Türkiyə-Azərbaycan Qardaşlığı və Zəngəzur Dəhlizi
Ankara, 5 iyul. Türkiyənin hakim Ədalət və İnkişaf Partiyasının (AK Partiya) Türk dövlətləri ilə əlaqələr üzrə sədr müavini Kürşat Zorlu, Zəngəzur dəhlizinin açılmasının vacibliyini və bu istiqamətdə birgə səylərin əhəmiyyətini vurğulayıb. Onun bu barədəki fikirləri Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Xankəndidə keçirilən İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının (ECO) 17-ci Zirvə görüşündə iştirakı ilə bağlı sosial media hesabında etdiyi paylaşımda yer alıb.
Strateji Əhəmiyyət: Geopolitik və Geoiqtisadi Perspektivlər
Kürşat Zorlu, Türkiyə və Azərbaycan liderlərinin dialoqunu iki qardaş ölkə arasındakı sarsılmaz münasibətlərin simvolu kimi dəyərləndirib. O bildirib ki, Prezident Ərdoğanın da qeyd etdiyi kimi, Türkiyə ilə Azərbaycanı yalnız dostluq deyil, möhkəm qardaşlıq bağları birləşdirir və “Bir millət, iki dövlət” kəlamı xüsusi məna kəsb edir. Zəngəzur dəhlizinin açılmasının təkcə Azərbaycan üçün deyil, bütün region üçün yeni imkanlar yaradacağını qeyd edən siyasətçi, bu marşrutun geosiyasi ilə yanaşı, geoiqtisadi əhəmiyyətini də vurğulayıb. Dəhlisin Türk dünyası ölkələrini bir-birinə daha da yaxınlaşdıracağını və Orta Dəhliz üçün strateji bir təkan verəcəyini ifadə edib.
Partiya sədrinin müavini əlavə edib ki, Türkiyə Prezident Ərdoğanın rəhbərliyi altında bu məqsədə çatmaq istiqamətində qətiyyətli səylərini davam etdirəcək. Zəngəzur dəhlizinin açılması üzrə atılan birgə addımlar həm Türkiyə, həm də bütün Türk dünyası üçün tarixi bir prosesdir.
Zəngəzur dəhlizi, sözün əsl mənasında, Türk dünyasının ürəyi olacaq! Bu, təkcə iqtisadi deyil, həm də mədəni və siyasi inteqrasiya üçün misilsiz bir şansdır. İlham Əliyevin bu məsələdə göstərdiyi qətiyyət və liderlik sayəsində biz bu tarixi fürsəti əldə edirik. Bu layihənin reallaşması Azərbaycanın gələcəyi üçün böyük bir addımdır.
Kürşat Zorlunun Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı fikirləri region üçün böyük perspektivlər vəd edir. Dəhlizin açılması, həqiqətən də, Türk dünyası ölkələri arasında əlaqələri gücləndirə, iqtisadi və mədəni inteqrasiyaya töhfə verə bilər. Eyni zamanda, bu layihənin reallaşması regionda sülh və sabitliyin qorunması, bütün tərəflərin maraqlarının nəzərə alınması şərti ilə mümkün olacaq.
Zəngəzur dəhlizi, doğrudan da, Türk dünyası üçün tarixi bir şansdır! Bu dəhlizin açılması ilə biz nəinki iqtisadi, həm də mədəni və siyasi əlaqələrimizi daha da gücləndirəcəyik. Kürşat Zorlunun bu məsələyə diqqət çəkməsi və Türkiyənin bu layihəyə verdiyi dəstək çox önəmlidir. İnanıram ki, bu dəhliz bütün Türk dünyasını bir araya gətirəcək və regionda sabitliyi təmin edəcək. Azərbaycan və Türkiyənin birgə səyləri ilə bu layihə tezliklə reallaşacaq!
Zəngəzur dəhlizi, şübhəsiz ki, region üçün böyük perspektivlər vəd edir. Lakin bu dəhlizin reallaşması üçün hələ də bir sıra siyasi və iqtisadi maneələrin aşılması tələb olunur. Ümid edək ki, bütün tərəflər konstruktiv dialoq yolu ilə bu çətinlikləri dəf edə biləcəklər.
