16 manat sığorta ödənişi bütün işsizlərə aid deyil – Deputat açıqladı 16:45 27.11.2025 Oxunuş sayı: 3022
“Tibbi sığorta haqqında” qanuna edilmiş müvafiq dəyişikliklərdən sonra artıq qeyri-formal məşğul şəxslər icbari tibbi sığorta haqqını özləri ödəyəcəklər. Əmək müqaviləsi, VÖEN-i olmadan fəaliyyət göstərən, kənd təsərrüfatında qeydiyyatsız olaraq çalışaraq gəlir əldə edən şəxslər qeyri-formal məşğul şəxslər hesab olunurlar”.
Crossmedia.az xəbər verir ki, bunu deputat Müşfiq Məmmədli deyib. O bildirib ki, bu şəxslər ya öz əmək fəaliyyətlərini leqallaşdırmalı və yaxud qeyri-formal məşğul şəxslər kimi icbari tibbi sığorta haqqını özləri ödəməlidirlər:
“İcbari tibbi sığorta haqqı ödəniləcək məbləğ aylıq təxminən 16 manatdır. Hər ayın müəyyən edilmiş günündə icbari tibbi sığorta haqqı olan 16 manat ödənilməlidir. Zamanında ödənilmədikdə 10% cərimə nəzərdə tutulub. Burada məqsəd həm əhalinin leqal əmək fəaliyyətinə cəlb olunmasını stimullaşdırmaq, həm də gəlir əldə edən şəxslərin ödənişlərinin özləri tərəfindən həyata keçirilməsini tənzimləməkdən ibarətdir. Burada işsiz kimi qeydiyyatda olan şəxslər istisnadır. Yəni, gəlir əldə etməyən, işsiz olan və müvafiq dövlət qurumunda qeydiyyatda olan şəxsin icbari tibbi sığorta haqqı yenə də dövlət tərəfindən ödənilir”.
Deputat qeyd edib ki, İcbari Tibbi Sığorta Fonduna dövlət tərəfindən bir çox əhali qrupunun icbari tibbi sığorta haqları ödənilir: “18 yaşa qədər olan uşaqlar, 23 yaşa qədər bakalavr təhsili alan tələbələr, sağlamlıq imkanları məhdud olan şəxslər və bütün növ pensiya, müvaniət alan şəxslərin hər biri dövlət tərəfindən sığorta olunmuş sayılır. Bu şəxslərin sığorta ödənişləri dövlət büdcəsinin vəsaitləri hesabına İcbari Tibbi Sığorta Fonduna ödənilir. Bunun üçün Azərbaycan Respublikasının dövlət büdcəsində vəsait nəzərdə tutulub. Qeyri-formal məşğul şəxslər İcbari Tibbi Sığorta Fonduna ödənişi könüllü edir. Ödəniş etmədikdə İcbari Tibbi Sığorta Fondunun vəsaitləri hesabına sığorta olunmuş hesab olunmur. Buna görə tibbi xidmətləri icbari tibbi sığorta hesabına deyil, öz vəsaiti hesabına alır”. (Unikal)
Just stumbled upon btano. The site looks clean, but anyone got any actual experience with them? Reliability is key!
Thinking about upgrading to Jilipark VIP. Is it worth the extra perks? Anyone who’s a VIP member wanna chime in? jiliparkvip
Deputatın bu məsələyə aydınlıq gətirməsi yaxşı haldır, çünki 16 manatlıq sığorta ödənişinin kimlərə aid olması ilə bağlı xeyli çaşqınlıq var idi. Ancaq “qeyri-formal məşğul şəxslər” kimi təyin olunan bu kəsim üçün məcburi tibbi sığorta haqqının ödənilməsi barədə qərarın praktiki təsiri ilə bağlı narahatlıqlar qalır.
Ölkədə qeyri-formal məşğulluğun azaldılması və sığorta sisteminə töhfə verilməsi niyyəti başa düşüləndir. Lakin 16 manat məbləğində ödənişin adətən onsuz da gəlir və məşğulluq baxımından ən həssas təbəqə olan bu şəxslərin üzərinə düşməsi, onların maliyyə vəziyyətinə necə təsir edəcəyi suallar doğurur. Bu addım həqiqətənmi onları rəsmiləşməyə təşviq edəcək, yoxsa sadəcə onlara əlavə bir maliyyə yükü yaradacaq? Bu sualın cavabı zamanla özünü göstərəcək.
Bu məlumatlandırıcı yazıya görə təşəkkür edirəm. Deputatın qeyri-formal məşğul şəxslərin icbari tibbi sığorta haqqını özləri ödəməli olacaqları barədə verdiyi açıqlama çox vacib aydınlıq gətirdi. Bu cür dəqiqləşdirmələr hər kəsin məsələni daha yaxşı anlamasına kömək edir və prosesin şəffaflığı üçün əvəzsizdir.
