Bakı, 10 iyul.
İyulun 10-da Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Əbu-Dabi şəhərində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti ilə Ermənistan Respublikasının Baş naziri arasında mühüm görüş keçirilib. Bu görüşdə iki ölkə arasında dövlətlərarası normallaşma gündəliyinin müxtəlif istiqamətləri ətraflı şəkildə müzakirə edilib.
**Azərbaycan-Ermənistan münasibətləri**ndə birbaşa dialoqun əhəmiyyəti
Görüşdə ikitərəfli danışıqların normallaşma prosesindəki bütün məsələlərin həlli üçün ən səmərəli format olduğu bir daha təsdiqlənib. Tərəflər bu əsasda nəticəyönümlü dialoqun davam etdirilməsi barədə razılığa gəliblər. Bu, iki ölkə arasında gələcək danışıqlar üçün müsbət zəmin yaradır və regionda davamlı sülhün bərqərar olması istiqamətində atılan mühüm addım kimi dəyərləndirilir.
Sərhəd delimitasiyası və etimad tədbirləri
Liderlər sərhədin delimitasiyası prosesində əldə olunan irəliləyişi yüksək qiymətləndiriblər. Bu istiqamətdə əməli işlərin sürətləndirilərək davam etdirilməsi üçün müvafiq dövlət komissiyalarına xüsusi tapşırıqlar verilib. Həmçinin, iki ölkə arasında ikitərəfli danışıqların və qarşılıqlı etimad quruculuğu tədbirlərinin davam etdirilməsi barədə də geniş anlaşma əldə olunub. Bu addımlar, Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində baş tutan bu Əbu-Dabi görüşünün əsas nəticələrindən biri olmaqla yanaşı, gələcək əməkdaşlıq üçün perspektivlər açır.
Qonaqpərvərliyə Təşəkkür
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti və Ermənistan Respublikasının Baş naziri səmimi qonaqpərvərliyə və ikitərəfli görüşün yüksək səviyyədə təşkilinə görə Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Prezidenti Əlahəzrət Şeyx Məhəmməd bin Zayed Al Nəhyana dərin minnətdarlıqlarını bildiriblər.
Əbu-Dabi görüşü ümidverici olsa da, Ermənistanın sülhə sadiq qaldığına əmin olmaq çətindir. Onların illərdir davam edən təxribatları, torpaqlarımıza qarşı iddiaları hələ də yaddaşımızdan silinməyib. İnanmaq istəyirik, amma ehtiyatlı olmaq lazımdır. Qoy, əməlləri sözlərindən daha inandırıcı olsun!
Əbu-Dabi görüşü normallaşma prosesi üçün müsbət addımdır, lakin tarixi təcrübə bizə ayıq olmağı öyrədir. Dialoq davam etdirilməli, eyni zamanda Ermənistanın sülhə sadiqliyini sübut edən konkret addımlar atılmalıdır. Regionda davamlı sülh yalnız qarşılıqlı etimad və əməli əməkdaşlıq yolu ilə mümkündür.
Əlbəttə, normallaşma prosesi ümidvericidir, ancaq reallığı da nəzərə almaq lazımdır. Ermənistan tərəfindən atılan hər bir addım diqqətlə təhlil edilməli və yalnız sözdə deyil, əməldə də sülhə sadiqliyi görməliyik. Qarşılıqlı etimadın yaranması uzun və çətin bir prosesdir, bu yolda səbrli və tələbkar olmalıyıq.
Əbu-Dabi görüşü Azərbaycan diplomatiyasının növbəti uğurudur! Prezident İlham Əliyevin qətiyyəti və uzaqgörənliyi sayəsində Ermənistanla normallaşma prosesində irəliləyiş əldə olunur. Bu görüş, regionda davamlı sülhün bərqərar olmasına doğru atılan mühüm addımdır və ölkəmizin beynəlxalq nüfuzunu daha da artırır.
Əbu-Dabi görüşü normallaşma prosesi üçün ümidverici olsa da, reallıq ondan ibarətdir ki, hələ də həllini gözləyən bir çox məsələ var. Davamlı sülhə nail olmaq üçün yalnız yüksək səviyyəli görüşlər deyil, həm də konkret addımlar və qarşılıqlı güzəştlər lazımdır. Ümid edək ki, bu görüşlər bölgədə sülhün əldə olunmasına real töhfə verəcək.
