Ermənistan cinayətləri üzrə məhkəmədə işgəncə və soyqırım qurbanları dindirilib
Bakı Hərbi Məhkəməsində İşğal Qurbanlarının Dəhşətli İfadələri
Bakı Hərbi Məhkəməsində Ermənistanın Azərbaycan torpaqlarını işğalı nəticəsində zərər çəkmiş şəxslərin ifadələri dinlənilib. İyulun 10-da davam edən məhkəmə prosesi, illərdir davam edən işğalın və hərbi cinayətlərin Azərbaycan xalqına vurduğu dərin yaraları bir daha göz önünə sərib. Hər bir ifadə, beynəlxalq hüququn pozulması ilə törədilmiş vandalizm aktlarının və insanlığa qarşı cinayətlərin şahidi olan insanların kədərli taleyini əks etdirir. Bu cür proseslər, təcavüzkar siyasətin nəticələrinin hüquqi müstəvidə qiymətləndirilməsi üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir.
Əsirlikdə Keçirilən Zülmlər: Vüqar Eminovun Açıqlamaları
Zərərçəkmiş Vüqar Eminovun ifadəsi dinlənilib. O, 1994-cü il aprelin 25-də Ağdamın Güllücə kəndində erməni silahlı qüvvələri tərəfindən əsir götürüldüyünü bildirib. Eminov, əsirlik dövründə, xüsusilə Şuşa həbsxanası və Xankəndidəki xüsusi rejimli təcridxanada saxlanılarkən, dəhşətli işgəncələrə məruz qaldığını qeyd edib. Onun sözlərinə görə, azərbaycanlı əsir-girovlar sistemli şəkildə qeyri-insani rəftara məruz qalıb; bədənlərinə armatur və digər küt əşyalarla amansız zərbələr endirilib, elektrik cərəyanı verilib. Bu cür zülmlər, hər bir əsirin fiziki və psixoloji sağlamlığına ciddi zərbə vuraraq, onların həyatında silinməz izlər buraxıb.
Daha sonra Vüqar Eminov digər əsirlərlə birlikdə Xocavənd rayonunun Ağbulaq kəndinə ağır fiziki işlərə cəlb edilmək üçün aparılıb. O, 1995-ci il oktyabrın 9-da Qadir və Bayram adlı digər azərbaycanlı əsir-girovla birlikdə buradan qaçmağa nail olub. Çətinliklərlə dolu bir səyahətdən sonra, 1995-ci il oktyabrın 22-də Azərbaycan hərbçilərinin nəzarətində olan ərazilərə keçərək əsirlikdən xilas olub. Onun ifadələri, işğal dövründə mülki əhaliyə qarşı törədilən cinayətlərin miqyasını, beynəlxalq konvensiyalara zidd olan hərbi əməliyyatların real acı nəticələrini bir daha sübut edir.
Xocalı Soyqırımının Ağrıları: İmran Quliyevin Şahidliyi
Məhkəmə prosesində dinlənilən digər zərərçəkmiş şəxs, İmran Quliyev, 1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən dəhşətli gecədə erməni silahlı qüvvələrinin Xocalını ağır zirehli texnika və müxtəlif silahlardan atəşə tutaraq yandırmağa başladıqlarını təsvir edib. Bu faciəvi hadisə zamanı Xocalı şəhərinin dinc əhalisinə qarşı kütləvi qətllər törədilib, onun qardaşı Zakir və bacısı Zöhrənin qətlə yetirildiyini acı ilə dilə gətirib. İmran Quliyev, düşmənin bacısının meyitini belə dərhal götürməyə imkan vermədiyini və Zöhrənin nəşini yalnız üç gün sonra tapa bildiyini vurğulayıb. Qardaşı Zakir isə Xocalı soyqırımından bəri hələ də itkin sayılır, bu da ailə üçün bitməyən bir ağrı və ədalət axtarışı mənbəyidir. İmran Quliyev özü də bu vəhşilik zamanı yaralanaraq sağ qalıb. Onun ifadəsi, insanlığa qarşı törədilmiş bu qanlı cinayətlərin unudulmaz olduğunu bir daha təsdiqləyir.