Deputatın bu açıqlamasından sonra, maraqlıdır, qeyri-formal məşğul şəxslərin bu 16 manat ödənişlərini necə edəcəyi və onların sistem tərəfindən necə müəyyən olunacağı ilə bağlı praktiki mexanizmlər necə işlədi? Axı, qeydiyyatsız fəaliyyət göstərən şəxslər üçün bu prosesin effektivliyi əsas məsələdir.
Deputatın 16 manatlıq sığorta ödənişinin kimə aid olmadığını aydınlaşdırmasını başa düşsəm də, “qeyri-formal məşğul şəxslər” üçün bu yanaşmanın praktikada necə təsir etdiyinə dair fərqli fikirlərim var. Əmək müqaviləsi olmadan, qeydiyyatsız fəaliyyət göstərərək gəlir əldə edən şəxslərdən icbari sığorta haqqını özləri ödəmələrini tələb etmək, onsuz da qeyri-sabit gəlirlə yaşayan bir qrupa əlavə yük yaratdı. Bu addım, formal sektorda olmayan şəxslər üçün tibbi sığortanı əlçatan etmək əvəzinə, onların vəziyyətini daha da çətinləşdirmiş kimi görünür.
Deputatın bu açıqlamasından sonra maraqlıdır, qeyri-formal məşğul şəxslərin, xüsusən də kənd təsərrüfatında qeydiyyatsız çalışanların bu 16 manatlıq sığorta ödənişini necə edəcəkləri barədə əlavə təlimatlar və ya asanlaşdırılmış ödəmə mexanizmləri təqdim olundu mu? Bu qrupun hər bir üzvünə məlumatın çatdırılması üçün hansı addımlar atıldı?
Salam! Deputatın bu açıqlaması, 16 manatlıq sığorta ödənişinin kimlərə aid olması ilə bağlı ilkin qarmaqarışıqlığı aradan qaldırmaq baxımından müəyyən aydınlıq gətirmişdi. Lakin məsələnin tənqidi tərəfi ondadır ki, qeyri-formal məşğul şəxslərdən bu məbləği tələb etmək onların onsuz da kövrək olan maliyyə vəziyyətinə əlavə yük yaratmırmı? Formal məşğulluğa keçidin təşviqi vacib olsa da, bu qərarın həmin insanların həyatına praktik təsirini və potensial çətinliklərini diqqətdən qaçırmaq olmazdı. Sığorta əhatəsinin genişləndirilməsi müsbət addım olsa da, bununla paralel olaraq qeyri-formal sektorda çalışanların sosial müdafiəsini gücləndirəcək alternativ mexanizmlərin də nəzərdən keçirilməsi daha məqsədəuyğun olardı.
Deputatın 16 manatlıq sığorta ödənişinin kimlərə şamil edildiyini aydınlaşdırması çox yerində oldu. Xüsusilə də qeyri-formal məşğul şəxslər üçün bu məlumatın dəqiqləşməsi vacib idi.
Ah, 16 manat! Bir anlıq düşündüm ki, nəhayət, mənim “peşəkar çay içən və sosial şəbəkələrdə fəal olan” statusum dövlət tərəfindən sığortalanacaq. Amma deputatımız tez bir zamanda məsələyə aydınlıq gətirdi və bildirdi ki, bəzilərimiz sadəcə “qeyri-formal” şəkildə mövcuduq və öz sığortamızı özümüz ödəyəcəyik. Yaxşı, heç olmasa 16 manata bir neçə ləzzətli kabab yemək olar… sadəcə, tibbi sığorta ilə deyil! Prioritetlər önəmlidir!
Müşfiq Məmmədli bəyin 16 manatlıq sığorta ödənişinin yalnız qeyri-formal məşğul şəxslərə aid olması barədə açıqlamasını başa düşürəm. Lakin, bu qrupda olan bir çox insanın gəlirlərinin qeyri-sabit olduğunu nəzərə alsaq, bu məbləğ belə, onlar üçün ciddi yük ola bilər. Təəssüf ki, bu, vəziyyəti daha da çətinləşdirən bir addım kimi görünür.
Bu açıqlama 16 manatlıq sığorta ödənişinin hansı kateqoriya vətəndaşlara şamil edildiyi məsələsinə aydınlıq gətirmək baxımından çox önəmlidir. Deputatın qeyri-formal məşğulluğu olan şəxslərə fokuslanması, icbari tibbi sığortanın əhatə dairəsini genişləndirmək və eyni zamanda iqtisadiyyatın şəffaflaşdırılması istiqamətində atılmış addım kimi dəyərləndirilə bilər. Lakin burada 16 manatın ödəniş qabiliyyəti baxımından necə qarşılanacağı və qeyri-formal sektorda fəaliyyət göstərən şəxslərin bu sistemə necə cəlb ediləcəyi kritik suallar olaraq qalır. Bu addım gələcəkdə formal məşğulluğun təşviqinə və sosial müdafiənin gücləndirilməsinə töhfə verə bilər, ancaq bu keçid dövründə qarşıya çıxacaq çətinlikləri də nəzərə almaq lazımdır.