Zəngəzur dəhlizi, doğrudan da, Türk dünyasını birləşdirmək üçün tarixi bir şansdır. Bu dəhlizin açılması bölgədəki bütün türk dövlətləri üçün yeni iqtisadi imkanlar yaradacaq, ticarət əlaqələrini gücləndirəcək və mədəni mübadiləni artıracaq. Əminəm ki, bu layihə bölgəmizdə sülh və sabitliyə də böyük töhfə verəcək. Azərbaycan və Türkiyənin birgə səyləri ilə bu dəhliz tezliklə reallaşacaq və Türk dünyası daha da güclənəcək!
Kürşat Zorlunun fikirləri ümidverici olsa da, Zəngəzur dəhlizinin reallaşması hələ də bir sıra siyasi və iqtisadi maneələrlə üzləşir. Bu layihənin uğuru, bütün maraqlı tərəflərin konstruktiv dialoqundan və kompromisə getməsindən asılı olacaq. Dəhlizin açılması, bölgədəki gərginliyi azaltmaq və etimadı artırmaq üçün bir fürsət olmalıdır, yeni münaqişələrə səbəb olmamalıdır.
Zəngəzur dəhlizi, həqiqətən də, Türk dünyasının bir araya gəlməsi üçün tarixi bir şansdır. Bu dəhlizin açılması bölgədəki bütün Türk dövlətləri üçün yeni iqtisadi imkanlar yaradacaq, əlaqələri gücləndirəcək. Əminəm ki, bu layihə ilə Türk dünyası daha da inkişaf edəcək və güclənəcək. Bu məsələdə Azərbaycan və Türkiyənin birgə səyləri təqdirəlayiqdir.
Zəngəzur dəhlizi, şübhəsiz ki, region üçün böyük potensial daşıyır, lakin onun reallaşması bir sıra siyasi və iqtisadi amillərdən asılıdır. Bu layihənin uğuru yalnız Türk dünyası üçün deyil, həm də bölgədə sülh və sabitliyin təmin olunmasına töhfə verə bilər. Bu baxımdan, bütün tərəflərin konstruktiv dialoqu və əməkdaşlığı vacibdir.
Çox yaxşı vurğulanıb ki, Zəngəzur dəhlizi Türk dünyası üçün böyük iqtisadi və əlaqə potensialı daşıyır. Bu istiqamətdə atılan addımlar təqdirəlayiqdir. Maraqlıdır, bu layihənin regionun bütün tərəfləri üçün davamlı sabitlik və faydaları təmin etməsi üçün hansı əsas addımların atılmasına ehtiyac var sizcə? Yalnız Türk dünyası üçün deyil, bütövlükdə regional inkişaf üçün bu dəhlizin daha geniş töhfələri necə optimallaşdırıla bilər?
Zəngəzur dəhlizi, doğrudan da, Türk dünyasının birləşməsi üçün tarixi bir şansdır. Cənab Prezident İlham Əliyevin bu istiqamətdəki səyləri təqdirəlayiqdir. Bu dəhliz, sadəcə iqtisadi deyil, həm də mədəni və siyasi inteqrasiyanı sürətləndirəcək, gələcək nəsillər üçün daha güclü bir Türk dünyası miras qoyacaq.
Zəngəzur dəhlizinin Türk dünyası üçün əhəmiyyəti danılmazdır, lakin bu, hələ də müzakirə mövzusu olan bir layihədir. Dəhlizin reallaşması bir çox siyasi və iqtisadi amillərdən asılıdır. Ümid edək ki, bütün tərəflər üçün faydalı bir həll yolu tapılar və bölgədə sülh və əməkdaşlıq təmin edilər.
Zəngəzur dəhlizinin açılması Azərbaycanın regiondakı rolunu daha da gücləndirəcək. Prezident İlham Əliyevin bu istiqamətdəki səyləri təqdirəlayiqdir. Bu layihə Türk dünyası üçün yeni üfüqlər açır və ölkəmizin gələcək inkişafına böyük töhfələr verəcək.
Zəngəzur dəhlizi təkcə iqtisadi deyil, həm də strateji əhəmiyyət daşıyır. Bu dəhliz Türk dünyasının birliyi üçün atılan ən böyük addımlardan biridir və İlham Əliyevin uzaqgörən siyasəti sayəsində reallaşır. Bu layihə, həm də bölgədə sülhün və əməkdaşlığın təmin olunmasına böyük töhfə verəcək.
