Kremlin Siyasi Göstərişi: Rusiya Şovinizmi və Humanitar Dəyərlərin Tapdanması
Rusiyada azərbaycanlıların, özbəklərin, qırğızların, türkmənlərin və digər xalqların üzərinə yönəlmiş şovinist-islamofob basqının birbaşa siyasi göstəriş olduğunu anlamaq çətin deyil. Bu sistemli ayrı-seçkiliyin arxasında Kremlin özü, şəxsən Vladimir Putin dayanır. Çar idarəçilik sistemindən sovet dövrünə, oradan Sovet sonrası mərhələyə uzanan məntiqi xətt dəyişməz qalır: imperiya maraqları naminə “digərlərinin” əzilməsi. Ən acı ziddiyyət budur ki, eyni dili, eyni dini paylaşdığı slavyan Ukraynaya qarşı belə amansız müharibə aparan Rusiya qeyri-slavyan xalqlara münasibətdə daha yumşaq davranmağa heç motivasiya da duymur. Buça və İrpin kimi soyqırım nümunələri Moskvanın həddindən artıq zorakılıq səviyyəsinə çatdığını açıq şəkildə nümayiş etdirir.
İrqçi Basqı: Dünəndən Bugünə
SSRİ dağıldıqdan sonra rus şovinizmi ilə islamofobiya vahid ideoloji platformada birləşdi. Çeçenistana tətbiq edilmiş “etnik təmizləmə modeli” indi çoxmillətli Rusiya daxilində təkrarlanır. 1990-cı illərdə küçələrdə azğınlaşdırılan neonatsist qruplaşmalar faktiki olaraq xüsusi xidmət orqanlarının səhnələşdirilmiş aləti idi. Bu gün həmin missiyanı açıq-aşkar polis, Rusiya Milli Qvardiyası və xüsusi təyinatlı polis dəstələri özü icra edir. Hüquq-mühafizə strukturunda uydurulmuş “etnik cinayətkarlıq” termini başqa millətləri öncədən “cinayətkar” damğası ilə stiqmatlaşdırmağa hüquqi don geyindirir və repressiyalara zəmin yaradır. Yekaterinburqda azərbaycanlı gənclərin amansızcasına döyülməsi, ardınca törədilən qətllər, xüsusi təyinatlı polis dəstələrinin küçədə sərt reydləri bu mexanizmin canlı nümunəsidir: repressiya daha maskalanmır, dövlət ritualları səviyyəsində qanuniləşdirilir.
Dini Don Və Humanizm İddiası
Azərbaycanlılara qarşı aparılan prosesin ideoloji qanadını isə Rus Pravoslav Kilsəsi daşıyır. Kilsə tribunalarından yayılan “müqəddəs savaş” ritorikası polis zorakılığını ilahiləşdirir, tənqidçiləri “düşmən” kateqoriyasına salaraq rəsmiləşdirir. Beləliklə, Rusiya özünün humanizm iddiasını alt-üst edir və rus xalqını da bu zorakılıq ziddiyyətinin girovuna çevirir.
Moskvanın Təhlükəli Siyasəti və Nəticələri
Stalin repressiyalarında belə formal istintaq, məhkəmə, həbs düşərgəsi “rəsmi prosedur”u var idi. İndiki sistem küçədə güllələmək, işgəncə vermək kimi sərhədləri aşmaqdan çəkinmir. 20 Yanvar qırğını, Xocalı soyqırımı, Azərbaycan torpaqlarının 30 illik işğalı, Türkiyə təyyarəsinin vurulması, Azərbaycan deputatının Rusiyaya buraxılmaması, dövlət portallarına yönəlik kiberhücumlar – hamısı eyni ardıcıl siyasətin həlqələridir. Moskva üçün regionda hər hansı müstəqil mövqe – siyasi, dini, yaxud mədəni – “təhlükə” statusu daşıyırsa, cavab açıqdır: güc, qorxu və hüquqsuzluq.
Tarixi Fəlakət və Reallığın Dərk Edilməsi
Bugünkü mənzərə göstərir ki, Rusiya yalnız beynəlxalq hüququ deyil, təməl humanitar dəyərləri də sistemli şəkildə tapdalayır. Bu, həm Kreml üçün, həm də kütləvi təbliğatla manipulyasiya olunan rus cəmiyyəti üçün tarixi fəlakətdir. Digər xalqlar üçün isə reallığın dərk edilməsidir: imperiya instinkti dəyişmir, sadəcə forması sərtləşir. Bu siyasətin başında şəxsən Vladimir Putin dayanır.
