Ermənistan vətəndaşlarının məhkəməsi: Xocalı şahidləri işgəncələrdən danışır
Hüquqi Prosesdə Zərərçəkmişlərin İfadələri
Bakıda, iyulun 14-də Bakı Hərbi Məhkəməsində davam edən məhkəmə iclaslarında Azərbaycan ərazilərinin Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən vaxtilə işğalı nəticəsində əziyyət çəkmiş şəxslərin ifadələri dinlənilib. Bu proses, işğalın törətdiyi ağır cinayətləri və insan faciələrini bir daha göz önünə sərir.
Xocalı Qurbanlarının Dəhşətli Şahidlikləri
Zərərçəkmişlərdən biri, Xocalı soyqırımının canlı şahidi Fərman Məmmədov, ifadəsində 1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə baş vermiş dəhşətli hadisədən bir gün sonra, fevralın 27-də girov götürüldüyünü bildirib. Həmin vaxt cəmi 10 yaşında olan Məmmədov, girov götürülmə anında bir nəfərin vəhşicəsinə güllələnməsinin şahidi olub. O, 10 gün müddətində girovluqda saxlanılıb və bu müddət ərzində özü də daxil olmaqla, azərbaycanlı girovlar amansız döyülmə və işgəncələrə məruz qalıblar.
Digər zərərçəkmiş, Xocalı sakini Valeh Hüseynov isə qohumları ilə birlikdə yaşadığı Xocalıda faciə zamanı güllə yarası alaraq girov düşdüyünü qeyd edib. Onun sözlərinə görə, həyat yoldaşı Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən amansızcasına güllələnərək qətlə yetirilib. Həyat yoldaşının cəsədini tərk etmək istəmədiyi üçün yaralanıb və əsir götürülüb. Hüseynov, mülki şəxslərin hərbi texnika ilə qarşısının kəsilərək atəşə tutulmasının və kütləvi şəkildə öldürülməsinin şahidi olduğunu vurğulayıb. Əsgəranda girovluq zamanı ona və digər məhbuslara dəhşətli işgəncələr verilib. Gitara ifaçısı olduğunu öyrəndikdən sonra Manvel, Qarik, Slavik və digər işgəncəçilər tərəfindən onun dırnaqları kəlbətinlə çıxarılıb, barmaqları sındırılıb və əli sobaya salınaraq yandırılıb. O, 27 günlük girovluqdan sonra Azərbaycana təhvil verilib.
Təcavüzkar Müharibənin Cinayətkarları Məhkəmə Qarşısında
Qeyd edək ki, hazırda Bakı Hərbi Məhkəməsində Ermənistanın hərbi təcavüzü nəticəsində törədilən sülh və insanlıq əleyhinə cinayətlər, müharibə cinayətləri, o cümlədən təcavüzkar müharibənin hazırlanması və aparılması, Xocalı soyqırımı, müharibə qanunlarının və qaydalarının pozulması, habelə terrorçuluq, terrorçuluğu maliyyələşdirmə, hakimiyyəti zorla ələ keçirmə və digər çoxsaylı ağır cinayətlərdə təqsirləndirilən Ermənistan Respublikasının vətəndaşlarının məhkəməsi davam etdirilir. Bu məhkəmə prosesi beynəlxalq hüquq normaları çərçivəsində ədalətin bərqərar olmasına xidmət edir.
Bu məhkəmə prosesləri Xocalı soyqırımının canlı şahidləri Fərman Məmmədov və Valeh Hüseynov kimi insanların dözülməz əzablarını bir daha ortaya çıxarır. Erməni silahlı qüvvələrinin Xocalıda törətdiyi vəhşiliklər, günahsız insanların qətlə yetirilməsi, işgəncələrə məruz qalması bəşəriyyətə qarşı törədilmiş cinayətdir. Bu cür əməllərə görə günahkarlar beynəlxalq məhkəmələr qarşısında cavab verməli, ədalət bərpa olunmalıdır. Dünya birliyi bu soyqırımı tanımalı və gələcəkdə belə faciələrin təkrarlanmaması üçün səylərini birləşdirməlidir.
Xocalı soyqırımının şahidləri Fərman Məmmədov və Valeh Hüseynovun ifadələri dəhşətlidir. Bu cür məhkəmə proseslərinin ədalətin bərqərar olmasına və günahkarların cəzalandırılmasına töhfə verəcəyinə ümid edirəm. Eyni zamanda, bütün münaqişələrdə günahsız insanların əziyyət çəkdiyini və hər bir itkinin faciə olduğunu unutmamalıyıq.
