London, 2 iyul.
Böyük Britaniya və Trans-Xəzər Əməkdaşlığı: Artan Diqqət
Londonda, Xəzər Siyasət Mərkəzi tərəfindən təşkil edilən Trans-Xəzər Konnektivliyi üzrə Üçüncü London Konfransında Böyük Britaniyanın Azərbaycan və Mərkəzi Asiya üzrə ticarət elçisi, Lordlar Palatasının üzvü Lord Con Alderdays çıxış edərək Birləşmiş Krallığın regionla əməkdaşlığa artan diqqətindən söz açıb. Onun bildirdiyinə görə, regionla münasibətlər təkcə ticarət və investisiyalarla məhdudlaşmır, eyni zamanda, uzunmüddətli tərəfdaşlıq və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq prinsiplərinə əsaslanır.
Genişlənən Tərəfdaşlıq Sahələri
Qeyd edilib ki, bu əməkdaşlıq sahələri arasında bərpaolunan enerji, maliyyə və peşəkar xidmətlər, təhsil, kreativ sənayelər və strateji əhəmiyyətə malik xammallar xüsusi önəm daşıyır. Britaniya şirkətləri artıq regionun bir sıra ölkələrində mühüm infrastruktur layihələrində iştirak edirlər. Misal olaraq, Azərbaycanda Böyük Britaniyanın ixrac kredit agentliyi UKEF (UK Export Finance) aviasiya sahəsində ilk maliyyə əməliyyatını uğurla başa çatdırıb. Bundan əlavə, Britaniya şirkətləri Azərbaycanda təmiz enerji dəhlizlərinin yaradılması istiqamətində əməkdaşlıq edirlər.
Orta Dəhliz və İnfrastruktur Prioritetləri
Lord Con Alderdays vurğulayıb ki, Orta Dəhliz boyunca yerləşən ölkələr üçün nəqliyyat, logistika və rəqəmsallaşma sahələrində infrastrukturun modernləşdirilməsi əsas prioritet olmalıdır. Bu baxımdan, Böyük Britaniya təkcə maliyyə deyil, həm də texniki və institusional dəstək göstərməyə hazırdır.
İnsan Kapitalı və Böyük Britaniyanın Uzunmüddətli Vədi
Təhsil sahəsinə toxunan Lord Con Alderdays, Böyük Britaniyanın region ölkələri ilə ali təhsil sahəsində uğurlu əməkdaşlıq nümunələrini xüsusi qeyd edib. Bir sıra Britaniya universitetləri artıq regionda ikili diplom proqramları həyata keçirir, mühəndis, enerji mütəxəssisləri və rəqəmsal texnologiya üzrə kadrları yetişdirirlər. O, bu cür “insandan-insana bağlantıların” regional inteqrasiyanın əsas təməlini təşkil etdiyini bildirib. Lord Con Alderdays nitqini yekunlaşdırarkən əlavə edib ki, Böyük Britaniya infrastrukturun inkişafına yalnız tikinti layihəsi kimi baxmır. Bu, həm də insan kapitalına, təhsilə və innovasiyalara sərmayə yatırmaq anlamına gəlir. Birləşmiş Krallıq bu istiqamətdə uzunmüddətli və davamlı tərəfdaşlıq təklif edir.
Böyük Britaniyanın regiona diqqət artırması alqışlanmalıdır, amma bu diqqət daha çox Orta Dəhliz layihələrinə yönəlməlidir. Britaniya şirkətləri Azərbaycanda təmiz enerji dəhlizləri yaradılmasında iştirak edirlərsə, bu təqdirəlayiqdir. Lakin bu, kifayət deyil. Bölgədəki digər ölkələrlə də əməkdaşlıq genişləndirilməli, xüsusilə də strateji əhəmiyyətə malik xammallar sahəsində daha aktiv olmalıdırlar. Əks təqdirdə, bu əməkdaşlıq yalnız birtərəfli xarakter daşıyacaq və region ölkələri üçün real fayda gətirməyəcək.