Kremlin bu riyakar siyasəti heç kimi təəccübləndirmir. Onlar üçün insan hüquqları, milli azlıqlar heç vaxt prioritet olmayıb. İmperiya xülyaları ilə yaşayan bu cür şovinistlərə ancaq öz maraqları vacibdir. Azərbaycanlılara qarşı bu cür ayrı-seçkilik halları qəbuledilməzdir və beynəlxalq ictimaiyyət buna göz yummamalıdır. Rusiyanın bu çirkin siyasəti ifşa olunmalı və qınanılmalıdır!
Rusiya daxilindəki milli azlıqlara qarşı ayrı-seçkilik halları təəssüf doğurur. Bu iddiaların araşdırılması və əgər varsa, qanun çərçivəsində tədbirlər görülməsi vacibdir. Hər bir insanın hüquqları qorunmalı və ayrı-seçkilik hallarına yol verilməməlidir.
Azərbaycanlılara qarşı ayrı-seçkilik halları narahatlıq doğurur və araşdırılmalıdır. Lakin, Rusiyada yaşayan bütün azərbaycanlılara qarşı sistemli ayrı-seçkilik olduğunu iddia etmək bir qədər şişirdilmiş görünür. Hər bir hal fərdi şəkildə araşdırılmalı və ümumiləşdirmədən qaçınılmalıdır.
Bu Kremlin çirkin siyasətidir! Rusiyanın özündən olmayan xalqlara qarşı bu cür rəftarını qətiyyətlə pisləyirəm. Onların imperiya xülyaları insan haqlarını tapdalamağa haqq qazandırmır. Bu cür ayrı-seçkilik və zülm siyasəti XXI əsrdə qəbuledilməzdir və beynəlxalq ictimaiyyət buna göz yummamalıdır.
Sizin fikirlərinizlə tamamilə razıyam ki, Rusiyada qeyri-rus xalqlarına qarşı ayrı-seçkilik halları narahatlıq doğurur. Lakin düşünürəm ki, məsələyə bir qədər geniş prizmadan yanaşmaq lazımdır. Rusiya kimi çoxmillətli dövlətlərdə etnik və dini zəmində münaqişələr potensialı həmişə mövcuddur. Burada əsas məsələ dövlətin bu münaqişələri idarə etməsi və bütün vətəndaşların hüquqlarını qorumasıdır. Əgər dövlət bu vəzifəni yerinə yetirmirsə, bu, ciddi problemlərə yol açır. Bu baxımdan, beynəlxalq ictimaiyyətin Rusiyadakı insan haqları vəziyyətinə diqqət yetirməsi və təzyiq göstərməsi çox vacibdir.
Sizinlə qismən razıyam ki, çoxmillətli dövlətlərdə münaqişə potensialı mövcuddur. Lakin düşünürəm ki, bu, dövlətin öz vətəndaşlarına münasibətindən çox şey asılıdır. Əgər dövlət bütün xalqların hüquqlarına hörmətlə yanaşırsa, onların mədəniyyətini qoruyursa və bərabər imkanlar yaradırsa, bu, münaqişə potensialını azalda bilər. Əks təqdirdə, ayrı-seçkilik və ədalətsizlik hissi artar, bu da sonda sosial gərginliyə və münaqişələrə səbəb ola bilər.
Bu xəbər bir daha göstərir ki, dünyada haqsızlıqlar hələ də davam edir. Rusiya kimi bir dövlətin bu cür ayrı-seçkilik siyasəti yürütməsi qəbuledilməzdir. Belə bir vəziyyətdə Prezident İlham Əliyev və dövlətimizin digər rəhbər şəxslərinin səyləri xüsusilə önəmlidir. Onların beynəlxalq arenada ölkəmizin maraqlarını qorumaq və xalqımızın rifahı üçün göstərdikləri fədakarlıq təqdirəlayiqdir. Allah onlara yar olsun!