Xocalı soyqırımı şahidlərinin ifadələri, bu dəhşətli hadisənin unudulmaması və gələcək nəsillərə ötürülməsi üçün çox vacibdir. Bu cür məhkəmələr, ədalətin təmin olunması ilə yanaşı, oxşar faciələrin bir daha yaşanmaması üçün də bir xəbərdarlıqdır. İnanıram ki, bu proseslər bölgədə sülhün və barışığın bərqərar olmasına müsbət təsir göstərəcək.
Həqiqətən də, bu ifadələr son dərəcə vacibdir. Bəzən ədalətə və barışığa gedən yol sanki gözləri bağlı Rubik kubunu həll etməyə bənzəyir – olduqca mürəkkəbdir, lakin hər kiçik dönüş irəliyə doğru bir addımdır. Ümid edirəm ki, bu proseslər bizi sülhün sadəcə bir arzu deyil, gerçəklik olduğu bir gələcəyə doğru döndərməyə davam edər. Həqiqətən də, uzun müddətdir gözlənilən bir tapmaca hissəsinin yerini tapması kimi hiss olunur.
Bu məhkəmə prosesi, Xocalı soyqırımının canlı şahidləri tərəfindən verilən ifadələr, erməni vəhşiliyinin növbəti sübutudur. Onların törətdiyi cinayətlər heç vaxt unudulmayacaq! Dünya ictimaiyyəti bu qətliama göz yumsa da, biz ədaləti bərpa etməyə davam edəcəyik. Bu cür məhkəmələr, gələcək nəsillərə Xocalı faciəsini unutdurmamaq üçün vacibdir. Ermənilər cavab verməli olacaq!
Xocalı faciəsi Azərbaycan xalqının qəlbində sağalmaz bir yaradır. Şahidlərin ifadələri bu faciənin dəhşətlərini bir daha xatırladır və ədalətin bərpa olunması üçün çağırışlara səbəb olur. Lakin, ədalətin bərpa olunması yalnız məhkəmə prosesləri ilə deyil, həm də bu faciədən düzgün nəticələr çıxarmaqla mümkündür. Gələcəkdə bu cür faciələrin təkrarlanmaması üçün bütün tərəflər sülhə və dialoqa üstünlük verməli, düşmənçilik və nifrət toxumlarını səpməkdən çəkinməlidirlər. Yalnız bu yolla regionda davamlı sülhə nail olmaq və qurbanların xatirəsini əbədiləşdirmək mümkündür.
Bu məhkəmə prosesi Xocalı soyqırımının günahsız qurbanlarının xatirəsini əbədiləşdirmək və ədaləti bərpa etmək üçün atılan mühüm addımdır. İlham Əliyevin rəhbərliyi altında bu məsələnin beynəlxalq aləmdə gündəmə gətirilməsi və hüquqi müstəvidə həll olunması Azərbaycan dövlətinin prinsipial mövqeyinin təzahürüdür. Bu cür işlərin davam etdirilməsi, gələcək nəsillərə Xocalı faciəsini unutdurmamaq və bir daha belə dəhşətlərin yaşanmaması üçün vacibdir.
Xocalı şahidlərinin ifadələri ürək parçalayıcıdır. Bu cür məhkəmələr yalnız ədalətin təmin olunmasına deyil, həm də gələcək nəsillərə Xocalı faciəsini unutdurmamağa xidmət edir. Bu dəhşətli hadisələrin beynəlxalq səviyyədə tanınması və qınanılması üçün səylərimizi davam etdirməliyik.
Xocalı faciəsi Azərbaycan xalqının yaddaşında dərin iz buraxıb və bu cür məhkəmələrin keçirilməsi ədalətin bərqərar olmasına mühüm töhfə verir. Lakin, hesab edirəm ki, gələcəkdə bu cür hadisələrin təkrarlanmaması üçün yalnız tarixi faktları xatırlamaqla kifayətlənməməli, həm də cəmiyyətdə barışığa və anlayışa yönəlmiş təşəbbüsləri dəstəkləməliyik. Dialoq və qarşılıqlı hörmət, nifrətin və düşmənçiliyin qarşısını almaqda əsas rol oynaya bilər.
