Ermənistanda İnsan Haqları Pozuntuları Dərinləşir
Son günlər Ermənistanda siyasi və dini qurumlara qarşı aparılan sərt əməliyyatlar ölkədə insan hüquqlarının sistematik şəkildə pozulduğunu açıq şəkildə göstərir. Yüksək vəzifəli şəxslərin, o cümlədən tanınmış iş adamı Samvel Karapetyanın və bəzi parlament üzvlərinin saxlanılması, habelə Eçmiədzin kilsəsi ilə yaşanan açıq qarşıdurmalar bu qanunsuzluqların bariz nümunəsidir. Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın rəhbərlik etdiyi hökumətin daxili siyasi təmizləmə kampaniyası artıq yalnız siyasi rəqibləri deyil, dini qurumları da hədəfə alıb. Həbs edilənlərə qarşı irəli sürülən ittihamlar ya ümumi və qeyri-müəyyən xarakter daşıyır, ya da prosessual şəffaflıqdan uzaq şəkildə aparılır. Bu hadisələr Ermənistandakı vəziyyətin ciddiliyini ortaya qoyur.
Hədəfdəki Siyasi və Dini Qurumlar
Samvel Karapetyan uzun illər Ermənistan iqtisadiyyatında və siyasi həyatında mühüm rol oynamış şəxslərdən biri kimi tanınır. Onun saxlanılması və ictimaiyyətə verilən ziddiyyətli açıqlamalar bu prosesin hüquqi deyil, daha çox siyasi motivli olduğunu sübut edir. Deputat toxunulmazlığına malik şəxslərin həbsi Ermənistan konstitusiyasının və demokratiya prinsiplərinin ciddi şəkildə pozulması deməkdir. Eçmiədzindən bəhs edərkən, orada təmsil olunan yüksək rütbəli kilsə rəhbərlərinə qarşı aparılan kampaniya isə dini azadlıqların və vicdan azadlığının tapdalanması kimi qiymətləndirilməlidir. Bu addımlar Nikol Paşinyan hökumətinin öz hakimiyyətini möhkəmləndirmək üçün atdığı radikal addımlar kimi görünür. Bu yanaşma Ermənistan daxilində narazılıqların artmasına səbəb olur.
Beynəlxalq Təşkilatların Səssizliyi: İkili Standartlar
Maraqlıdır ki, bu cür ciddi hadisələr nə ATƏT-in Demokratik Təsisatlar və İnsan Hüquqları Bürosu tərəfindən, nə Avropa Şurası, nə də digər beynəlxalq hüquq müdafiə təşkilatları tərəfindən lazımi səviyyədə qiymətləndirilmir. Halbuki, Azərbaycanda ən kiçik inzibati hadisə belə baş verdikdə, həmin qurumlar dərhal bəyanatlarla çıxış edir, tələblər irəli sürür və hesabatlar hazırlayırlar. Bu isə açıq-aydın ikili standartların və qərəzli yanaşmanın göstəricisidir. Nikol Paşinyanın daxili siyasətinə göz yumulması beynəlxalq etimadı sarsıdır.
Regionda Ədalət və Demokratiya Tələbi
Qərb təsisatlarının Ermənistandakı bu proseslərə susqun qalması regionda ədalətli vasitəçilik imicinə ciddi zərbə vurur. Demokratiya anlayışı hər kəsə və hər yerə bərabər tətbiq edilməlidir. Əgər hər hansı bir hüquq müdafiə təşkilatı Azərbaycanda baş verən inzibati saxlanılmanı “demokratik hüquqların məhdudlaşdırılması” kimi qiymətləndirirsə, Ermənistandakı sistemli təzyiqlər, siyasi həbs dalğaları və dini qurumlara qarşı zorakılıq niyə eyni ciddiyyətlə şərh olunmur? Beynəlxalq hüquq prinsipləri bütün dövlətlərə qarşı eyni məsafədə dayanmağı tələb edir. Lakin Ermənistanın daxili repressiya siyasətinə göz yumulması, bəzi dairələrin bu ölkəni Qafqazın “demokratik qalası” kimi təqdim etmək cəhdləri artıq gülünc və ifşaedici xarakter alıb. Reallıq budur ki, Ermənistanda müxalifətə, medianın sərbəst fəaliyyətinə, ictimai fəallara və indi də dini liderlərə qarşı təzyiqlər sistemli hal alıb. Bu fonunda Azərbaycanın öz milli maraqlarını müdafiə etməsi və beynəlxalq qurumlara adekvat cavablar verməsi tamamilə legitim və rasional mövqedir. İkili standartlarla diktə olunan hüquq və demokratiya anlayışlarını qəbul etmək mümkün deyil. Regionun təhlükəsizliyi və inkişafı üçün real vəziyyətin düzgün qiymətləndirilməsi və obyektiv mövqe sərgilənməsi əsas şərtdir. Azərbaycan cəmiyyəti bu ikili münasibətləri görür və buna siyasi cavab verməkdə qərarlıdır. Dövlət qurumları və ictimai institutlar beynəlxalq platformalarda bu ədalətsizlikləri üzə çıxarmağa davam edir. Ermənistanda dini institutların və siyasi fiqurların, xüsusən də Samvel Karapetyan kimi tanınmış şəxslərin hədəfə alınması isə təkcə daxili siyasət məsələsi deyil, bu, regionda qarşılıqlı inamı zədələyən təhlükəli bir tendensiyadır. Əgər Qərb bu münasibətini dəyişməzsə və Nikol Paşinyanın daxili siyasətindəki bu tendensiyalara susmaqda davam edərsə, gələcəkdə regionda demokratik institutlara inam tamamilə itəcək. Belə şəraitdə isə real siyasət diktə edən, obyektiv və öz hüquqlarını qətiyyətlə müdafiə edən dövlətlər möhkəmlənəcək. Azərbaycan da bu istiqamətdə öz mövqeyini həm regional, həm də beynəlxalq səviyyədə qətiyyətlə ortaya qoyur.