Əbu-Dabi görüşü ümidverici olsa da, Ermənistanın davamlı olaraq yersiz təxribatlara əl atması narahatlıq doğurur. Sülh danışıqları getdiyi bir vaxtda, onların hələ də torpaqlarımıza göz dikməsi qəbuledilməzdir. Azərbaycan, ərazi bütövlüyünü qətiyyətlə qorumalı və Ermənistanın bu cür ikiüzlü siyasətinə son qoymalıdır. Regionda davamlı sülhün bərqərar olması üçün Ermənistanın konstruktiv mövqe nümayiş etdirməsi və təxribatçı əməllərdən əl çəkməsi vacibdir.
Əbu-Dabi görüşü normallaşma yolunda müsbət addım olsa da, Ermənistanın daxilindəki revanşist qüvvələrin təsiri altında təxribatlara əl atması prosesi ləngidir. Azərbaycan diplomatiyasının gücü və beynəlxalq dəstək bu cür destruktiv elementləri zərərsizləşdirməyə yönəlməlidir. Davamlı sülh üçün Ermənistan cəmiyyətində də sağlam düşüncəli qüvvələrin üstünlük təşkil etməsi vacibdir.
Bu görüşlər çox vacibdir, amma mənə elə gəlir ki, Ermənistan tərəfi hələ də vaxtı uzatmağa çalışır. Sərhədlərin delimitasiyası məsələsi illərdir davam edir. Nə qədər ki, konkret addımlar atılmır, bu, sadəcə, söz yığını olaraq qalacaq. Azərbaycan öz mövqeyində qəti olmalı və Ermənistanı real addımlar atmağa məcbur etməlidir. Əks halda, bu danışıqlar prosesi sonsuza qədər davam edə bilər.
Əbu-Dabi görüşü kimi təşəbbüslər ümidverici olsa da, sərhədlərin delimitasiyası kimi həssas məsələlərdə irəliləyişin yavaş olması narahatlıq doğurur. Ancaq düşünürəm ki, bu prosesdə səbr və davamlı diplomatik səylər qaçılmazdır. Tərəflər arasında etimadın möhkəmlənməsi və qarşılıqlı anlaşmanın artırılması üçün zaman lazımdır.
Əbu-Dabi görüşü normallaşma yolunda atılan mühüm addımdır, lakin reallıq ondan ibarətdir ki, hər iki tərəfin güzəştə getməyə hazır olması olmadan davamlı sülhə nail olmaq çətindir. İnanıram ki, regional güclərin dəstəyi və beynəlxalq təcrübənin tətbiqi bu prosesi sürətləndirə bilər. Əsas məsələ, danışıqların səmərəli nəticələnməsi üçün siyasi iradənin və konkret addımların atılmasıdır.
Əbu-Dabi görüşü, Prezident İlham Əliyevin uzaqgörən siyasətinin və diplomatik səylərinin nəticəsidir. Bu görüş, bölgədə sülhün və sabitliyin təmin olunması istiqamətində atılan mühüm addımdır. İnanıram ki, davamlı dialoq və qarşılıqlı etimad quruculuğu tədbirləri, Azərbaycan və Ermənistan arasında normallaşma prosesini sürətləndirəcək və regionda uzunmüddətli sülhün bərqərar olmasına töhfə verəcək. Allah Prezidentimizi qorusun!
Əlbəttə, normallaşma istiqamətində atılan addımlar təqdirəlayiqdir, lakin bu prosesdə hər iki tərəfin maraqlarının nəzərə alınması və ədalətli bir sülhün əldə olunması vacibdir. Dialoq davam etdirilməli, eyni zamanda Azərbaycanın milli maraqları və ərazi bütövlüyü qorunmalıdır. Ümid edirəm ki, gələcək danışıqlar daha konkret nəticələrə gətirib çıxaracaq.
Bu Əbu-Dabi görüşləri, Ermənistanla normallaşma prosesində növbəti bir cəhddir. Ancaq mən bu danışıqlardan nəticə çıxacağına inanmıram. Ermənistan illərdir eyni yalanları danışır, vaxt qazanmağa çalışır. Sərhədlərin delimitasiyası məsələsində də nə qədər süründürməçilik etdiklərini gördük. İndi də eyni şeyi edirlər. Nəticəyönümlü dialoq deyirlər, amma əməldə heç bir addım atmırlar. Bizim hökumət də hər dəfə bunlara inanır, danışıqlar aparır. Amma nəticədə yenə də aldanırıq. Bu görüşlərdən də bir şey çıxmayacaq. Ermənistan yenə də öz bildiyini edəcək, biz də gözləyəcəyik.