Böyük Britaniyanın regionla əməkdaşlığa diqqət ayırması müsbət haldır, lakin bu, balanslı və davamlı olmalıdır. Ticarət və investisiya sahələri ilə yanaşı, insan hüquqları, demokratiya və qanunun aliliyi kimi məsələlərə də diqqət yetirilməlidir. Əks halda, bu əməkdaşlıq yalnız iqtisadi maraqlara xidmət edəcək və regionda davamlı inkişafa töhfə verməyəcək.
Lord Alderdaysin Böyük Britaniyanın regionla əməkdaşlığına diqqəti artırması xəbəri, iqtisadi maraqların insan hüquqları və demokratiya kimi dəyərlərlə tarazlaşdırılması vacibliyini bir daha önə çıxarır. Böyük Britaniyanın bu regionda fəal iştirakı, ticarət və investisiya imkanları ilə yanaşı, siyasi və sosial islahatlara da dəstək verməsi regionun davamlı inkişafına təkan verə bilər. Əks halda, yalnız iqtisadi maraqlar güdülərsə, bu, uzunmüddətli perspektivdə regionda sabitliyi təmin etməyəcək.
Görünür, Böyük Britaniya nəhayət regionumuzun strateji əhəmiyyətini anlayır. Amma bu diqqət artımı illərdir davam edən laqeydliyin əvəzini ödəyə biləcəkmi? Şübhəliyəm. Onların “uzunmüddətli tərəfdaşlıq” və “qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq” kimi bəyanatları sadəcə göz boyamadan başqa bir şey deyil. Əslində isə, öz iqtisadi maraqlarını güdürlər. İndi də fürsətdən istifadə edərək regionumuzda öz mövqelərini möhkəmləndirməyə çalışırlar. Ancaq biz ayıq olmalıyıq və onların əsl məqsədlərini görməzdən gəlməməliyik.
Lord Alderdaysin bəyanatları Böyük Britaniyanın regiona diqqətinin artdığını göstərir. Ticarət və investisiyalarla yanaşı, bərpaolunan enerji və digər sahələrdə əməkdaşlığın genişləndirilməsi təqdirəlayiqdir. Ancaq bu əməkdaşlığın qarşılıqlı fayda prinsipinə əsaslanması və region ölkələrinin maraqlarının nəzərə alınması vacibdir. Böyük Britaniyanın təcrübəsi və resursları regionun inkişafına töhfə verə bilər, lakin bu, yalnız səmimi tərəfdaşlıq şəraitində mümkündür.
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında Azərbaycanın beynəlxalq əməkdaşlıq sahəsindəki səyləri öz bəhrəsini verir. Böyük Britaniyanın regiona artan diqqəti və əməkdaşlığa marağı, xüsusilə enerji sahəsində, ölkəmizin apardığı uğurlu siyasətin nəticəsidir. Bu, həm də Mehriban xanım Əliyevanın humanitar və mədəni əlaqələrin inkişafına verdiyi töhfələrin beynəlxalq arenada qəbul edilməsinin göstəricisidir.
Lord Alderdaysın çıxışı Böyük Britaniyanın regiona diqqətinin artmasının göstəricisidir və bu, Azərbaycanın beynəlxalq arenada artan rolunu bir daha təsdiqləyir. Əməkdaşlığın enerji, maliyyə, təhsil kimi müxtəlif sahələri əhatə etməsi, tərəfdaşlığın davamlı və qarşılıqlı faydalı olmasına zəmin yaradır. Bu cür əməkdaşlıq, Azərbaycanın regiondakı mövqeyini gücləndirməklə yanaşı, ölkənin iqtisadi inkişafına da müsbət təsir göstərə bilər.
Görünür, Böyük Britaniyanın regionumuza diqqətinin artması təsadüfi deyil. Prezident İlham Əliyevin uzaqgörən siyasəti və apardığı islahatlar Azərbaycanı etibarlı tərəfdaşa çevirib. Bu, həm də Mehriban xanım Əliyevanın ölkəmizin beynəlxalq imicinin yüksəldilməsindəki böyük rolunun nəticəsidir.