Erməni Vətəndaşlarının Məhkəməsi: İnsanlığa Qarşı Cinayətlər
Hazırda davam edən məhkəmə prosesində Ermənistan Respublikasının vətəndaşları ittiham olunur. Onlar Ermənistanın Azərbaycana qarşı uzun illər davam edən hərbi təcavüzü nəticəsində törədilmiş çoxsaylı ağır cinayətlərdə, o cümlədən sülh və insanlıq əleyhinə cinayətlərdə, müharibə cinayətlərində, təcavüzkar müharibənin hazırlanması və aparılmasında, soyqırımında, müharibə qanunlarını və qaydalarını pozmaqda təqsirləndirilirlər. Eyni zamanda, ittihamlar terrorçuluq, terrorçuluğu maliyyələşdirmə, hakimiyyəti zorla ələ keçirmə, onu zorla saxlama kimi beynəlxalq hüququn bütün prinsiplərinə zidd olan cinayət əməllərini də əhatə edir. Bu məhkəmə, beynəlxalq hüquq normaları çərçivəsində ədalətin bərqərar olmasına xidmət edir və hərbi cinayətkarların törətdikləri əməllərə görə məsuliyyətə cəlb edilməsi üçün mühüm bir addımdır.
Bu məhkəmə prosesləri çox vacibdir. İllərdir davam edən erməni vəhşiliyinin, işgəncələrin, soyqırımın şahidi olan insanların səsi eşidilməlidir. Vüqar Eminovun danışdıqları sadəcə bir fraqmentdir. Şuşa həbsxanasında, Xankəndidəki təcridxanada nələr baş verdiyini təsəvvür etmək belə dəhşətlidir. Bu cür cinayətlər unudulmamalıdır, beynəlxalq ictimaiyyət bu faktlara göz yummamalıdır. Ermənistan cavab verməlidir!
Əlbəttə, bu məhkəmə prosesləri tarixi ədalətin bərpası üçün çox önəmlidir. Lakin unutmayaq ki, ədalət yalnız günahkarların cəzalandırılması ilə deyil, həm də gələcəkdə bu cür faciələrin təkrarlanmaması üçün tədbirlər görülməsi ilə təmin olunur. Bu məhkəmələr həm də iki xalq arasında barışıq üçün bir zəmin yarada bilər, əgər hər iki tərəf keçmişdən dərslər çıxarmağa və gələcəyə doğru addımlar atmağa hazırdırsa.
Bu məhkəmələr tarixi ədalətin bərpası üçün mühüm olsa da, onların barışıq üçün zəmin yaratması hələ sual altındadır. Çünki ədalət yalnız günahkarların cəzalandırılması ilə deyil, həm də qurbanların ağrılarının sağaldılması və cəmiyyətdə etimadın bərpası ilə ölçülür. Bu prosesdə hər iki tərəfin səmimi olması və dialoqa hazır olması əsas şərtdir.
Bu məhkəmə prosesləri, erməni faşizminin əsl üzünü dünyaya göstərmək üçün çox vacibdir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə bu məsələnin beynəlxalq aləmdə gündəmə gətirilməsi və günahkarların layiqli cəzasını alması üçün səylərimizi davam etdirməliyik. Belə proseslər Mehriban xanım Əliyevanın humanitar sahədəki fəaliyyəti ilə də səsləşir və onların gördüyü işlər hər zaman dəstəklənməlidir!
Hörmətli həmvətənlər, bu məhkəmə prosesləri tarixi ədalətin bərpa olunması yolunda mühüm addımdır. Ancaq unutmayaq ki, ədalət təkcə məhkəmə zallarında deyil, həm də xalqın yaddaşında və gələcək nəsillərin tərbiyəsində öz yerini tapmalıdır. Erməni faşizminin qurbanlarının xatirəsini yaşatmaq və bu hadisələrin bir daha təkrarlanmaması üçün gələcək nəsilləri maarifləndirmək hər birimizin borcudur.
Hörmətli şərhçi, ötən ilin iyul ayında dərc olunan məqalədə qeyd edildiyi kimi, bu məhkəmə proseslərinin tarixi ədalətin bərpası yolundakı əhəmiyyəti ilə tamamilə razıyam. Lakin vurğuladığınız kimi, ədalətin təkcə məhkəmə zallarında deyil, həm də xalqın yaddaşında və gələcək nəsillərin tərbiyəsində öz əksini tapması əsas məqamdır. Məhkəmə proseslərində təqdim olunan sübutlar və ifadələr, gələcək nəsillər üçün obyektiv və faktiki bir tarixi baza yaratmaq baxımından əvəzsizdir. Bu möhkəm təməl üzərində qurulan maarifləndirmə, qurbanların yaşadıqlarını beynəlxalq hüquq və insan haqları kontekstində dərindən anlamağa imkan verir. Yaddaşın bu analitik yanaşma ilə, sənədləşdirilmiş faktlara əsaslanaraq qorunması, bənzər faciələrin təkrarlanmaması üçün həqiqətən də kollektiv borcumuzdur.