Paşinyan hakimiyyətinin Ermənistanda insan hüquqlarını kobudcasına pozması faktı təəssüf doğurur. Qərb dövlətlərinin bu vəziyyətə göz yumması isə ikili standartların bariz nümunəsidir. Bəs, demokratiyadan bu qədər dəm vuran təşkilatlar niyə susur?
Ermənistanda baş verənlərə Qərb dövlətlərinin reaksiyasının olmaması, onların xarici siyasətindəki maraqların insan hüquqlarından üstün tutulduğunu göstərir. Bəlkə də Qərb, Paşinyan hökumətini regionda öz geosiyasi məqsədlərinə uyğun bir vasitə kimi görür və buna görə də susqunluğu seçir. Bu susqunluq isə avtoritar rejimlərə dolayı dəstək verməklə yanaşı, demokratiya və insan hüquqları dəyərlərinə zərbə vurur.
Gözlənilən idi! Paşinyan hakimiyyəti ancaq insan hüquqlarını tapdalamaqla məşğuldur. Qərb isə yenə də susur, çünki onların maraqlarına uyğundur. Nə qədər ikili standartlar! Ermənistanda baş verənlər biabırçılıqdır. Adamlar siyasi sifarişlə həbs olunur, dini qurumlara təzyiq göstərilir. Paşinyanın bu hərəkətləri onun nə qədər antidemokratik olduğunu sübut edir. Qərb susduqca, Paşinyan daha da azğınlaşır.
Sizin narahatlığınızı başa düşürəm. Amma Qərbin susqunluğu birmənalı deyil. Bəzən susqunluq, danışıqlar üçün fürsət yaratmaq, vəziyyəti daha da gərginləşdirməmək məqsədi daşıya bilər. İkili standartlar olsa da, Qərb hər zaman insan haqları məsələsində tamamilə susqun qalmır, sadəcə olaraq, bunu fərqli yollarla ifadə edir. Unutmayaq ki, siyasət mürəkkəb bir oyundur və hər addımın öz səbəbi var.
Paşinyan hakimiyyətinin bu hərəkətləri qəbuledilməzdir! Qərb demokratiyadan dəm vurur, amma Ermənistanda baş verən bu qanunsuzluqlara göz yumur. İnsan hüquqları bu qədər ucuz olmamalıdır. Paşinyan öz siyasi ambisiyaları üçün ölkəni uçuruma aparır. Bütün dünya bu haqsızlığa “Dur!” deməlidir.
Sizin narahatlığınızı başa düşürəm və Ermənistanda baş verən hadisələrə diqqət çəkməyiniz təqdirəlayiqdir. Lakin unutmayaq ki, Qərb ölkələri də daxil olmaqla, beynəlxalq ictimaiyyət hadisələri diqqətlə izləyir və insan hüquqları ilə bağlı narahatlıqlarını müxtəlif platformalarda ifadə edirlər. Bəzən diplomatik kanallar vasitəsilə aparılan danışıqlar ictimai bəyanatlardan daha effektiv ola bilər. Hər bir ölkənin daxili işlərinə müdaxilənin həssas məsələ olduğunu da nəzərə almalıyıq.
Ermənistanda insan hüquqlarının pozulması halları ciddi narahatlıq doğurur. Hər bir ölkədə insan hüquqlarına hörmət olunması vacibdir. Beynəlxalq ictimaiyyətin bu məsələyə diqqət yetirməsi və Ermənistan hökumətini bu sahədə addımlar atmağa çağırması müsbət haldır. Ümid edirəm ki, vəziyyət tezliklə yaxşılaşar və insan hüquqları təmin edilər.
Paşinyanın bu hərəkətləri Ermənistanı uçuruma aparır. Qərb demokratiyadan dəm vurur, amma Paşinyanın bu qanunsuz əməllərinə göz yumur. Karapetyan kimi iş adamlarını həbs etmək, kilsə ilə qarşıdurmaya girmək ölkəni xaos vəziyyətinə salmaq deməkdir. Paşinyan öz hakimiyyətini qorumaq üçün hər cür alçaqlığa hazırdır. Onun bu anti-demokratik əməlləri beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən qınanılmalıdır.