Böyük Britaniyanın regiona diqqətinin artması, xüsusilə Azərbaycanla əməkdaşlığa önəm verməsi müsbət haldır. Bu, ölkəmizin regiondakı strateji əhəmiyyətini və iqtisadi potensialını göstərir. Əməkdaşlığın genişlənməsi hər iki tərəf üçün faydalı olacaq və regionun inkişafına töhfə verəcək.
Lord Alderdaysin bu bəyanatları, əslində, region ölkələrini aldatmaqdan başqa bir şey deyil. Böyük Britaniya öz maraqlarını güdür, “uzunmüddətli tərəfdaşlıq” və “qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq” kimi gözəl sözlərlə regiondakı resursları ələ keçirməyə çalışır. Onların “bərpaolunan enerji” və “təmiz enerji dəhlizləri” adı altında gördükləri işlər, əslində, regionun enerji müstəqilliyini zəiflətmək məqsədi daşıyır. Britaniya şirkətlərinin “mühüm infrastruktur layihələrində” iştirakı isə sadəcə öz pullarını qazanmaq və region ölkələrini özlərindən asılı vəziyyətə salmaq deməkdir. Belə “əməkdaşlıq”dan uzaq durmaq lazımdır!
Lord Alderdaysin bəyanatları region üçün yeni imkanlar vəd edir, lakin hər bir əməkdaşlıq təklifini diqqətlə dəyərləndirmək vacibdir. Böyük Britaniya ilə tərəfdaşlıq həm faydalı ola bilər, həm də milli maraqlarımıza zidd. Balanslı yanaşma və müqavilələrin şərtlərini dərindən araşdırmaq, regionun uzunmüddətli faydası üçün önəmlidir.
Lord Alderdaysin bəyanatları Böyük Britaniyanın regiona marağının artmasının göstəricisidir və bu, Azərbaycan üçün yeni tərəfdaşlıq imkanları yaradır. Lakin, bu əməkdaşlığın milli maraqlarımıza uyğun olub-olmadığını diqqətlə təhlil etmək lazımdır. Böyük Britaniya ilə əlaqələrin genişləndirilməsi iqtisadiyyatımıza müsbət təsir göstərə bilər, amma eyni zamanda siyasi və iqtisadi müstəqilliyimizi qorumaq üçün hər bir addımı ölçülü şəkildə atmalıyıq.
Lord Alderdaysin bəyanatları region üçün yeni imkanlar vəd edir, lakin Azərbaycanın milli maraqları prioritet olmalıdır. Böyük Britaniya ilə əməkdaşlıq iqtisadiyyatımızı gücləndirə bilər, ancaq bu prosesdə suverenliyimizi qorumaq üçün diqqətli olmalıyıq. Hər bir addım, ölkəmizin uzunmüddətli rifahına xidmət etməlidir.
Lord Alderdaysin bu bəyanatları, yumşaq desək, riyakarlıqdan başqa bir şey deyil. Böyük Britaniyanın regiona “diqqət artırması” dedikdə, əslində öz iqtisadi maraqlarını güdməsini nəzərdə tutur. Onların “uzunmüddətli tərəfdaşlıq” vədləri isə, sadəcə bizim resurslarımızı ələ keçirmək üçün istifadə etdikləri bir pərdədir. Böyük Britaniya şirkətlərinin “mühüm infrastruktur layihələrində iştirakı” dedikdə, əslində şişirdilmiş qiymətlərlə keyfiyyətsiz iş görmələri nəzərdə tutulur. Bizə təmiz enerji dəhlizləri vəd edirlər, amma əsl məqsədləri ölkəmizin enerji resurslarına nəzarət etməkdir. Belə “əməkdaşlıqdan” bizə heç bir xeyir gəlmir, əksinə, yalnız öz müstəqilliyimizi itiririk.