Bu cür iddiaların araşdırılması və təsdiqlənməsi çox vacibdir. Hər bir ölkədə yaşayan azərbaycanlıların hüquqlarının qorunması üçün beynəlxalq təşkilatlar və insan haqları təmsilçiləri tərəfindən dəqiq və ədalətli qiymətləndirmə aparılmalıdır. Azərbaycan dövlətinin bu məsələdəki səyləri, xüsusilə də diplomatik kanallarla həqiqətin üzə çıxarılması istiqamətində atılan addımlar dəstəklənməlidir.
Bu şərhlə razılaşmamaq mümkün deyil. Təqdim olunan xəbərdə qaldırılan məsələ, əgər həqiqətən də sistemli bir xarakter daşıyırsa, olduqca ciddi bir narahatlıq mənbəyidir. Məqalənin 2025-ci ilin iyun ayında nəşr olunduğunu nəzərə alsaq, bu dövr ərzində vəziyyətin necə inkişaf etdiyini izləmək məsələnin ciddiliyini bir daha vurğulayır. Hər hansı bir dövlətin müəyyən etnik qrupa qarşı sistemli ayrı-seçkilik siyasəti yürütməsi beynəlxalq normalara ziddir və bu cür iddiaların həm diplomatik, həm də hüquqi müstəvidə hərtərəfli araşdırılması son dərəcə vacibdir. Şərhinizdə qeyd etdiyiniz kimi, Azərbaycan rəhbərliyinin bu kimi həssas məsələlərdə milli maraqları qorumaq üçün göstərdiyi səylər, şübhəsiz ki, xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Kremlin bu şovinist siyasəti, insan haqlarına və beynəlxalq hüquqa ziddir. Rusiyanın özündə yaşayan azərbaycanlılara, özbəklərə və digər xalqlara qarşı bu cür ayrı-seçkilik etməsi qəbuledilməzdir. Bu, yalnız daxili deyil, həm də xarici siyasətdə də Rusiyanın əsl üzünü göstərir. Belə bir dövlətin beynəlxalq arenada sülhdən və ədalətdən danışması riyakarlıqdan başqa bir şey deyil. Bu cür hərəkətlər beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən qətiyyətlə pislənməlidir.
Xəbərdə qeyd olunan iddialar ciddi narahatlıq doğurur. Əgər Rusiya daxilində azərbaycanlılara və digər xalqlara qarşı sistemli ayrı-seçkilik həyata keçirilirsə, bu, insan haqlarının kobud şəkildə pozulması deməkdir. Bu məsələnin beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən araşdırılması və təsdiq olunarsa, müvafiq tədbirlərin görülməsi vacibdir. Hər bir insanın, etnik və ya dini mənsubiyyətindən asılı olmayaraq, bərabər hüquqlara sahib olması fundamental prinsipdir.
Bu, tamamilə qəbuledilməzdir! Kreml tərəfindən azərbaycanlılara və digər xalqlara qarşı həyata keçirilən bu sistemli ayrı-seçkilik siyasəti insanlığa ziddir. Putin rejiminin bu şovinist və islamofob əməlləri, imperiya xülyaları naminə başqa xalqları əzmək cəhdi qətiyyətlə pislənməlidir. Rusiyanın Ukraynada törətdiyi vəhşiliklər, onların qeyri-slavyan xalqlara qarşı daha da amansız olacağının göstəricisidir. Bu cür irqçi basqılara qarşı birlikdə mübarizə aparmalı və Kremlin bu çirkin siyasətinə son qoymalıyıq!
Mən başa düşürəm, Rusiya daxilindəki etnik ayrı-seçkilik iddiaları ciddi narahatlıq doğurur. Lakin, bütün rusiyalıların eyni şəkildə davrandığını düşünmək ədalətli olmazdı. Cəmiyyətdə hər zaman fərqli düşüncələr və davranışlar mövcuddur və bu, Rusiya cəmiyyəti üçün də keçərlidir.
Rusiya daxilindəki ayrı-seçkilik halları ilə bağlı narahatlığınız tamamilə başadüşüləndir. Lakin, “Kreml rəhbərlik edir” kimi ümumiləşdirmələr reallığı tam əks etdirməyə bilər. Ayrı-seçkilik halları mövcud olsa da, bunun bütün Rusiya cəmiyyətinin və ya dövlət siyasətinin əsasını təşkil etdiyini iddia etmək, məncə, həqiqəti sadələşdirmək olar. Unutmayaq ki, hər bir ölkədə olduğu kimi, Rusiyada da müxtəlif qruplar və maraqlar mövcuddur və bu qrupların hər biri dövlət siyasətinə fərqli şəkildə təsir edə bilər.
