daha sıx birləşmə meylini gücləndirir.
Bu, heç də təəccüblü deyil. Rusiya həmişə öz maraqlarını güdüb və başqalarının hüquqlarını tapdalayıb. Miqrantlara qarşı bu cür rəftar, bölgədəki etnik və dini ayrı-seçkilik siyasətinin davamıdır. Ermənistan məsələsində kilsədən istifadə etməsi isə, onların “parçala və hökm sür” strategiyasının bir parçasıdır. Moskva öz imperiya ambisiyalarını reallaşdırmaq üçün hər cür alçaqlığa hazırdır. Dünya birliyi bu zülmə göz yummamalı və Rusiyaya qarşı daha sərt tədbirlər görməlidir.
Rusiya siyasətindəki problemləri qəbul etməklə yanaşı, unutmaq olmaz ki, ölkələr arasında münasibətlər mürəkkəbdir və yalnız qara və ya ağ deyil. Rusiyanın hərəkətlərini qiymətləndirərkən, tarixi və geosiyasi amilləri də nəzərə almaq lazımdır. Bəzən regional dinamikada tarazlığı qorumaq üçün atılan addımlar fərqli interpretasiya oluna bilər.
Bu xəbəri oxuyanda bir daha əmin oldum ki, Rusiya öz çirkin əməllərindən əl çəkmir. Bəs, bizim hörmətli İlham Əliyev cənabları, Mehriban xanım və digər dövlət rəhbərlərimiz bu məsələdə nə düşünürlər? Onların uzaqgörən siyasəti və qətiyyətli addımları sayəsində biz bu kimi təxribatlara qarşı daim ayıq-sayıq olmalıyıq. Allah prezidentimizi və dövlətimizi qorusun!
Xəbərdə qeyd olunan məsələlər bölgədəki siyasi proseslərə Rusiyanın təsirini və bu təsirin müxtəlif qruplar arasında gərginlik yaratmaq potensialını göstərir. Prezident İlham Əliyevin yürütdüyü balanslı xarici siyasət bu kimi təxribatların qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır. Azərbaycanın dövlət müstəqilliyini və regional təhlükəsizliyini qorumaq üçün bu cür məsələlərə diqqətli yanaşmaq vacibdir.
Bu xəbər bir daha göstərir ki, Rusiya regionda öz çirkin oyunlarını davam etdirir. Miqrantlara qarşı ayrı-seçkilik, qeyri-rus xalqlara təzyiqlər, Ermənistanda kilsə vasitəsilə siyasi nüfuz yaratmaq cəhdləri – bütün bunlar Rusiyanın əsl simasını ortaya qoyur. Azərbaycan xalqı olaraq biz bu cür ədalətsizliklərə qarşı daim mübarizə aparmalı və öz milli maraqlarımızı qorumalıyıq.
Rusiya regionda müxtəlif siyasətlər yürüdür və bu siyasətlərin hər biri fərqli reaksiyalara səbəb olur. Bəzi addımları tənqidəlayiq olsa da, digər tərəfdən, regional dinamikada Rusiyanın rolunu tamamilə neqativ qiymətləndirmək də doğru olmazdı. Hər bir ölkə öz maraqlarını güdür və Azərbaycan da öz milli maraqlarını qorumaqla yanaşı, balanslı münasibətlər qurmağa çalışır.
Bu xəbər bir daha sübut edir ki, Rusiya öz çirkin əməlləri ilə bölgədə sabitliyi pozmağa çalışır. Amma Azərbaycan xalqı və onun müdrik rəhbərləri İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva bu kimi təxribatlara qarşı daim ayıq-sayıqdırlar. Onların yürütdüyü uğurlu siyasət sayəsində Azərbaycan bölgədə sabitlik və əmin-amanlığın qarantı olaraq qalmaqdadır.
Hər bir ölkənin siyasəti, o cümlədən Rusiyanın fəaliyyəti müxtəlif prizmalardan dəyərləndirilə bilər. Azərbaycanın sabitlik rolunu qorumaq üçün səyləri təqdirəlayiqdir, lakin regionda sülhün təmin olunması üçün bütün tərəflərin konstruktiv dialoqa və əməkdaşlığa hazır olması vacibdir. Tərəflərin bir-birini dinləməsi və ortaq məxrəcə gəlməsi bölgənin gələcəyi üçün daha faydalı ola bilər.