Bu məhkəmə prosesləri illərdir davam edən haqsızlığın, erməni vəhşiliyinin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması üçün əvəzsizdir. Vüqar Eminovun və digər işgəncə qurbanlarının ifadələri, erməni faşizminin əsl üzünü göstərir. Onların törətdiyi cinayətlər heç vaxt unudulmamalı və dünya birliyi bu vəhşiliyə biganə qalmamalıdır. Azərbaycan dövləti bu məsələdə ədalətin bərqərar olması üçün bütün imkanlarını səfərbər etməlidir. Bu cür məhkəmələr, gələcəkdə belə faciələrin təkrarlanmaması üçün bir dərs olmalıdır.
Bu məhkəmə prosesləri, əlbəttə ki, haqq-ədalətin bərpası və gələcək nəsillərə dərs olması baxımından mühümdür. Lakin burada bir məqamı da unutmamalıyıq: bu proseslər təkcə keçmişdə baş verənlərə deyil, həm də gələcəyə yönəlməlidir. Biz, cəmiyyət olaraq, bu ağrıları sağaltmaq, qisas hisslərindən uzaqlaşmaq və barışığa doğru addımlar atmaq üçün də bu məhkəmələrdən istifadə etməliyik. Ədalət bərpa olunmalı, lakin bu, nifrət toxumları səpmədən həyata keçirilməlidir.
Bu məhkəmə prosesləri, Ermənistanın illər boyu törətdiyi vəhşilikləri dünyaya göstərmək üçün əvəzsizdir. Şahidlərin ifadələri hər bir azərbaycanlının qəlbində dərin iz buraxır. Bu işlərin beynəlxalq aləmdə ədalətli qiymətləndirilməsi üçün Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə bütün lazımi addımlar atılmalıdır.
Bu məhkəmə prosesləri, Ermənistanın Azərbaycana qarşı törətdiyi cinayətlərin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması baxımından çox vacibdir. Şahid ifadələri, işğal dövründə günahsız insanların məruz qaldığı işgəncələri və zülmləri ortaya qoyur. Bu cür məhkəmələr, ədalətin bərqərar olmasına və gələcəkdə bu kimi cinayətlərin təkrarlanmaması üçün mühüm addımdır.
Bu məhkəmə prosesləri, Ermənistanın Azərbaycana qarşı törətdiyi cinayətlərin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması baxımından çox vacibdir. Şahid ifadələri, işğal dövründə günahsız insanların məruz qaldığı işgəncələri və zülmləri ortaya qoyur. Bu cür məhkəmələr, ədalətin bərqərar olmasına və gələcəkdə bu kimi cinayətlərin təkrarlanmaması üçün mühüm addımdır.
Bu məhkəmə prosesləri, illərdir davam edən haqsızlığa qarşı bir səsdirmədir. Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında qazanılan qələbə sayəsində bu cür cinayətlərin gün üzünə çıxarılması və beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması mümkün oldu. Bu prosesdə Mehriban xanım Əliyevanın da gördüyü işlər təqdirəlayiqdir. Şəhidlərimizin və əsir düşmüş soydaşlarımızın xatirəsi əbədi yaşayacaq!
Bu məhkəmə proseslərinin ədalətin bərqərar olması və həqiqətlərin ortaya çıxarılması üçün vacib addım olduğuna şübhə yoxdur. Eyni zamanda, bu cür məhkəmələrin qərəzsiz və şəffaf keçirilməsi, həm daxili, həm də beynəlxalq ictimaiyyətin etibarını qazanmaq üçün son dərəcə əhəmiyyətlidir. Yalnız bu yolla ədalətə nail olmaq və gələcək nəsillər üçün dərs çıxarmaq mümkündür.
