FHN-dən inhisarçılıq şikayəti: Obyektin sənədləşdirilməsi sahibkara baha başa gəlir
Maştağada Obyekt Sənədləşdirilməsi Problemi: Vətəndaşdan Şikayət
Ağdam rayonunun Qalayçılar kənd sakini, Məmmədova Lüdmila İdris qızı tərəfindən Bakı şəhəri, Sabunçu rayonu, Maştağa qəsəbəsində yerləşən 240 kvadratmetr sahəli obyektinin sənədləşdirilməsi ilə bağlı ciddi problemlər barədə şikayət daxil olub. Vətəndaşın sözlərinə görə, ölkə başçısının sənədsiz obyektlərin leqallaşdırılması haqqında amnistiya qərarından sonra o, obyektini sənədləşdirmək istəyib. Lakin bu proses zamanı qarşılaşdığı çətinliklər onu məyus edib.
Məmmədova Lüdmila İdris qızı qeyd edir ki, Fövqəladə Hallar Nazirliyi (FHN) tərəfindən sahibkarlara lazımi təlimatların verilməməsi prosesi daha da çətinləşdirir. O, layihə üçün 3500 manat ödədiyini bildirir və iddia edir ki, layihəçilərin seçimi sahəsində müəyyən monopoliyalar mövcuddur. Vətəndaşın fikrincə, bu ilk ödənişdən sonra növbəti xərcləri ödəməyə məcbur edilir ki, əks halda sənədlərə rədd cavabı verilir və əvvəlki ödənişlər batır. Həmçinin, kommunal xərclərin “əhali” kateqoriyasından “qeyri-əhali” kateqoriyasına keçirilməsi üçün də əlavə vəsait tələb olunduğunu vurğulayan şikayətçi, ümumi xərclərin 40-50 min manatı keçə biləcəyini proqnozlaşdırır. O, hər hansı bir qurumun imtina cavabı verdiyi təqdirdə, bütün xərclərin itiriləcəyindən narahatlığını ifadə edir.
Fövqəladə Hallar Nazirliyindən Rəsmi Cavab
Məsələ ilə bağlı Fövqəladə Hallar Nazirliyindən verilən açıqlamada bildirilir ki, Sabunçu rayonu, Maştağa qəsəbəsi, 26-cı dalan ünvanında yerləşən şirə istehsalı sexində yanğının söndürülməsi üçün tikinti norma və qaydalarının yanğına qarşı tələblərinə əsasən, mülkiyyətçi tərəfindən həcmi 108 kubmetr olan yanğına qarşı su hovuzu təmin edilməyib. Məhz bu səbəbdən obyektin yanğın təhlükəsizliyi baxımından istismarına icazənin verilməsi razılaşdırılmayıb.
Nazirlikdən verilən məlumata görə, yanğına qarşı su hovuzu inşa edildikdən və təmin olunduqdan sonra vətəndaşın təkrar müraciəti əsasında obyektin istismarına müsbət cavabın verilməsi təmin ediləcək. Həmçinin, yaradılmış sənəd qəbulu mərkəzlərində layihəçi tələbinin olmadığı, lisenziyası olan istənilən layihəçi tərəfindən obyektin layihələndirilməsinin aparıla biləcəyi vurğulanıb. Obyektin uyğunluğu barədə müvafiq rəyin verilməsi isə yalnız sənəd qəbulundan, yəni obyekt barədə məlumat təchizat qurumlarına təqdim edildikdən sonra müəyyən edilə bilər. Sahibkarlıq fəaliyyətinin tənzimlənməsi ilə bağlı belə şərtlər beynəlxalq təcrübədə də mövcuddur.
FHN-dəki bəzi məmurların sahibkarlara yaratdığı bu əngəllər qəbuledilməzdir. Dövlət sahibkarlığı dəstəkləməli olduğu halda, bu cür inhisarçı davranışlar biznesin inkişafına mane olur. FHN rəhbərliyi bu məsələyə ciddi nəzarət etməli və günahkarları cəzalandırmalıdır. Sahibkarların haqlı şikayətləri nəzərə alınmalı, sənədləşmə prosesi sadələşdirilməli və şəffaflaşdırılmalıdır. Əks halda, bu cür neqativ hallar ölkə iqtisadiyyatına ciddi zərər vuracaq.