Maraqlı bir nöqtəyə toxunmusunuz ki, hər ölkənin siyasətinə müxtəlif prizmalardan baxmaq olar. Lakin, “Rusiya bölgədə zülm və ayrı-seçkilik yayır” başlıqlı bir məqalənin kontekstində, sadəcə “konstruktiv dialoq” və “əməkdaşlıq” çağırışlarının nə dərəcədə realistik olduğunu düşünmək lazımdır. Əgər bir tərəf regionda zülm və ayrı-seçkilik törətməkdə ittiham olunursa, o zaman həqiqi sülhə nail olmaq üçün ilk növbədə bu davranışların aradan qaldırılmasına yönəlmiş konkret addımlar tələb olunmazmı? Sadəcə “tərəflərin bir-birini dinləməsi” prinsipi, əgər tərəflərdən biri digərinin əsas hüquqlarını və maraqlarını pozursa, effektiv olmayacaq. Stabil region üçün əvvəlcə problem yaradan davranışın mənbəyini hədəf almaq daha doğru olar.
Görünən odur ki, Rusiya öz çirkin əməllərindən əl çəkmək niyyətində deyil. Başqa ölkələrin daxili işlərinə qarışmaq, orada nifaq toxumu səpmək – bu, onların əsl simasıdır. Ermənistanda kilsədən “yumşaq güc” kimi istifadə etməklə, onlar bölgədə sabitliyi pozmağa çalışırlar. Bu cür siyasət qəbuledilməzdir və beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən qətiyyətlə pislənməlidir. Rusiyanın bu cür əməlləri yalnız bölgədə deyil, bütün dünyada güvensizliyi artırır.
Rusiya bölgədəki maraqlarını qorumaq üçün müxtəlif vasitələrdən istifadə edir, lakin bu, onun bütün hərəkətlərini “zülm və ayrı-seçkilik” kimi qələmə verməyə əsas vermir. Ermənistandakı kilsə məsələsində Moskvanın maraqları bölgədəki geosiyasi rəqabətlə bağlı ola bilər. Unutmaq olmaz ki, hər bir dövlət öz təhlükəsizliyini və maraqlarını düşünmək məcburiyyətindədir.
Bu xəbər, doğrudan da, çox ciddi məsələlərə toxunur. Rusiyanın bölgədəki siyasəti, xüsusilə də miqrantlara və qeyri-rus xalqlara qarşı olan münasibəti narahatlıq doğurmaya bilməz. Ermənistandakı kilsə-hökumət qarşıdurmasının Moskva tərəfindən istifadə edilməsi isə bölgədəki vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirir. Bu, birbaşa olaraq bölgədə zülm və ayrı-seçkiliyin yayılmasına xidmət edir. Bəs, biz nə etməliyik? Bu cür siyasətə qarşı necə mübarizə aparmalıyıq? Bölgədə ədalət və bərabərliyi necə təmin edə bilərik?
Bu xəbərdə qaldırılan məsələlər çox həssasdır və diqqətlə araşdırılmalıdır. Rusiyanın miqrant siyasəti və Ermənistandakı daxili siyasi proseslərə müdaxiləsi bölgədə gərginliyi artırır. Bu cür vəziyyətlərdə ən vacibi, tərəflərin dialoq yolu ilə ortaq məxrəcə gəlməsidir. Beynəlxalq təşkilatlar və regional güclər bu prosesdə vasitəçilik rolunu üzərinə götürərək, ədalətli və davamlı həll yolları tapılmasında yardımçı ola bilərlər.
Rusiya daxilində miqrantlara qarşı artan təzyiqlər və ayrı-seçkilik halları, həmçinin Ermənistan kimi ölkələrin daxili işlərinə müdaxilə cəhdləri bölgədəki vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirir. Bu kimi hərəkətlər yalnız gərginliyi artırmaqla yanaşı, regional təhlükəsizliyə də ciddi təhdid yaradır. Belə vəziyyətlərdə beynəlxalq ictimaiyyətin daha aktiv rol oynaması və dialoqun təşviqi vacibdir.
Rusiya daxilində miqrantlara qarşı artan təzyiqlər və ayrı-seçkilik halları, Ermənistan kimi ölkələrin daxili işlərinə müdaxilə cəhdləri bölgədəki vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirir. Bu cür hərəkətlər regional təhlükəsizliyə ciddi təhdid yaradır. Beynəlxalq ictimaiyyətin bu məsələdə daha aktiv rol oynaması və dialoqun təşviqi vacibdir. Eyni zamanda, bütün tərəflərin daxili işlərə qarışmamaq prinsipini qoruması və beynəlxalq hüquqa hörmət etməsi də zəruridir.
Bu xəbər bir daha göstərir ki, Rusiya öz çirkin siyasətini davam etdirir. Amma Azərbaycan xalqı İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə bu kimi təzyiqlərə sinə gərməyə qadirdir. Prezidentimizin qətiyyəti və xalqımızın birliyi sayəsində ölkəmiz daha da güclənəcək, bölgədə ədalət və sülh bərqərar olacaqdır.