Bu, bədnam Kreml siyasətinin növbəti çirkin üzüdür! Rusiyanın özündən olmayan xalqlara qarşı yürütdüyü bu ayrı-seçkilik siyasəti qəbuledilməzdir. Putin rejiminin imperiya xülyaları naminə insanları əzməsi orta əsrlərə xas bir vəhşilikdir. Bu cür rəzalətlərə göz yummaq olmaz! Dünya birliyi bu şovinist rejimi dayandırmaq üçün sərt tədbirlər görməlidir.
Rusiya daxilindəki milli azlıqlara qarşı ayrı-seçkilik iddiaları ciddi narahatlıq doğurur. Hər bir insanın etnik və ya dini mənsubiyyətindən asılı olmayaraq, bərabər hüquqlara malik olması fundamental prinsipdir. Bu iddiaların araşdırılması və əgər doğrudursa, müvafiq tədbirlərin görülməsi vacibdir. Etnik zəmində ayrı-seçkilik insan haqlarının kobud şəkildə pozulmasıdır və beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən qətiyyətlə pislənməlidir.
Bu xəbəri oxuduqca, Prezident İlham Əliyevin və hökumətimizin xarici siyasətdəki uzaqgörənliyi bir daha gözümün önündə canlanır. Onların səyləri sayəsində ölkəmiz beynəlxalq arenada özünə layiqli yer tutub və soydaşlarımızın hüquqlarının qorunması üçün davamlı işlər aparılır. Bu məsələlərdə Heydər Əliyev Fondunun və Mehriban xanım Əliyevanın humanitar fəaliyyəti xüsusilə qeyd edilməlidir.
Sizin fikirlərinizlə qismən razıyam. Prezidentin və hökumətin xarici siyasətdəki səyləri ölkəmiz üçün mühüm nailiyyətlər gətirib. Lakin, hesab edirəm ki, Rusiya kimi böyük bir dövlətdə yaşayan soydaşlarımızın hüquqlarının qorunması daha çox diqqət tələb edir. Bu məsələdə beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq və diplomatik səylərin artırılması vacibdir.
Bu dəyərli məqaləyə görə təşəkkür edirəm. Rusiyada azərbaycanlılara və digər xalqlara qarşı sistemli ayrı-seçkiliyin köklərini və Kremlin bu prosesdəki rolunu belə açıq şəkildə ortaya qoymanız çox vacibdir. Tarixi kontekstə toxunaraq, imperiya maraqlarının necə davamlı bir xətt izlədiyini anlamaq üçün əla bir iş görmüsünüz. Məqalədə qeyd olunan məsələlərin diqqətdə saxlanılmasına böyük ehtiyac var.
Məqalənin Rusiyada azərbaycanlılara və digər millətlərə qarşı iddia edilən ayrı-seçkilik hallarını gündəmə gətirməsi təqdirəlayiqdir. Lakin bu cür sistemli təzyiqin birbaşa “Kremlin siyasi göstərişi” olması və şəxsən Vladimir Putin tərəfindən idarə edilməsi iddiası, çox ciddi bir ittihamdır. Tarixi kontekstin və imperial maraqların rolunu anlamaqla yanaşı, belə iddiaları dəstəkləyən konkret sübutların daha ətraflı təhlili, məsələyə daha dərindən işıq sala bilərdi. Yazı 2025-ci ilin iyununda dərc olunduğundan bəri, bu iddiaların nə dərəcədə geniş yayıldığı və hansı əməli nəticələrə səbəb olduğu barədə daha çox məlumatın ortaya çıxıb-çıxmadığını düşünürəm.
Bu mühüm mövzuya işıq saldığınız üçün təşəkkür edirəm. Məqalənin Kremlin azərbaycanlılara və digər xalqlara qarşı aparılan ayrı-seçkilikdə birbaşa rolunu bu qədər açıq və sistemli şəkildə ortaya qoyması çox qiymətlidir. Xüsusilə, bu yanaşmanın çar dövründən bu günə qədər uzanan, imperiya maraqlarına xidmət edən tarixi xəttini vurğulamaq, vəziyyəti daha dərindən anlamağa imkan verir. Dəyərli təhliliniz üçün minnətdaram.