Görünür, bəzi yanğınsöndürənlər yanğın söndürməkdən daha çox, sahibkarların cibində “yanğın” çıxarmağa maraqlıdırlar. Amma narahat olmayın, FHN rəhbərliyi bu “qaynar” məsələyə soyuq su səpməli və günahkarları “közərmiş” vəziyyətə salmalıdır ki, başqalarına da dərs olsun. Əks halda, sahibkarlarımız “alışıb yanmaqdan” bezəcəklər.
Bu cür inhisarçılıq halları sahibkarların fəaliyyətinə ciddi maneə yaradır və rəqabət mühitini pozur. Fövqəladə Hallar Nazirliyi bu məsələyə diqqət yetirməli və sənədləşmə proseslərini şəffaflaşdırmalıdır. Qiymətlərin əsassız şişirdilməsinin qarşısını almaq üçün tədbirlər görülməli və sahibkarlar üçün əlçatan qiymətlər təmin edilməlidir. Bu, biznesin inkişafına dəstək olmaqla yanaşı, ölkə iqtisadiyyatına da müsbət təsir göstərəcək. Ümid edirəm ki, aidiyyəti qurumlar bu şikayətləri nəzərə alaraq tezliklə müvafiq addımlar atacaqlar.
Bu şikayət, dövlət qurumları ilə vətəndaşlar arasında etimadın vacibliyini bir daha xatırladır. Bəzən qanunvericiliyin sadələşdirilməsi və rüşvətin azaldılması ilə bağlı səylər, bürokratik əngəllər və inhisarçılıq halları ilə boşa çıxır. Belə vəziyyətlərdə, FHN kimi qurumlar yalnız yanğın təhlükəsizliyini təmin etməklə kifayətlənməməli, həm də sahibkarlara dəstək mexanizmləri yaratmalıdırlar.
Bu şikayət, FHN-in fəaliyyətində şəffaflığın və əlçatanlığın artırılmasının vacibliyini göstərir. Sahibkarların sənədləşmə prosesində qarşılaşdıqları çətinliklər, dövlət qurumlarının xidmətlərini daha səmərəli və ədalətli etmək üçün bir siqnal olmalıdır. Belə halların aradan qaldırılması, ölkədə biznes mühitinin yaxşılaşdırılmasına töhfə verə bilər.
FHN-dəki bəzi məmurların özbaşınalığı insanları bezdirib. Sahibkarlar illərdir bu problemdən əziyyət çəkirlər. Obyektin sənədləşdirilməsi prosesini o qədər çətinləşdirirlər ki, sahibkarlar məcbur olub “şirinlik” verməli olurlar. Nə vaxta qədər bu korrupsiyaya göz yumulacaq? FHN rəhbərliyi bu məsələyə ciddi nəzarət etməlidir.
Sizin narahatlığınızı başa düşürəm və FHN-dəki bəzi neqativ halların sahibkarlara yaratdığı çətinliklərlə bağlı fikirlərinizlə qismən razıyam. Ancaq unutmaq olmaz ki, yanğın təhlükəsizliyi olduqca vacib məsələdir və sənədləşmə prosesindəki tələblər insanların həyatını və əmlakını qorumağa xidmət edir. Bəlkə də prosesin daha şəffaf və effektiv olması üçün təkliflərimizi birgə şəkildə aidiyyəti qurumlara çatdıra bilərik.
Hər zaman olduğu kimi, yenə də sahibkarlarımızın rifahı üçün çalışırıq. Sənədləşmənin baha başa gəlməsi, əslində, sahibkarların biznesə daha ciddi yanaşmasına stimul verir. Belə getsə, FHN tezliklə “İlin ən çox şikayət edilən qurumu” nominasiyasında da qalib gələcək. İnkişafımız göz qabağındadır!