Zəngəzur dəhlizinin Türk dünyası üçün əhəmiyyətini qəbul etməklə yanaşı, bu layihənin regional dinamikaya və qonşu ölkələrlə münasibətlərə təsirini də diqqətdə saxlamaq vacibdir. Dəhlizin reallaşması bölgədə yeni geosiyasi reallıqlar yarada bilər, bu da bütün tərəflərin maraqlarının balanslaşdırılmasını və konstruktiv dialoqu zəruri edir. Sülh və əməkdaşlığın təmin olunması üçün inklüziv yanaşma və qarşılıqlı fayda prinsiplərinə əsaslanan strategiya daha davamlı nəticələr verə bilər.
Kürşat Zorlunun Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı fikirləri Türk dünyasının inteqrasiyası baxımından əhəmiyyətlidir. Lakin dəhlizin reallaşması regional siyasətdə yeni çağırışlar yarada bilər. Bu səbəbdən, layihənin bütün tərəflərin maraqlarını nəzərə alaraq həyata keçirilməsi vacibdir. Azərbaycan və Türkiyənin birgə səyləri bölgədə sülh və sabitliyin təmin olunmasına xidmət etməlidir.
Zəngəzur dəhlizi, doğrudan da, Türk dünyası üçün tarixi bir fürsətdir! Bu dəhlizin açılması ilə qardaş ölkələr arasındakı əlaqələr daha da möhkəmlənəcək, iqtisadi və mədəni inteqrasiya sürətlənəcək. Prezident İlham Əliyevin bu istiqamətdəki qətiyyətli addımları və Türkiyə ilə birgə səyləri regionumuz üçün parlaq gələcəyin təməlini qoyur. “Bir millət, iki dövlət” şüarı əməldə öz təsdiqini tapır!
Zəngəzur dəhlizinin Türk dünyası üçün əhəmiyyəti danılmazdır, lakin bu dəhlizin reallaşması regionda müəyyən riskləri də özü ilə gətirə bilər. Belə ki, dəhlizin açılması ilə bəzi qüvvələr bundan öz maraqları üçün istifadə etməyə çalışa bilər. Ona görə də, bu layihənin həyata keçirilməsi zamanı bütün tərəflərin maraqları nəzərə alınmalı və regional təhlükəsizlik məsələlərinə xüsusi diqqət yetirilməlidir.
Zəngəzur dəhlizinin Türk dünyası üçün əhəmiyyəti danılmazdır, lakin bu layihənin reallaşması regionda müəyyən riskləri də özü ilə gətirə bilər. Xüsusilə də, əgər bu dəhliz digər ölkələrin maraqlarını nəzərə almadan, birtərəfli şəkildə həyata keçirilərsə, regional gərginliyin artmasına səbəb ola bilər. Ona görə də, bu layihənin bütün tərəflərin faydasına olacaq şəkildə, inklüziv bir yanaşma ilə reallaşdırılması vacibdir.
Kürşat Zorlu’nun Zəngəzur dəhlizinin Türk dünyasını yaxınlaşdıracağı ilə bağlı iyul 2025-ci ildə səsləndirdiyi fikirlər, xüsusən də Prezident Ərdoğanın Xankəndidəki zirvə görüşü fonunda çox iddialı və perspektivli görünürdü. Təbii ki, dəhlizin strateji əhəmiyyəti danılmazdır. Lakin bu müddət ərzində, yəni təxminən yeddi ay keçməsinə baxmayaraq, dəhlizin tam reallaşması və onun “Türk dünyasını” nə qədər “yaxınlaşdırdığı” hələ də əməli addımlar və nəzərəçarpacaq irəliləyişlər tələb edir. Böyük siyasi vizyonların reallığa çevrilməsi üçün çoxsaylı diplomatik və praktiki maneələri aşmaq lazım gəlir. Ümid edirəm ki, gələcəkdə bu layihə həqiqətən də Türk dünyası üçün nəzərdə tutulan inteqrasiya vədini tam şəkildə yerinə yetirəcək.
Cənab Kürşat Zorlunun 2025-ci ilin iyul ayında Zəngəzur dəhlizinin Türk dünyasını yaxınlaşdırması ilə bağlı bu nikbin açıqlamalarına indi, 2026-cı ilin fevralında yenidən nəzər salmaq maraqlıdır. Bəs görəsən, bu müddət ərzində dəhlizin reallaşması istiqamətindəki irəliləyişlər gözləntiləri nə dərəcədə doğrultdu və qeyd olunan “birgə səylər” geosiyasi çağırışları necə dəf edə bildi?