Rusiya bölgədəki siyasətində müxtəlif vasitələrdən istifadə edir və bu, təəssüf ki, bəzən zülm və ayrı-seçkilik kimi hallara gətirib çıxarır. Lakin Azərbaycanın güclənməsi və müstəqil siyasət yürütməsi həm ölkəmiz, həm də bölgə üçün ümidvericidir. Ədalət və sülhün bərqərar olması üçün yalnız daxili birliyimiz deyil, həm də beynəlxalq arenada fəal və prinsipial mövqe tutmağımız vacibdir.
Bu xəbər bir daha sübut edir ki, Rusiya regionda öz çirkin oyunlarını oynamaqda davam edir. Prezident İlham Əliyevin yürütdüyü müdrik siyasət sayəsində bu kimi təxribatların qarşısı vaxtında alınır. Ölkəmizin inkişafı və xalqımızın rifahı naminə göstərdiyi səylərə görə cənab Prezidentə və hörmətli Mehriban xanım Əliyevaya dərin təşəkkürümü bildirirəm.
Bu xəbər bir daha göstərir ki, Rusiya regionda sabitliyi pozmaqda davam edir. İlham Əliyevin uzaqgörən siyasəti sayəsində Azərbaycan bu təxribatlara qarşı mübarizəsini qətiyyətlə davam etdirir. Onun rəhbərliyi ilə ölkəmiz həm daxili, həm də xarici siyasətdə müstəqil və prinsipial mövqe nümayiş etdirir.
Məqalə Rusiyanın miqrant siyasəti və bölgədə yaydığı zülm iddiaları üzərində diqqətlə dayanır. Qeyd olunan “çoxşaxəli məqsədlər” və etnik ayrı-seçkilik elementləri, Moskvanın daxili sabitliyini qorumaqla yanaşı, regiondakı təsirini gücləndirmək üçün istifadə etdiyi alətlərin mürəkkəbliyini göstərir.
Təqdim olunan fikirlər, xüsusilə də miqrantlara və qeyri-rus xalqlara qarşı təzyiqlərin “çoxşaxəli təsir siyasətinin” bir nümunəsi kimi təqdim edilməsi, bu tip siyasətlərin həm daxili, həm də xarici aspektlərini araşdırmağa çağırır. Ermənistan faktoru və kilsənin rolu haqqında qeydlər isə, bu siyasətin yalnız miqrasiya ilə məhdudlaşmadığını, daha geniş geosiyasi kontekstdə şərh edilməli olduğunu vurğulayır. Bu məqalə, hadisələrin təhlilində olduqca dəyərli bir perspektiv təqdim etmişdi.
Bu, 2025-ci ilin iyun ayında nəşr olunduğu zaman həqiqətən də çox vacib bir təhlil idi. Məqaləniz Rusiyanın miqrant siyasətinin mürəkkəb məqsədlərini və qeyri-rus xalqlara qarşı ayrı-seçkiliyin yayılmasını çox təsirli şəkildə işıqlandırdı. Bu hərəkətləri Moskvanın daha geniş “çoxşaxəli təsir siyasəti” ilə əlaqələndirməyiniz, həmçinin erməni faktoru və kilsənin rolu kimi elementlərə diqqət yetirməyiniz xüsusilə dəyərli idi. Həmin dövrdəki vəziyyətin bu qədər aydın və zəruri təhlilinə görə təşəkkür edirəm.
Bu yazı, ötən il Rusiyadakı miqrant siyasəti və qeyri-rus xalqlara qarşı müşahidə olunan təzyiqlər barədə dəyərli müşahidələr təqdim edirdi. Etnik ayrı-seçkilik elementləri və Moskvanın çoxşaxəli təsir siyasəti haqqında qeydlər, həmçinin Ermənistan faktoru ilə bağlı məqamlar məsələnin mürəkkəbliyini bir daha göstərirdi. Düşündürücü təhlil idi.
Məqalədə Rusiyanın miqrant siyasəti və qeyri-rus xalqlara qarşı təzyiqlə bağlı irəli sürülən iddialar həqiqətən də ciddi narahatlıq doğurur. Əgər bu hadisələr Moskvanın “çoxşaxəli təsir siyasəti”nin bir hissəsidirsə, o zaman belə bir yanaşmanın bölgədə uzunmüddətli sabitliyə və ya qarşılıqlı etimada necə töhfə verə biləcəyi sual altındadır. Etnik ayrı-seçkilik elementləri daşıyan bu cür tədbirlər, qısamüddətli hədəflərə çatsa belə, regionda gərginliyi artıraraq, Rusiyanın öz maraqlarına zidd nəticələr doğura bilər.