Əlbəttə, sahibkarların cibindən çıxan hər qəpik, onların biznesə olan sevgisini daha da alovlandırır. Nə yaxşı ki, FHN bu sevgini qoruyub saxlayır, əks halda bizdə sahibkar olmazdı. İlin ən çox şikayət edilən qurumu olmaq isə, sadəcə, onların xalq üçün necə can yandırdığının göstəricisidir.
Görünür, FHN-də bəzi məmurlar özbaşınalıq edir. Sahibkarların cibinə girməkdən əl çəkmirlər. Bu inhisarçılığa son qoyulmalıdır! Dövlət orqanları sahibkarlara dəstək olmaq əvəzinə, əngəl törədirlər. Belə hallar ölkə iqtisadiyyatına zərbə vurur. Hesab edirəm ki, aidiyyəti qurumlar bu məsələni ciddi şəkildə araşdırıb günahkarları cəzalandırmalıdırlar.
Sizin narahatlığınızı başa düşürəm və sahibkarların üzləşdiyi çətinliklərin ölkə iqtisadiyyatına təsirini qeyd etməyiniz çox önəmlidir. Lakin, FHN-in fəaliyyəti birbaşa vətəndaşların təhlükəsizliyinə yönəldiyindən, müəyyən standartların tətbiqi qaçılmazdır. Bəzən bu standartlar sahibkarlar üçün əlavə xərc tələb etsə də, uzunmüddətli perspektivdə insan həyatının və əmlakının qorunmasına xidmət edir.
Razıyam ki, təhlükəsizlik hər şeydən vacibdir, amma 2025-ci ilin yayında bu məsələ gündəmə gələndən bəri bəzən elə hiss olunur ki, FHN-in tələb etdiyi standartlar maliyyə dayanıqlığını yoxlamaq üçün xüsusi bir “sahibkar olimpiadasıdır.” Yoxsa necə izah edək ki, obyekt yanğından yox, sənədləşmə xərclərinin “istiliyindən” çökə bilər?
Zarafat bir yana, bu çətin tarazlığı tapmaq həqiqətən də həm təhlükəsizlik, həm də iqtisadiyyatımız üçün vacibdir. Ümid edirəm ki, ötən aylarda bu mövzuda başlayan müzakirələr müəyyən irəliləyişlərə səbəb olub.
Bu, qətiyyən yolverilməzdir! Dövlət başçısının sahibkarlara dəstək siyasətinə zidd olaraq, FHN-dəki bəzi məmurların inhisarçılıq oyunları qurması və vətəndaşları incitməsi qəbuledilməzdir. Bu cür hallar sahibkarlığın inkişafına əngəl törədir və dövlətin imicinə xələl gətirir. Hesab edirəm ki, aidiyyəti orqanlar bu məsələni ciddi nəzarətə götürməli, günahkarlar cəzalandırılmalı və sahibkarların rahat fəaliyyəti üçün şərait yaradılmalıdır. Belə ədalətsizliklərə göz yummaq olmaz!
Tamamilə doğrudur, sahibkarlara dəstək dövlətin prioritetidir. Lakin hər bir şikayəti dəqiqliklə araşdırmaq lazımdır. Bəzən yüksək təhlükəsizlik tələbləri obyektlərin xüsusiyyətlərindən irəli gəlir və bu, inhisarçılıq deyil, insanların təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədi daşıyır. Ona görə də, məsələyə birtərəfli yanaşmadan, bütün tərəflərin arqumentlərini dinləmək vacibdir.
Razıyam, sahibkarlara dəstək çox önəmlidir, amma təhlükəsizlik məsələləri də diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Burada balans tapmaq lazımdır. Şikayətlərin araşdırılması zamanı həm sahibkarın maraqları, həm də FHN-in tələbləri nəzərə alınmalıdır. Ədalətli və şəffaf proses bütün tərəflər üçün ən yaxşı həll yolu olardı.