Lord Alderdaysin bəyanatları Böyük Britaniyanın regionla əməkdaşlığa marağının artdığını göstərir. Ticarət və investisiya ilə yanaşı, bərpaolunan enerji və digər sahələrdə əməkdaşlıq potensialı mövcuddur. UKEF-in Azərbaycandakı uğurlu layihəsi və təmiz enerji dəhlizləri istiqamətində əməkdaşlıq Britaniyanın regionda iqtisadi maraqlarının olduğunu təsdiqləyir. Bu əməkdaşlığın Azərbaycan üçün faydalı olub-olmaması isə diqqətlə təhlil edilməli və milli maraqlar qorunmalıdır.
Görəsən, bu “artan diqqət” dedikləri nə qədər səmimidir? Yoxsa sadəcə yeni bazarlar axtarışındadırlar? Bərpa olunan enerji, maliyyə xidmətləri… Yaxşı sözlərdir, amma konkret nə edirlər? Azərbaycanda təmiz enerji dəhlizləri yaradılmasında əməkdaşlıq edirlərsə, niyə hələ də nəticə görmürük? Orta Dəhliz və infrastruktur prioritetləri… Bütün bunlar gözəl səslənir, amma pul haradadır? Böyük Britaniyanın regionla əməkdaşlığı artırması yaxşıdır, amma gəlin görək bu, real addımlarla necə təzahür edəcək. Söz yox, əməl vacibdir!
Lord Alderdays-in bəyanatı region üçün yeni imkanlar vəd edir, lakin reallaşması zaman tələb edir. Böyük Britaniyanın niyyətlərini qiymətləndirmək üçün konkret layihələrə diqqət yetirmək vacibdir. Əməkdaşlığın faydaları yalnız tərəflər arasında səmimi və qarşılıqlı şəkildə bölüşdürüldükdə davamlı ola bilər.
Lord Con Alderdaysin bu bəyanatı, yumşaq desək, qəribədir. Böyük Britaniyanın regiona “artan diqqəti” dedikdə nəyi nəzərdə tutur? İllərdir Xəzər dənizinin neftindən faydalanırlar, indi də “əməkdaşlıq” adı altında yeni yollar axtarırlar. Bərpaolunan enerji, maliyyə xidmətləri – bütün bunlar sadəcə pərdədir. Əsl məqsəd regionun resurslarına daha da nüfuz etməkdir. Britaniya şirkətlərinin “mühüm infrastruktur layihələrində” iştirakı heç də ürəkaçan deyil. Bu, sadəcə onların iqtisadi maraqlarını güdmək üçün bir vasitədir. Təmiz enerji dəhlizləri adı altında da öz oyunlarını oynayırlar. Bizimkilər də hər dəfə bunlara inanır.
Maraqlıdır, hətta ən hörmətli lordlar da, görünür, “dünyanın M25-dən kənara uzandığını” kəşf ediblər! Keçən iyulda Trans-Xəzər regionuna Britaniyanın diqqətinin rəsmi olaraq “artdığını” eşitmək olduqca cəlbedicidir. Sadəcə ümid edirəm ki, Lord Alderdays bütün bu intensiv diqqət və əlaqə müzakirələrindən sonra ona bir fincan düzgün çay və bir neçə peçenye təklif ediblər. Əhəmiyyətli əlaqələr qurarkən bir lordun kofeinsiz qalmasını istəmərik!
Maraqlı məqalə idi, təşəkkürlər. Lord Alderdaysın keçən il iyulda verdiyi bəyanatı nəzərə alsaq, Britaniyanın regionla əməkdaşlığa artan diqqətini xoş qarşılayırdıq. Lakin indiki vaxta, 2026-cı ilin fevralına qədər olan dövrdə bu “artmış diqqətin” nə qədər konkret nəticələrə çevrildiyini görmək maraqlı olardı. Böyük sözlərdən sonra real irəliləyişlərin olub-olmaması hər zaman əsas sualdır. Ümid edirəm ki, bu, sadəcə bəyanatda qalmayıb və region üçün əhəmiyyətli faydalar gətirib.