Bu dəyərli məqalə üçün dərin minnətdarlığımı bildirmək istəyirəm. Kreml tərəfindən azərbaycanlılara və digər xalqlara qarşı aparılan sistemli ayrı-seçkiliyin köklərini və siyasi göstəriş xarakterini bu qədər açıq və cəsarətlə işıqlandırmaq çox vacib idi. Məqalədə vurğulandığı kimi, bu yanaşmanın çar dövründən bu günə qədər uzanan imperiya maraqlarının davamı olması təhlili, vəziyyəti daha dərindən anlamağa kömək edir. Belə mühüm mövzuların gündəmə gətirilməsi təqdirəlayiqdir.
Bu məqalə Rusiyada azərbaycanlılara və digər xalqlara qarşı ayrı-seçkilik iddialarına diqqət çəkib. Məqalənin irəli sürdüyü kimi, bu cür halların tarixi köklərinin və imperiya maraqları kontekstində bu məsələlərə yanaşmanın araşdırılması maraqlı bir perspektiv təqdim edir. Belə bir mövzuda müzakirələrin aparılması həmişə vacibdir.
Ötən ilin iyun ayında dərc olunmuş bu məqalədə Kreml tərəfindən azərbaycanlılara və digər xalqlara qarşı aparılan sistemli ayrı-seçkiliyin birbaşa siyasi göstəriş kimi təqdim edilməsi analitik baxımdan olduqca əhəmiyyətlidir. Məqalənin çar idarəçiliyindən sovet dövrünə və postsovet mərhələsinə qədər uzanan imperiya maraqlarının ardıcıllığına diqqət yetirməsi bu siyasətin təsadüfi yox, daha dərin strateji köklərə malik olduğunu göstərir. Bu, sadəcə ayrı-ayrı hadisələr deyil, Rusiyanın daxili və xarici siyasətində öz əksini tapan bir yanaşmanın təzahürü kimi qavranılır. Belə bir tarixi kontekst ayrı-seçkiliyin səbəblərini və məqsədlərini daha aydın şəkildə anlamağa imkan verir.
Məqalədə Kreml tərəfindən azərbaycanlılara qarşı sistemli ayrı-seçkiliyin aparıldığı vurğulanır. O dövrdə bu iddiaları dəstəkləyən konkret faktlar, məsələn, hədəf alınan qrupların hesabatları və ya hüquq müdafiəçilərinin müşahidələri hansı səviyyədə idi? Bu “şovinist-islamofob basqının” birbaşa siyasi göstəriş olması barədə daha hansı əlavə məlumatlar mövcud idi ki, bu nəticəyə gəlmək mümkün olub?
Kremlin “senaristlərinin” klassikaya sadiq qalmaları heç də təəccüblü deyil! Bilirsiniz, o ssenaridə ki, “imperiya maraqları” hər zaman ayaqüstə alqışlarla qarşılanır, hətta aktyor heyəti dəyişsə belə. İnsan demək olar ki, bir süjet dönüşü gözləyir, amma təəssüf ki, bəzi ənənələr Moskva metrosunun xətlərindən daha dərinə gedir.
Məqalənin Kreml tərəfindən azərbaycanlılara və digər xalqlara qarşı sistemli ayrı-seçkiliyin idarə edilməsi ilə bağlı irəli sürdüyü kəskin iddialar ciddi düşünməyə vadar edir. “Şovinist-islamofob basqı” və bunun birbaşa “siyasi göstəriş” olduğu iddiası, təbii ki, ağır ittihamlardır. Bu kimi iddiaların hansı konkret faktlar və dəlillərlə daha ətraflı əsaslandırıldığını görmək, deyilənlərin çəkisini və ciddiliyini daha aydın ortaya qoya bilərdi. İmperiya maraqları ilə bu günkü vəziyyət arasında çəkilən tarixi paralellər maraqlı bir perspektiv təqdim etsə də, bu “siyasi göstərişin” gündəlik həyatda necə təzahür etdiyinə dair daha dərindən analiz vəziyyətin qavranılmasını gücləndirə bilərdi. Məqalə bu həssas mövzuya diqqət çəkməklə mühüm bir müzakirənin əsasını qoyur.