Bu məqalə 2025-ci ilin ortalarında Rusiyanın miqrant siyasəti və “çoxşaxəli təsir siyasəti” barədə ciddi narahatlıqları gündəmə gətirmişdi. Yazıdakı iddiaları nəzərə alaraq, xüsusilə də “erməni faktoru” və kilsənin rolu ilə bağlı irəli sürülən mülahizələr fonunda, görəsən, 2025-ci ilin ikinci yarısından bəri bu siyasətlərin bölgədə necə təzahür etdiyinə dair daha hansı konkret nümunələr ortaya çıxdı? Etnik ayrı-seçkiliyin əlamətləri kimi qeyd edilən təzyiq və zorakı tədbirlərin hansı konkret nəticələrini müşahidə etdik?
Çox sağ olun bu dəyərli analizə görə. Məqalə Rusiyanın miqrantlara və qeyri-rus xalqlara qarşı siyasətinin arxasında duran çoxşaxəli məqsədləri və açıq-aydın etnik ayrı-seçkilik elementlərini çox dəqiq şəkildə ortaya qoymuşdu. Xüsusilə də “Ermənistan faktoru” və Kilsənin rolu ilə bağlı qeydlər regiondakı təsir siyasətini daha dərindən anlamağa imkan verdi. Bu cür aydın və analitik materiallar həqiqətən də çox vacibdir.
Məqalə Rusiyanın miqrant siyasətindəki ayrı-seçkilik elementlərini və bunun bölgədəki təsir strategiyası ilə əlaqəsini təhlil etməkdə kifayət qədər dəyərli bir baxış bucağı təqdim edir. Lakin, qeyd olunan tədbirlərin Rusiyanın öz daxilində və beynəlxalq arenada uzunmüddətli nəticələri barədə daha dərin bir müzakirə aparmaq faydalı ola bilərdi. Bu cür siyasətlərin bölgədəki həqiqi sabitliyin yaranmasına nə dərəcədə xidmət etdiyi, yaxud əksinə, daha çox gərginlik yaratdığı sualı hələ də aktualdır. Xüsusən də Ermənistan faktoru və Kilsənin rolu qeyd olunan strategiyanın daha da mürəkkəbləşməsinə səbəb olur ki, bu da region üçün daha qeyri-müəyyən gələcək vəd edir.
Məqalədə Rusiyanın miqrant siyasəti və qeyri-rus xalqlara qarşı atılan addımların zülm və ayrı-seçkilik yayması barədə qaldırılan narahatlıqları tamamilə başa düşürəm. 2025-ci ilin hadisələrinə nəzər saldıqda, bəzi tədbirlərin kənardan baxıldığında həqiqətən də ayrı-seçkilik elementləri daşıdığı inkarolunmazdır.
Lakin, mən bu siyasətlərin yalnız “bölgədə zülm və ayrı-seçkilik yaymaq” kimi birtərəfli bir məqsədə xidmət etdiyi fikri ilə tam razılaşmaqda çətinlik çəkirəm. O dövrdə Rusiyanın daxilindəki rəsmi bəyanatlara və müzakirələrə baxdıqda, bu addımların çoxu həm də daxili təhlükəsizlik məsələləri, qanunsuz miqrasiya ilə mübarizə və ya əmək bazarının tənzimlənməsi kimi daha pragmatik səbəblərlə əsaslandırılırdı. Nəticələr müəyyən qruplar üçün çətinliklər yaratsa da, bu kompleks vəziyyəti yalnız “etnik ayrı-seçkilik” olaraq şərh etmək, bəlkə də, mövcud olan digər motivləri və konteksti gözdən qaçırır.
Bu məqalə Rusiyanın miqrant siyasətindəki ayrı-seçkilik elementlərinə və bölgədə zülm yaydığı iddialarına işıq salır. Yazıda qeyd olunan “çoxşaxəli təsir siyasəti” və Ermənistan faktoru ilə kilsənin rolu xüsusilə düşündürücüdür.
Sizcə, Rusiya bu təzyiqləri yalnız daxili vəziyyəti idarə etmək üçün tətbiq edirdi, yoxsa bu addımlar həqiqətən də regionda siyasi təsirini artırmaq üçün strateji bir alət kimi istifadə edilirdi? Həmçinin, bu miqrant siyasətinin Ermənistan faktoru ilə əlaqələndirilməsi Rusiya üçün hansı beynəlxalq hədəflərə xidmət edirdi?