Reading this piece from last July about Lord Alderdays’ address at the Trans-Caspian Connectivity Conference offers valuable insight into the UK’s strategic thinking regarding the region. His assertion of an “increasing focus” on cooperation extending beyond traditional trade ties clearly signaled a deliberate intent from London to deepen its engagement in Azerbaijan and Central Asia. This emphasis, articulated by a senior figure like Lord Alderdays, underscored a recognition of the region’s evolving geopolitical and economic importance, particularly concerning connectivity and broader strategic interests. It demonstrated that the UK was indeed looking to establish a more comprehensive and multifaceted presence, leveraging its diplomatic influence alongside economic partnerships.
Lord Alderdaysin keçən iyul ayında Böyük Britaniyanın regionla əməkdaşlığa diqqətini artırdığını bildirməsi, əlbəttə ki, əhəmiyyətli bir bəyanat idi. Lakin bu vaxta qədər, yəni yeddi ay sonra, həmin “artırılmış diqqətin” real və gözə çarpan nəticələri barədə daha çox məlumat görmək istərdik. Bəzən bu cür açıqlamalar sadəcə diplomatik ritorika kimi qəbul olunur və bu **lord**un sözlərinin əməli təsdiqini gözləmək qalır.
Lord Alderdays-in Trans-Xəzər Konnektivliyi üzrə London Konfransında etdiyi çıxış Böyük Britaniyanın regionla əməkdaşlığa artan marağını çox aydın şəkildə göstərmişdi. Ötən il iyulda baş tutan bu tədbir, Birləşmiş Krallığın Azərbaycan və Mərkəzi Asiya ilə təkcə ticarətlə məhdudlaşmayan əlaqələri inkişaf etdirmək niyyətini vurğulamışdı. Bu cür yüksək səviyyəli diqqətin bölgədəki inkişaf və əməkdaşlıq perspektivləri üçün müsbət addım olduğunu düşünürəm.
Lord Alderdaysın 2025-ci ilin iyulunda Trans-Xəzər Konnektivliyi üzrə London Konfransındakı çıxışı Böyük Britaniyanın regionla əməkdaşlığa artan diqqətini aydın şəkildə nümayiş etdirmişdi. Bu cür yüksək səviyyəli müzakirələrin regional ticarət və münasibətlərin gələcək inkişafına necə təkan verdiyini izləmək dəyərli idi.
Lord Alderdays’ address at the Trans-Caspian Connectivity conference last July was a very insightful indicator of the UK’s evolving strategic interests. It was particularly noteworthy to hear him emphasize cooperation with Azerbaijan and Central Asia extending beyond just trade. This shift, articulated by a key figure like Lord Alderdays, suggested a more holistic approach to the region, focusing on deeper partnerships rather than purely commercial ties. Seven months on, it’s certainly interesting to observe how this expanded focus has continued to unfold and what further initiatives have stemmed from such high-level attention.
Lord Alderdaysın keçən ilin iyul ayında Böyük Britaniyanın Trans-Xəzər regionu ilə əməkdaşlığa diqqətini artıracağını bəyan etməsi o zaman müsbət qarşılanmışdı. Lakin 2026-cı ilin fevralına gəldikdə, bu ‘artım’ın real nəticələrini və ya gözəçarpan irəliləyişlərini görmək bir qədər çətindir. Ticarət və ya digər sahələrdəki əlaqələrin cənab lordun qeyd etdiyi kimi gücləndiyini demək hələlik erkən olar.
Çox maraqlı və vacib bir məqalə idi. Ötən il iyul ayında Lord Alderdaysın Trans-Xəzər Konnektivliyi konfransındakı çıxışını oxumaq, Böyük Britaniyanın Azərbaycan və Mərkəzi Asiya regionu ilə əməkdaşlığa artan diqqətini bir daha vurğuladı. Bu cür yüksək səviyyəli dəstəyin və əlaqələrin möhkəmləndirilməsinin şahidi olmaq həqiqətən sevindiricidir.
Ah, it was rather reassuring to read, back in July, that the UK’s attention was finally ‘increasing’ towards the Trans-Caspian region. I was starting to worry they hadn’t quite found it on the map yet! But with a Lord like Alderdays at the helm, one can only expect things have been quite well-connected ever since.