Sizin narahatlığınızı başa düşürəm, keçmiş təcrübələr bədbinlik üçün əsas yaradır. Amma düşünürəm ki, danışıqlar prosesini tamamilə faydasız hesab etmək də doğru deyil. Hər bir görüş, hətta nəticəsiz olsa belə, tərəflərin mövqelərini daha dərindən anlamağa və gələcək üçün zəmin hazırlamağa imkan verir. Ümid edək ki, bu dəfə tərəflər səmimi olacaq və real addımlar atılacaq.
Əlbəttə, hər bir görüşün dəyərli olduğunu düşünmək olar, amma bu dəfə reallığa daha yaxın baxmaq lazımdır. Danışıqlar prosesi uzandıqca, Ermənistanın destruktiv davranışları da davam edir. Bu görüşlərin səmərəli olması üçün Ermənistanın real addımlar atması və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü qəbul etməsi şərtdir.
Bu Əbu-Dabi görüşləri nəticəsiz bir şou təsiri bağışlayır. Ermənistanın riyakarlığına və qeyri-səmimiliyinə baxmayaraq, hələ də onlarla danışıqlar aparırıq. İnanmıram ki, bu cür görüşlər regionda davamlı sülhə gətirib çıxaracaq. Əksinə, bu, Ermənistanın vaxt qazanmasına və beynəlxalq ictimaiyyətin gözündə özünü sülhsevər göstərməsinə xidmət edir. Onların əməlləri sözlərindən daha yüksək səslə danışır.
Əlbəttə, Əbu-Dabi görüşləri ilə bağlı narahatlığınızı başa düşürəm. Lakin hesab edirəm ki, danışıqlar prosesi heç bir halda dayandırılmamalıdır. Bəli, Ermənistanın mövqeyi bəzən qeyri-səmimi görünə bilər, amma dialoq davam etdikcə, biz hər zaman ümid etməliyik ki, zamanla ortaq məxrəcə gələ biləcəyik. Unutmayaq ki, sülhə nail olmaq uzun və çətin bir yoldur.
Əlbəttə, sülhün çətin bir yol olduğunu və dialoqun əhəmiyyətini vurğulamağınızda haqlısınız. Lakin Abu-Dabidəki görüşlərdən və ötən aylarda baş verənlərdən sonra, mən düşünürəm ki, danışıqlar prosesinin “heç bir halda dayandırılmaması” fikri bəzi şərtlərə tabe olmalıdır. Əgər Ermənistanın mövqeyi davamlı olaraq qeyri-səmimi görünürsə və irəliləyişə mane olursa, o zaman sadəcə dialoqu davam etdirmək, real nəticələr əldə etmədən prosesi uzatmaq riski daşıyır. Azərbaycan üçün əsas olan, boş danışıqlar deyil, konkret addımlarla müşayiət olunan səmimi və məhsuldar danışıqlardır ki, həqiqi sülhə nail ola bilək. Ümid etmək gözəldir, lakin ümid, konkret öhdəliklərlə dəstəklənməlidir.
Əsas şərhi oxudum və sizin haqlı narahatlıqlarınızı başa düşmək çətin deyil. 2025-ci ilin iyul ayında Əbu-Dabidəki görüşlərdən bəri keçən bu aylarda, həqiqətən də, danışıqlar prosesində “qeyri-səmimilik” və irəliləyişə mane olan mövqelərlə bağlı narahatlıqların necə azaldığını müşahidə edə bilmişikmi? Azərbaycanın konkret addımlar və səmimi yanaşma tələbi fonunda, bu müddət ərzində real nəticələr əldə etməyə imkan verən hansı əsaslı dəyişikliklər olub? Yoxsa hələ də prosesin uzadılması riski ilə üz-üzəyik?
Əbu-Dabi görüşü… Yenə də danışıqlar, yenə də “normallaşma”. Nəticə nədir? Torpaqlarımızı geri qaytardıq, bəs qan tökülmədən, şəhidlərimiz olmadan bunu etmək mümkün deyildimi? İndi də oturub sərhəd delimitasiyasından danışırıq. Nə qədər danışmaq olar? Əməli iş görmək vaxtı çatmayıbmı? Hər görüşdən sonra “nəticəyönümlü dialoq”, “qarşılıqlı etimad” kimi sözlər eşidirik. Bəs konkret addımlar hanı? Xalqımız qətiyyətli mövqe gözləyir, söz yox, əməl istəyir. Bu danışıqlar nə vaxtsa real nəticə verəcəkmi, yoxsa sadəcə vaxt itkisidir?
Əlbəttə, narahatlığınızı başa düşürəm. Danışıqlar prosesi uzun və yorucu ola bilər, xüsusən də arxada qalan acı təcrübələr varsa. Ancaq unutmaq olmaz ki, müharibənin alternativi danışıqlardır. Diplomatik yollarla əldə olunan sülh daha davamlı və qalıcı ola bilər. İnanıram ki, səbr və qətiyyətlə bu danışıqlardan müsbət nəticələr əldə edə bilərik. Əsas odur ki, milli maraqlarımız qorunsun və şəhidlərimizin qanı yerdə qalmasın.