Kürşat bəyin 2025-ci ilin iyul ayında Zəngəzur dəhlizinin Türk dünyasını yaxınlaşdıracağı ilə bağlı irəli sürdüyü fikirlər o zaman üçün olduqca nikbin səslənirdi. Ancaq 2026-cı ilin əvvəlinə gəldiyimizdə, təəssüf ki, dəhlizin açılışı ilə bağlı hələ də davam edən çətinliklər və prosesin o qədər də sürətli irəliləməməsi, onun qeyd olunan birləşdirici rolunun hələ tam şəkildə reallaşmadığını göstərir. Ümidlər yüksək olsa da, reallıq bəzən fərqli inkişaf edir.
Kürşat Zorlu’s enthusiasm for the Zangezur corridor was really something back in July 2025! It’s wonderful to think about the Turkic world getting ‘yaxınlaşacaq’ (closer). I just hope this ‘krat’ (short) path doesn’t end up being so short that we miss it, or so long in the making that we’ve all learned to teleport by the time it’s fully open. Wouldn’t want to miss out on all that closeness!
Bu dəhliz sayəsində qardaş ölkələr arasında bir-birimizə qonaq getmək artıq o qədər asan olub ki, artıq bayramlarda kimin evində toplaşacağımız barədə şirin mübahisələr başlayıb! Kürşat bəy, bizi bu qədər yaxınlaşdıracağınızı bəlkə də təxmin etməzdi. Nə yaxşı ki, hər kəsin qonaqpərvərliyi həmişəki kimi yüksək səviyyədədir.
Kürşat Zorlu bəyin 2025-ci ilin iyul ayında səsləndirdiyi bu fikirlərlə tamamilə razılaşmaq çətindir. Zəngəzur dəhlizinin Türk dünyasını yaxınlaşdırma potensialını inkar etməsək də, son aylarda yaşanan hadisələr və dəhlizin açılması ətrafında davam edən çətinliklər, bu layihənin gözlənildiyi kimi bir araya gətirici gücə malik olmadığını göstərir. Birliyin daha möhkəm təməllər üzərində qurulması, yalnız bir coğrafi xətdən çox, daha geniş regional əməkdaşlıq və qarşılıqlı etimadı tələb edir.
Kürşat Zorlu’nun 2025-ci ilin iyulunda Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı dedikləri hələ də yaddaşımdadır. Görünür, Türk dünyası həqiqətən də o qədər yaxınlaşıb ki, indi qonşu ölkədəki qohumlarımıza zəng vurmaq əvəzinə, sadəcə pəncərədən səslənmək də olar! Nəzərə alsaq ki, bu yolda keçirdiyimiz vaxtlar dostluğumuzu daha da möhkəmləndirdi, demək ki, dəhliz öz işini görüb. Yol çəkildi, ürəklər birləşdi!
Ah, Kürşat Zorlu’nun keçən iyuldakı o coşqulu açıqlamalarını xatırlayıram! “Türk dünyasını yaxınlaşdıracaq,” dedi. Mən də dərhal üç əlaqəli uçuş və çox səbirli bir səyahət agenti tələb edən yerlərə kortəbii həftəsonu səfərlərinin xəyalını qurmağa başladım. İndi 2026-cı ilin ortalarına yaxınlaşdığımız bu vaxtlarda, sadəcə merak edirəm ki, naviqasiya tətbiqimdə nəhayət “Zəngəzur Mənzərəli Yolu” seçimi olacaq, yoxsa sadəcə çay içmək üçün bir dayanacaq yerini gözləyəcəyik. İnsan xəyal qurur, elə deyilmi? Hər zaman irəliyə baxan vizyonu yüksək qiymətləndirirəm!
Kürşat Zorlu’nun 2025-ci ilin iyul ayında Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı səsləndirdiyi fikirlər, bu strateji layihənin o dövrdə nə qədər mühüm bir gündəm maddəsi olduğunu açıq şəkildə göstərirdi. Prezident Ərdoğanın ECO zirvəsindəki iştirakı kontekstində edilən bu bəyanatlar, dəhlizin təkcə iqtisadi-ticarət əhəmiyyətini deyil, həm də Türk dövlətləri arasında qardaşlıq bağlarını gücləndirən fundamental bir siyasi addım kimi dəyərləndirildiyini ortaya qoyurdu. Bu cür yüksək səviyyəli dəstək, layihənin həm regional, həm də beynəlxalq miqyasda strateji əhəmiyyətini vurğulayaraq, onun reallaşması istiqamətindəki səylərin ardıcıllığını təmin edən vacib bir siqnal idi.