Xocalı faciəsi xalqımızın qan yaddaşında silinməz iz buraxıb. Bu cür məhkəmələrin keçirilməsi ədalətin bərqərar olması üçün vacibdir, lakin gələcəkdə bu faciələrin təkrarlanmaması üçün yalnız xatirələrlə kifayətlənmək yetərli deyil. Cəmiyyətdə barışığa və anlayışa yönəlmiş təşəbbüslər dəstəklənməlidir. Dialoq və qarşılıqlı hörmət nifrətin və düşmənçiliyin qarşısını almaqda mühüm rol oynayır.
Xocalı soyqırımının şahidləri danışır… Bu dəhşətli hadisələrin canlı şahidləri danışdıqca, dünya susmağa davam edirmi? Nə qədər daha bu cür məhkəmələr olmalı, nə qədər daha şahid ifadələri səslənməlidir ki, beynəlxalq ictimaiyyət bu vəhşiliyi qəbul etsin və lazımi tədbirlər görsün? Fərman Məmmədovun 10 yaşında gördüyü o dəhşətli mənzərə, Valeh Hüseynovun həyat yoldaşının gözləri önündə güllələnməsi – bu ağrılar necə unudular? Erməni vəhşiliyinin bu qədər açıq sübutları varkən, hələ də “münaqişə” deyə bəsitləşdirməyə çalışanlar, vicdanınız haradadır?
Xocalı soyqırımının şahid ifadələri beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətini çəkməli və bu faciəyə adekvat hüquqi və siyasi qiymət verilməlidir. Bu cür məhkəmələr həqiqətin üzə çıxmasına və ədalətin bərpa olunmasına xidmət edir, gələcəkdə belə vəhşiliklərin təkrarlanmaması üçün bir ibrət dərsi olmalıdır. Şahidlərin ağrıları hər birimizin ağrısıdır.
Bu məhkəmələr, Xocalı qurbanlarının xatirəsini yaşatmaq və ədaləti təmin etmək üçün çox vacibdir. Ancaq, bəzən düşünürəm ki, biz keçmişdə ilişib qalmaqdansa, gələcəyə baxmalı deyilikmi? Əlbəttə, ağrıları unutmaq mümkün deyil, lakin intiqam hissi ilə yaşamaq cəmiyyəti daha da parçalayır. Bəlkə də, əsl ədalət, gələcək nəsillərin bu cür faciələri yaşamaması üçün çalışmaqdır.
Xocalı soyqırımının canlı şahidlərinin ifadələri ürəyimizi dağlayır. Bu məhkəmə prosesləri, illər sonra da olsa, ədalətin bərqərar olmasına bir ümiddir. Prezident İlham Əliyevin və hökumətin bu məsələdəki səyləri təqdirəlayiqdir. Onların rəhbərliyi altında Xocalı qurbanlarının xatirəsi əbədiləşdiriləcək və günahkarlar layiqli cəzalarını alacaqlar!
Xocalı soyqırımının şahidlərinin ifadələri, sözsüz ki, hər birimizi sarsıdır. Bu məhkəmələr ədalətin bərqərar olması üçün vacibdir, lakin unutmamaq lazımdır ki, ədalət yalnız günahkarların cəzalandırılması ilə deyil, həm də bütün qurbanların xatirəsinin yad edilməsi və gələcək nəsillərə ötürülməsi ilə təmin olunur. Prezidentin və hökumətin səyləri təqdirəlayiq olsa da, bu məsələdə beynəlxalq ictimaiyyətin dəstəyini qazanmaq və həqiqətləri dünyaya çatdırmaq üçün daha çox iş görməliyik.
Bu məhkəmə prosesi, Xocalı soyqırımında günahsız insanların başına gətirilən vəhşilikləri bir daha dünyaya göstərmək üçün əhəmiyyətli bir fürsətdir. Şahidlərin ifadələri ürək parçalayıcıdır, lakin bu, həqiqəti üzə çıxarmaq və ədaləti təmin etmək üçün vacibdir. Erməni vandallarının törətdiyi bu cinayətlər heç vaxt unudulmamalıdır və günahkarlar layiqli cəzalarını almalıdırlar. Dünya ictimaiyyəti bu soyqırıma biganə qalmamalı, Azərbaycanın haqq səsini eşitməlidir.
Xocalı şahidlərinin ifadələri, bəşəriyyət adına utancverici bir səhifədir. Bu məhkəmə prosesi, yalnız keçmişdə yaşananları deyil, həm də gələcəkdə bu kimi faciələrin təkrarlanmaması üçün bir dərs olmalıdır. Ədalətin təmin olunması, qurbanların xatirəsini yaşatmaqla yanaşı, bölgədə davamlı sülhün bərqərar olmasına da töhfə verə bilər.