Tamamilə doğrudur, sahibkarlara dəstək vacibdir, lakin təhlükəsizlik məsələləri də prioritet olmalıdır. Bu kimi hallarda, sənədləşmə proseslərinin daha şəffaf və əlçatan olması üçün FHN tərəfindən əlavə təlimatlar və ya dəstək mexanizmləri təmin edilə bilər. Bununla yanaşı, sənədləşmənin baha başa gəlməsi ilə bağlı şikayətlər araşdırılmalı və qiymətləndirmə meyarlarının ədalətli olub-olmadığına diqqət yetirilməlidir. Balanslı yanaşma həm sahibkarların maraqlarını qoruyacaq, həm də təhlükəsizlik standartlarına riayət olunmasını təmin edəcək.
Bu nə biabırçılıqdır?! Ölkə başçısı sənədləşməyə şərait yaradır, bunlar isə vətəndaşın cibini soymağa davam edirlər. FHN nəinki sahibkarlara kömək etmir, əksinə, prosesi daha da çətinləşdirir, inhisarçılıq şərait yaradır. Bu layihəçilər kimlərdir ki, belə rahat pul qazanırlar? Dövlət bu məsələyə ciddi nəzarət etməlidir, əks halda sahibkarların belini qırmaqdan başqa bir işə yaramayacaqlar!
Şikayətdə qaldırılan məsələlər ciddi araşdırılma tələb edir. Bəli, bürokratik əngəllər və inhisarçılıq halları sahibkarlar üçün əlavə yük yaradır. Lakin unudulmamalıdır ki, sənədləşmə prosesi təkcə sahibkarın maraqlarına deyil, həm də təhlükəsizlik standartlarına riayət olunmasına xidmət edir. Bəlkə də problemin kökündə FHN tərəfindən tələblərin və prosedurların sahibkarlara daha aydın və anlaşılan şəkildə izah edilməməsi dayanır. Bu halda, şəffaflığın artırılması və məlumatlılığın təmin edilməsi vətəndaşların narazılığını azalda bilər.
Bu, tamamilə qəbuledilməzdir! FHN-dəki bu inhisarçılıq və sahibkarlara qarşı bu cür haqsız rəftar dərhal araşdırılmalıdır. Dövlət sahibkarlara dəstək olmaq əvəzinə, onların cibini soyur. Bu monopoliyaları yaradan vətəndaşların pulunu talayan məmurların ifşa olunub cəzalandırılmasını tələb edirəm! Belə ədalətsizliklərə göz yummaq olmaz!
Bu cür inhisarçılıq halları qəbuledilməzdir! Dövlət başçısının amnistiya qərarından sonra vətəndaşların bu cür əngəllərlə üzləşməsi tamamilə ədalətsizlikdir. FHN rəsmiləri bu məsələyə ciddi nəzarət etməli və belə sui-istifadə hallarına yol verməməlidirlər. Sahibkarların haqqını tapdalayanlar qanun qarşısında cavab verməlidirlər. Bu ölkədə hər kəs qanun çərçivəsində fəaliyyət göstərməlidir, xüsusilə də dövlət qurumları!
Bu cür halların baş verməsi qəbuledilməzdir! Ölkə başçısının sahibkarlara dəstək siyasətinə zidd olan bu kimi inhisarçı əməllərə qarşı ciddi tədbirlər görülməlidir. Məsul şəxslər dərhal araşdırma aparmalı və günahkarlar cəzalandırılmalıdır ki, sahibkarlarımız sərbəst fəaliyyət göstərə bilsinlər.
Bu, qəbuledilməzdir! Dövlət orqanları vəzifələrini yerinə yetirmək əvəzinə, vətəndaşları incitməklə məşğuldurlar. Sahibkarların onsuz da çətin olan işini daha da çətinləşdirmək ədalətsizlikdir. Belə inhisarçı tendensiyalara qarşı ciddi tədbirlər görülməlidir. Bu cür hallara göz yummaq olmaz!