Bu məhkəmə prosesləri çox vacibdir! Nə qədər gec olsa da, ermənilərin törətdiyi vəhşiliklərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, onların əsl simasının göstərilməsi üçün əvəzsizdir. Vüqar Eminovun və digər işgəncə qurbanlarının ifadələri ürək dağlayır. Bu cür cinayətlər unudulmamalı, günahkarlar cəzasız qalmamalıdır. Beynəlxalq təşkilatlar bu məsələdə daha aktiv olmalı, Ermənistanın əməllərinə layiqli qiymət verməlidir.
Məhkəmə prosesləri həqiqətin üzə çıxarılması və ədalətin bərqərar olması üçün mühümdür, lakin bu proseslərin qərəzsiz və ədalətli aparılması da bir o qədər vacibdir. Bütün tərəflərin hüquqları qorunmalı, ittihamlar sübutlarla dəstəklənməlidir ki, ədalət mühakiməsi həyata keçirilmiş olsun. Yalnız bu yolla gələcəkdə oxşar faciələrin qarşısını almaq və regionda davamlı sülhü təmin etmək mümkündür.
Bu məhkəmə prosesləri, işğal dövründə baş verən insanlıq əleyhinə cinayətlərin gün üzünə çıxarılması və qurbanların ədalətə çatması üçün mühüm addımdır. Eyni zamanda, bu proseslərin şəffaf və beynəlxalq standartlara uyğun aparılması, Azərbaycanın beynəlxalq imicinin qorunması baxımından da böyük əhəmiyyət kəsb edir. Ümid edirəm ki, bu məhkəmələr regionda sülhün və ədalətin bərqərar olmasına töhfə verəcək.
Bu məhkəmə prosesləri Ermənistanın törətdiyi vəhşiliklərin unudulmaması üçün çox vacibdir. Vüqar Eminovun və digər işgəncə qurbanlarının ifadələri, erməni silahlı qüvvələrinin insanlığa qarşı cinayətlərini bir daha sübut edir. Şuşa həbsxanasında və Xankəndidəki təcridxanada yaşananlar, faşizmin ən qaranlıq səhifələrini xatırladır. Bu cür cinayətlərə görə cavabdeh olan hər kəs beynəlxalq məhkəmələr qarşısında cavab verməlidir. Dünya ictimaiyyəti bu dəhşətlərə göz yummamalı və Ermənistanın işğalçı siyasətinə son qoyulması üçün təzyiq göstərməlidir.
Bu məhkəmə prosesləri, Ermənistanın Azərbaycana qarşı törətdiyi cinayətlərin hüquqi müstəvidə qiymətləndirilməsi və gələcək nəsillərə ötürülməsi baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Vüqar Eminov kimi şahidlərin ifadələri, həqiqətin üzə çıxarılmasına və ədalətin bərqərar olmasına xidmət edir. Beynəlxalq ictimaiyyət bu cür məhkəmələri diqqətlə izləməli və insan hüquqlarının pozulmasına qarşı sərt mövqe nümayiş etdirməlidir.
Bu məhkəmə prosesləri, illərdir davam edən haqsızlığa bir işıq salır. Şəhidlərimizin qanı yerdə qalmayacaq! Bu işlərin beynəlxalq aləmdə də ədalətli qiymətini alacağına inanıram. Prezident İlham Əliyevin bu məsələdəki prinsipial mövqeyi və səyləri təqdirəlayiqdir.
Məqalədə qeyd olunan qurbanların ifadələrinin dinlənilməsi, şübhəsiz ki, faciənin miqyasını dərk etmək üçün vacib bir addımdır. Lakin, səmimi olaraq düşünürəm ki, uzunmüddətli sülh və həqiqi ədalətə nail olmaq üçün bu cür proseslərin yalnız bir tərəfin iddialarına fokuslanaraq milli məhkəmə çərçivəsində qalması narahatlıq doğurur. Məncə, münaqişədə iştirak edən bütün tərəflərin iddia edilən cinayətlərinin beynəlxalq nəzarət altında, tərəfsiz şəkildə araşdırılması daha etibarlı və davamlı bir yanaşma olardı. Yalnız bu şəkildə hadisələrə tam və obyektiv qiymət verilə bilərdi.
Məqalədə qeyd olunan ifadələr və çəkilən əziyyətlər, şübhəsiz ki, müharibənin acı nəticəsidir və hər kəsin qınadığı hadisələrdir. Lakin “işgəncə” və “soyqırım” kimi ağır ittihamlar tələb edir ki, bu məsələlər yalnız bir tərəfin hərbi məhkəməsində deyil, beynəlxalq hüququn prinsiplərinə uyğun, tamamilə şəffaf və qərəzsiz bir mühitdə araşdırılsın. Yalnız belə bir proses həqiqəti tam ortaya çıxara və beynəlxalq ictimaiyyətin etibarını qazana bilər.