Xocalı faciəsi Azərbaycan xalqının yaddaşında silinməz iz buraxıb. Bu məhkəmə prosesi ədalətin bərqərar olması üçün mühüm addımdır, lakin eyni zamanda bütün tərəflərin keçmişlə üzləşməsi və gələcəyə doğru addımlar atması üçün bir fürsət olmalıdır. Ədalət yalnız günahkarların cəzalandırılması ilə deyil, həm də həqiqətlərin ortaya çıxarılması və qurbanların xatirəsinin yad edilməsi ilə təmin olunur.
Xocalı soyqırımı Azərbaycan xalqının tarixində dərin bir yaradır. Bu məhkəmə prosesi ədalətin bərpası üçün vacibdir və həqiqətlərin ortaya çıxarılmasına xidmət edir. Eyni zamanda, bu, bütün tərəflər üçün keçmişlə üzləşmək və gələcəyə doğru addımlar atmaq üçün bir fürsətdir. Qurbanların xatirəsi yad edilməli və gələcək nəsillərə ötürülməlidir ki, bu cür faciələr bir daha təkrarlanmasın.
Bu məhkəmə prosesləri Xocalı soyqırımının qurbanlarının əzablarını bir daha dünyaya göstərir. Erməni vəhşiliyinin canlı şahidləri danışdıqca, o gecənin dəhşətləri yenidən canlanır. Bu cür cinayətlər unudulmamalı və günahkarlar ədalət qarşısında cavab verməlidir. Dünya ictimaiyyəti bu faciəyə biganə qala bilməz.
Xocalı soyqırımı şahidlərinin ifadələri insanlığa qarşı törədilmiş dəhşətli cinayətlərin əyani sübutudur. Məhkəmə prosesləri bu faciənin qurbanlarının ədalət axtarışında mühüm addımdır. Bu cür cinayətlərin unudulmaması və günahkarların cavab verməsi gələcəkdə belə faciələrin təkrarlanmaması üçün vacibdir.
Xocalı soyqırımı şahidlərinin ifadələri, həqiqətin üzə çıxarılması və ədalətin bərpa olunması üçün çox vacibdir. Bu cür məhkəmə prosesləri, keçmişdə baş verən vəhşiliklərin unudulmaması, gələcək nəsillərə ötürülməsi və bəşəriyyətin bu kimi faciələrdən dərs çıxarması üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Eyni zamanda, bu proseslər qurbanların xatirəsini əziz tutmaq və onların ağrılarını anlamaq baxımından da dəyərlidir.
Bu məqalə keçən iyul ayında Bakı Hərbi Məhkəməsində keçirilən məhkəmə iclaslarının əhəmiyyətini çox yaxşı qabartmışdı. Xocalı soyqırımının canlı şahidlərinin ifadələri kimi zərərçəkmişlərin məhkəmə prosesində dinlənilməsi, işğal zamanı törədilmiş cinayətlərin tam miqyasının sənədləşdirilməsi və məsuliyyət daşıyanların cavab verməsi baxımından kritik əhəmiyyətə malikdir. Bu cür hüquqi proseslər təkcə ədaləti bərpa etmək üçün deyil, həm də gələcəkdə oxşar faciələrin qarşısını almaq üçün tarixi yaddaşın formalaşmasında mühüm rol oynayır.
Salam! Ötən iyul ayında baş verən bu məhkəmə proseslərinə nəzər salanda insan düşünür ki, bəzi şəxslər yəqin ki, “hesab gəlmir” deyə düşünürdülər. Amma görünür, ədalətin hesablama aparatı bir az yavaş işləsə də, sonda bütün detalları qeyd edib. Şahidlərin dəhşətli ifadələri ilə dolu o məhkəmə zalları, şübhəsiz ki, bəzi “yalançı qəhrəmanlar” üçün olduqca “maraqlı” bir reallıq yoxlaması olub. Yəqin ki, indiyə qədər həyatlarının ən uzun günlərini orada keçiriblər.
Bu məqaləni oxumaq çox dəyərlidir. 2025-ci ilin iyulunda Bakıda keçirilən bu məhkəmə iclaslarının, xüsusilə də Xocalı şahidlərinin ifadələrinin dinlənilməsi, hüquqi prosesdə zərərçəkmişlərin səsinin eşidilməsi baxımından nə qədər əhəmiyyətli olduğunu bir daha vurğulayır. Fərman Məmmədov kimi insanların keçirdiyi dəhşətləri bölüşmələri həqiqətin üzə çıxarılması və ədalətin bərqərar olması yolunda atılan vacib addımdır. Bu cür proseslər keçmişdə yaşanmış faciələri yaddaşda saxlamaq üçün son dərəcə mühümdür.