Bu, qəbuledilməzdir! Sahibkarların sənədləşmə işlərində üzləşdiyi bu cür əngəllər və inhisarçılıq halları dövlətin sahibkarlara dəstək siyasətinə ziddir. FHN bu məsələyə ciddi nəzarət etməli və belə halların qarşısını almalıdır. Vətəndaşların haqlı şikayətlərinə biganə yanaşmaq olmaz!
Bu cür hallara qarşı mübarizə aparılmalı və vətəndaşların rahatlığı təmin edilməlidir. Ölkə başçısının bu sahədəki qərarları sahibkarlara dəstək məqsədi daşıyır, lakin yerlərdə bəzi məmurlar tərəfindən sui-istifadə halları baş verir. Belə neqativ hallara qarşı ciddi tədbirlər görülməli və inhisarçılığa yol verilməməlidir.
Tamamilə doğrudur, inhisarçılıq və sui-istifadə halları ölkə başçısının sahibkarlara dəstək siyasətinə zərbə vurur. Lakin düşünürəm ki, problemin kökü sadəcə yerlərdəki məmurların sui-istifadəsində deyil, həm də sənədləşmə proseslərinin özündəki qeyri-şəffaflıqda və mürəkkəblikdədir. Proseslərin sadələşdirilməsi və rəqəmsallaşdırılması bu cür sui-istifadələrin qarşısını almağa kömək edə bilər.
Prezident İlham Əliyevin sənədsiz əmlakların leqallaşdırılması ilə bağlı qərarı çox təqdirəlayiqdir, amma görünür bəzi məmurlar bu fürsətdən sui-istifadə edərək vətəndaşları incitməyə davam edirlər. Belə hallara qarşı ciddi tədbirlər görülməli, inhisarçılığa yol verilməməlidir. Mikayıl Cabbarov kimi nazirlərimizin bu məsələlərə xüsusi diqqət yetirəcəyinə inanıram.
2025-ci ilin iyununda qələmə alınan bu məqalə, prezidentin sənədsiz obyektlərə tətbiq etdiyi amnistiya qərarının FHN tərəfindən praktik icrasında yaranan problemləri çox aydın şəkildə üzə çıxarırdı. Maştağadakı vətəndaşın şikayəti göstərirdi ki, yüksək səviyyədə verilən müsbət addımlara baxmayaraq, bürokratik maneələr və inhisarçılıq tendensiyaları hələ də vətəndaşları ciddi xərclərlə üz-üzə qoyurdu. Bu hal, icra mexanizmlərində şəffaflıq və ədalət prinsipinin tam təmin edilməməsinin acı nəticələrindən biri idi və ümid edirəm ki, o vaxtdan bəri bu cür sistemli problemlərə köklü həllər tapılıb.
Salam! Yazı 2025-ci ilin iyununda işıq üzü görmüşdü. Maraqlıdır, Lyudmila Məmmədovanın obyektinin sənədləşdirilməsi problemi nəticədə necə həll edildi? Ümumiyyətlə, FHN-dən gələn bu tip inhisarçılıq şikayətlərinin qarşısının alınması üçün amnistiya qərarından sonra hansı addımlar atıldı?
Məmmədova Lüdmila xanımın yaşadığı çətinliklər, əlbəttə ki, başa düşüləndir, lakin FHN-in inhisarçılıq mövqeyi ilə bağlı irəli sürülən iddialarla tam razılaşmaq çətindir. Unutmaq olmaz ki, istənilən obyektin təhlükəsizlik standartlarına cavab verməsi kritik əhəmiyyət kəsb edir, xüsusilə də insanların istifadə edəcəyi tikililər üçün. Bu cür sənədləşdirmə proseslərində yaranan xərclər və prosedurlar bəzən FHN-in birbaşa “inhisarçılıq” siyasətindən deyil, daha çox mövcud qanunvericiliyin tələblərindən və əvvəllər sənədsiz olan obyektlərin leqallaşdırılmasının özündəki mürəkkəbliklərdən irəli gələ bilər. Təhlükəsizlik məsələsində güzəştə getmək mümkün deyil və bu, müəyyən xərclər tələb edə bilər.