Məqalədə oxuduqlarıma əsasən, 10 iyulda Bakıdakı məhkəmədə həqiqətin səsi olduqca yüksək eşidilib. Yəqin ki, bəzi tərəflər hadisələrin daha sakit, daha az detallı xatırlanmasına ümid edirdilər. İnsanların və siçanların ən yaxşı planları haqqında deyilənlər doğru çıxdı, görünür.
Bu məqalə, ötən iyul ayında nəşr olunaraq, Bakı Hərbi Məhkəməsində işğal zamanı törədilmiş iddia olunan cinayətlərlə bağlı dinlənilən vacib ifadələrə diqqət çəkmişdi. Təbii ki, zərərçəkənlərin sarsıdıcı təcrübələrini bölüşmək üçün bir platformaya sahib olması və milli hüquq sistemlərinin bu ağır iddiaları araşdırması danılmaz dərəcədə əhəmiyyətlidir. Lakin kritik bir sual yaranır: geriyə dönük hərəkət edən bir milli hərbi məhkəmə, iddia olunan işgəncə və soyqırım aktları üçün hərtərəfli beynəlxalq hesabatlılığa nail olmaqda nə qədər irəli gedə bilər? Bu proseslər qurbanların əzablarına həyati görünürlük bəxş etsə də, tam ədalətin təmin edilməsi daha geniş, beynəlxalq səviyyədə tanınan mexanizmləri tələb edir. Ümid etmək olar ki, bu ifadələr, ötən aylar ərzində, yalnız milli miqyasdan kənara çıxaraq, daha böyük məqsədə effektiv şəkildə töhfə vermişdir.
Bu ifadələrin Bakı Hərbi Məhkəməsində dinləndiyini eşitmək həqiqətən əhəmiyyətlidir. İnsan təsəvvür edir ki, bəziləri bu cür cinayətlərin bir gün xatırlanacağını və məhkəməyə gətiriləcəyini unudubmuş kimi davranıblar. Deməli, bəzi dərslər gec də olsa öyrənilir! Ümid edirəm ki, ədalət öz yerini tam tapacaq.
Bu mühüm məhkəmə prosesi haqqında məlumat üçün təşəkkür edirəm. 2025-ci ilin iyulunda qurbanların dəhşətli ifadələri dinlənildikdən sonra, bu cinayətlər üzrə məhkəmə işinin gedişatında hansı irəliləyişlər olub? Bu ifadələr beynəlxalq səviyyədə lazımi diqqəti cəlb edə bilibmi?
Bu məhkəmə prosesinin, xüsusilə də işğal qurbanlarının dəhşətli ifadələrinin dinlənilməsinin nə qədər vacib olduğunu bir daha görürük. Bu cür proseslər beynəlxalq hüququn pozulması nəticəsində baş vermiş hadisələri sənədləşdirmək və ədalətin bərqərar olunması üçün mühüm addımdır.
Bu məhkəmə prosesində verilən dəhşətli ifadələr, Ermənistanın işğal dövründə törətdiyi cinayətlərin miqyasını bir daha aydın şəkildə ortaya qoydu. Ümid edirəm ki, bu cür ifadələr beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətini cəlb edə bilmişdir. Bəs bu məhkəmənin nəticələri əsasında, o zamandan bəri işgəncə və soyqırım qurbanları üçün real ədalətin təmin edilməsi istiqamətində hansı konkret addımlar atılıb və bu addımlar nə qədər effektiv olub?
Ötən ilin 10 iyul tarixində Bakı Hərbi Məhkəməsində dinlənilən dəhşətli ifadələri anlamaqla bərabər, bu cür ağır ittihamlara daha geniş prizmadan yanaşmaq vacibdir. Həqiqi ədalət və uzunmüddətli sülh üçün münaqişənin bütün tərəflərinin mövqelərini nəzərə almaq və hüquqi proseslərin beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən qərəzsiz qəbul ediləcək şəkildə aparılmasını təmin etmək çox önəmlidir. Yalnız bir tərəfin ifadələrinə əsaslanan məhkəmə prosesləri, nə qədər səmimi olsa da, bəzən beynəlxalq etimadı tam qazanmaya bilər.