Məqalədə oxuduğum Bakıda keçirilən məhkəmə prosesi və Xocalı şahidlərinin dəhşətli ifadələri həqiqətən də faciənin miqyasını bir daha göz önünə gətirir. Bu ağrılı hadisələrin qurbanlarının səslərinin eşidilməsi vacibdir.
Ancaq qeyd etmək istərdim ki, regionda davamlı sülh və barışıq əldə etmək üçün təkcə bir tərəfin hüquqi proseslərinə fokuslanmaq kifayət etməyə bilər. Düşünürəm ki, belə həssas məsələlərin həlli beynəlxalq hüquq prinsiplərinə uyğun, daha əhatəli və hər iki tərəfin narahatlıqlarını nəzərə alan bir yanaşma tələb edir. Əks halda, bu cür məhkəmələr gələcək barışığa töhfə verməkdən çox, gərginliyi artıra bilər.
Maraqlıdır, Bakıdakı məhkəmə iclaslarında bu dəhşətli ifadələr səslənəndə, iyulda məhkəmə salonundakı simalarda hansı ifadələrin olduğunu təsəvvür etmək olar. Yəqin ki, müttəhimlər kürsüsündə oturan bəzi şəxslər ani olaraq tavanın struktur bütövlüyünü yoxlamağa və ya döşəmədəki kirəmitlərin dəqiq sayını hesablamağa başlamışdılar. Birbaşa şahid ifadələri ilə mübahisə etmək çətindir, xüsusən də bu qədər sarsıdıcı olduqda!
Bu məqaləni oxuduqca, Xocalı soyqırımının şahidlərinin məhkəmə prosesində verdikləri ifadələrin nə qədər əhəmiyyətli olduğunu bir daha anladım. Həmin proseslərdə zərərçəkmişlərin səslərinin eşidilməsi, tarixin qaranlıq səhifələrini işıqlandırmaq və ədalətin bərqərar olması üçün çox vacib idi. Belə yazılar həqiqətin üzə çıxarılmasına və gələcəkdə bu cür faciələrin qarşısının alınmasına kömək edir. Dəyərli məlumat üçün təşəkkür edirəm.
Bu məqalə ötən iyul ayında Bakı Hərbi Məhkəməsində keçirilən məhkəmə iclaslarının əhəmiyyətini analitik şəkildə vurğulayır. Zərərçəkmişlərin, xüsusən də Xocalı soyqırımının şahidi Fərman Məmmədov kimi şəxslərin ifadələri yalnız hüquqi prosedur deyil, həm də işğalın törətdiyi cinayətlərin və insan faciələrinin tarixi qeydiyyatı üçün son dərəcə vacibdir. İşgəncə və əzab haqqında verilən bu detallı şahidliklər beynəlxalq hüquq normalarının pozulmasının miqyasını anlamaq və bu hadisələrin unudulmamasını təmin etmək üçün əvəzolunmazdır. Bu cür məhkəmə prosesləri hesabvericilik və tarixi həqiqətin müəyyən edilməsi yolunda güclü və zəruri addımdır.
Bakıda keçirilən məhkəmə iclasları və Xocalı şahidlərinin ifadələrinin dinlənilməsi haqqında bu məqalənin aktual məlumatları ilə tanış olmaq maraqlıdır. Zərərçəkmişlərin ifadələrinin hüquqi çərçivədə araşdırılması və keçmişdə baş vermiş hadisələrin sənədləşdirilməsi prosesi çox vacibdir. Bu cür məhkəmə prosesləri faciəvi hadisələrin aydınlaşdırılmasına kömək edir.
Bakıda 2025-ci ilin iyulunda keçirilən məhkəmə iclasları və orada Xocalı şahidlərinin verdiyi ifadələr haqqında ətraflı məlumat üçün təşəkkür edirəm. Zərərçəkmişlərin ifadələri, işğal zamanı baş vermiş faciələrin və insan hüquqları pozuntularının hüquqi müstəvidə sənədləşdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edirdi. Bu cür proseslər keçmiş hadisələrin dərk edilməsində və gələcəkdə oxşar faciələrin qarşısının alınmasında vacib rol oynayır.