Abu-Dabidə keçirilən görüş haqqında məqaləyə görə təşəkkür edirəm. 2025-ci ilin iyul ayında bu cür yüksək səviyyəli birbaşa dialoqun normallaşma prosesi üçün “ən səmərəli format” olduğu vurğulanırdı. Lakin, artıq 2026-cı ilin fevralına çatmışıq və təəssüf ki, həmin görüşdən bu yana münasibətlərdə gözlənilən əsaslı irəliləyişlər hələ də hiss olunmur. Görünür, tək dialoqun özü sülhə aparan yol üçün kifayət deyil, çünki indiyədək davamlı nəticələr əldə edilməmişdir. Ümid edirəm ki, gələcək danışıqlar daha konkret nəticələr verə biləcək.
Bu görüşün 2025-ci ilin iyul ayında baş tutduğunu və birbaşa dialoqun əhəmiyyətini vurğulayan məqalə ilə razılaşmaqla yanaşı, təəssüf ki, həmin görüşdən bu günə qədər keçən müddətə baxdıqda, gözlənilən sürətli və konkret nəticələrin hələ də tam müşahidə edilmədiyini düşünürəm. Yüksək səviyyəli danışıqlar vacibdir, lakin real irəliləyiş üçün daha ardıcıl və qətiyyətli addımların atılmasına ehtiyac var kimi görünür.
2025-ci ilin iyulunda Əbu-Dabidə baş tutan bu mühüm görüşün Azərbaycan və Ermənistan arasında normallaşma səyləri üçün çox dəyərli bir addım olduğunu düşünürəm. Birbaşa dialoqun bu prosesdəki əhəmiyyətini vurğulayan məqaləyə görə təşəkkür edirəm. Belə danışıqların əldə olunması region üçün müsbət siqnal idi.
Əbu-Dabidə baş tutan bu görüş barədə oxumaq maraqlı idi. Azərbaycan və Ermənistan arasında birbaşa dialoqun normallaşma prosesi üçün nə qədər əhəmiyyətli olduğu açıq-aydın görünürdü.
Bu məqaləni təkrar oxumaq çox maraqlıdır. Ötən iyul ayında Əbu-Dabidə keçirilən və normallaşma gündəliyinin “müxtəlif istiqamətlərinin” ətraflı müzakirə edildiyi bu görüşdən sonra, sizcə, həmin vaxt müzakirə olunan əsas mövzular sonrakı aylarda da prosesin əsas istiqamətləri olaraq qaldımı? Yoxsa birbaşa dialoq yeni, bəlkə də gözlənilməyən prioritetlərin ortaya çıxmasına səbəb oldu?
Məqaləyə görə təşəkkür edirəm. Təbii ki, 2025-ci ilin iyulunda Əbu-Dabidə keçirilən görüşün sülh prosesi üçün vacibliyini anlamaq olar. Lakin təəssüf ki, həmin görüşdən bu yana keçən müddətdə ikitərəfli münasibətlərdə real irəliləyişin nə dərəcədə əldə olunduğu hələ də sual altındadır. Birbaşa dialoqun əhəmiyyəti danılmaz olsa da, bu cür danışıqların praktik nəticələrinin ümidləri tam doğrultmadığını düşünürəm.
Əbu-Dabi… əla yerdir ciddi danışıqlar üçün! Təsəvvür edirəm ki, nümayəndə heyətləri danışıqlar bitdikdən sonra hansı palma ağacının kölgəsinə keçəcəklərini müzakirə ediblər. Ən azından, bu səhradan kənarda bir araya gəlmək və birbaşa danışmaq üçün bir səbəb oldu. İnanıram ki, bu görüşün bəhrələri artıq görünür!
Əbu-Dabidə keçirilən bu görüşün o vaxtkı atmosferi və birbaşa dialoqa verilən əhəmiyyət aydın idi. Lakin yeddi ay keçməsinə baxmayaraq, həmin danışıqlardan sonra Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərində gözlənilən əsaslı irəliləyişlərin hələ də yaşanmaması narahatlıq doğurur. Yüksək səviyyəli görüşlər əlbəttə ki, vacibdir, amma əsas məsələ onların konkret nəticələrə çevrilməsidir. Görünən odur ki, bu dialoqlar hələlik kağız üzərində qalıb və davamlı sülh üçün daha ciddi addımlar tələb olunur.