Ah, bu sənədləşdirmə prosesi… Sanki obyekt deyil, elə bil qızıldan saray tikirsən. Prezidentimiz amnistiya verib ki, rahatlaşsın camaat, amma görünür bu “rahatlıq” bəzilərinə az qala yeni bir ipoteka kimi düşüb. Lyudmila xanımın çəkdiyi bu “macəra” indi çoxumuza tanış oldu yəqin. Ümid edirəm bu işlər tezliklə bir yoluna qoyuldu və obyekt öz “qanuni” statusunu aldı!
Bu xəbəri oxuyanda düşündüm ki, FHN adətən yanğın, sel kimi fövqəladə hallara müdaxilə edir. Amma görünür, sənədləşdirmə xərcləri də bəzən sahibkarlar üçün real “fövqəladə vəziyyət” yarada bilir! Ümid edirəm ki, Məmmədova Lüdmila xanım o 240 kvadratmetr obyekti üçün çəkdiyi “fövqəladə xərclərdən” sonra nəhayət, rahat nəfəs ala bildi.
Bu məqalədə FHN ilə əlaqəli obyekt sənədləşdirilməsi prosesindəki problemlər və inhisarçılıq şikayətlərinin qaldırılması çox önəmli bir məsələni işıqlandırmışdı. Prezident amnistiya qərarından sonra belə vətəndaşların yüksək xərclər və çətinliklərlə üzləşməsi, siyasət niyyətləri ilə praktik icra arasında mövcud olan uyğunsuzluğu aydın şəkildə göstərirdi. Bu cür hallar sahibkarlıq mühitinə və tənzimləyici orqanlara olan ümumi etibara mənfi təsir göstərərək, inzibati proseslərdə şəffaflığın və ədalətli rəqabətin vacibliyini bir daha vurğuladı.
Bu şikayət haqda oxuyanda maraq yaranır. Ölkə başçısının sənədsiz obyektlərin leqallaşdırılması ilə bağlı amnistiya qərarının əslində bu cür halları asanlaşdırması gözlənilərkən, niyə proses xanım Məmmədova üçün bu qədər baha başa gəlirdi və çətinliklərlə müşayiət olunurdu? FHN-in bu sənədləşdirmə prosesində iddia edilən inhisarçı mövqeyi ilə bağlı hər hansı bir araşdırma aparıldımı? Ümid edirəm ki, məqalə dərc olunandan bu yana, bu kimi vəziyyətlərdə obyekt sahibləri üçün vəziyyət aydınlaşdırılmışdır.
Maştağadakı obyekt sənədləşdirilməsi ilə bağlı yaranan bu vəziyyət, prezidentin sənədsiz tikililərin leqallaşdırılması amnistiyası qərarının ruhuna zidd olan prosesləri təəssüf ki, bir daha nümayiş etdirmişdi. FHN-in adı çəkilən bu inhisarçılıq iddiaları və yüksək xərclər, dövlət tərəfindən vətəndaşlara verilən güzəştlərin bəzi qurumlar tərəfindən necə əngəlləndiyinin acı bir nümunəsi idi. Bu cür problemlər, təəssüf ki, sistemdəki çatışmazlıqları və bəzi dövlət qurumlarının şəffaf işləməməsini aşkarlamışdı.
Məqalədə qeyd olunan Maştağadakı obyektin sənədləşdirilməsi ilə bağlı şikayət, təəssüf ki, tək Məmmədova Lüdmila xanımın qarşılaşdığı problem deyildi. Ölkə başçısının amnistiya qərarından sonra belə proseslərin sahibkarlara baha başa gəlməsi və bürokratik əngəllərlə müşayiət olunması bir çox vətəndaşın üzləşdiyi çətinliklərdən idi. Ümid edirəm ki, bu cür hallar zamanla öz həllini tapmış və vətəndaşların mülkiyyət hüquqları daha sadə prosedurlarla təmin edilmişdir.