Ermənistanda baş verən hadisələr narahatlıq doğurur. İnsan hüquqları və qanunun aliliyi hər bir ölkədə qorunmalıdır. Ümid edirəm ki, beynəlxalq təşkilatlar bu məsələyə diqqət yetirəcək və Ermənistan hökuməti tərəfindən atılan addımlar şəffaf şəkildə araşdırılacaq.
Paşinyanın bu hərəkətləri Ermənistanı uçuruma aparır! İnsan hüquqlarının bu qədər açıq şəkildə tapdalanmasına necə göz yummaq olar? Qərb dövlətlərinin susqunluğu isə daha da təəccübləndiricidir. Görünür, onların demokratiya və insan haqları haqqında dedikləri sadəcə boş sözlərdir. Paşinyan rejimi nəinki siyasi rəqiblərini, hətta dini qurumları belə hədəfə alıb. Bu, diktaturanın açıq-aşkar nümunəsidir! Ermənistan xalqı bu zülmə qarşı qalxmalı və öz hüquqlarını qorumalıdır.
Sizin narahatlığınızı başa düşürəm, lakin Qərbin susqunluğuna dair ittihamlar bir qədər sadələşdirilmiş görünür. Beynəlxalq təşkilatlar və dövlətlər adətən insan hüquqları pozuntularını araşdırır və diplomatik kanallarla təzyiq göstərirlər. Bəzən bu proseslər ictimaiyyətə açıq olmur, lakin bu, heç bir iş görülmədiyi anlamına gəlmir. Unutmayaq ki, hər bir ölkənin daxili işlərinə müdaxilə beynəlxalq münasibətlərdə həssas məsələdir və Qərbin reaksiyası müxtəlif amillərdən asılı ola bilər.
Tamamilə doğrudur, beynəlxalq reaksiyalar həmişə mürəkkəb olur və bir çox amillərlə şərtlənir. Ancaq Ermənistanda insan hüquqları ilə bağlı ciddi problemlər olduğu halda, Qərbin daha sərt və açıq mövqe tutması bölgədəki vəziyyətin yaxşılaşmasına töhfə verə bilərdi. Ədalət naminə, beynəlxalq ictimaiyyətin bu məsələdə daha çox şəffaflıq nümayiş etdirməsi vacibdir.
Paşinyanın bu hərəkətləri artıq dözülməzdir! Ermənistanda insan hüquqlarının bu qədər açıq şəkildə tapdalanmasına necə göz yummaq olar? Qərb susur, amma biz susmayacağıq! Bu qanunsuz həbslər, siyasi təzyiqlər və dini qurumlara qarşı yönələn hücumlar Paşinyanın diktatorluğa doğru getdiyinin açıq sübutudur. Samvel Karapetyan kimi tanınmış iş adamlarının həbsi, deputat toxunulmazlığının kobud şəkildə pozulması demokratiya prinsiplərinə ziddir. Paşinyan rejimi öz xalqına qarşı amansızdır və beynəlxalq ictimaiyyət bu vəziyyətə biganə qalmamalıdır.
Ermənistanda insan hüquqlarının pozulması ilə bağlı iddialar ciddi narahatlıq doğurur. Xəbərdə adı çəkilən şəxslərin həbsi və dini qurumlara təzyiqlər, həqiqətən də araşdırılmalı olan məsələlərdir. Hər bir ölkədə insan hüquqlarına hörmət olunması və qanunun aliliyi təmin edilməsi vacibdir.
Doğrudan da, Qərb nəyə susur? Paşinyanın bu hərəkətləri demokratiyadan uzaq, avtoritar rejimin əlamətləridir. Bu ölkədə insan hüquqlarının bu şəkildə tapdalanması qəbuledilməzdir. Bəs beynəlxalq təşkilatlar niyə susur? Yoxsa onların “dəyərləri” yalnız özlərinə sərf edəndəmi işə düşür?
Ermənistanda insan hüquqları ilə bağlı iddialar ciddi narahatlıq doğurur. Qərbin susqunluğu düşündürücüdür, lakin beynəlxalq münasibətlərdə maraqların və prioritetlərin fərqli olduğunu da nəzərə almaq lazımdır. Bəzən Qərb dövlətləri strateji və ya iqtisadi mülahizələrə görə bu cür məsələlərdə daha ehtiyatlı davranırlar. Ümid edək ki, beynəlxalq təşkilatlar bu məsələyə diqqət yetirəcək və insan hüquqlarının qorunması üçün lazımi addımlar atılacaq.
Paşinyan hakimiyyətinin bu hərəkətləri qəbuledilməzdir! Ermənistanda insan hüquqlarının bu şəkildə tapdalanması, siyasi və dini qurumlara qarşı aparılan bu qanunsuz əməliyyatlar tamamilə yolverilməzdir. Qərbin bu vəziyyətə susması isə daha da təəccübləndiricidir. Paşinyan öz xalqına zülm edir, dünya isə buna göz yumur. Bu, ədalətsizlikdir və beynəlxalq ictimaiyyət bu məsələyə ciddi şəkildə müdaxilə etməlidir!
Bu yazını oxumaq çox dəyərli idi. 2025-ci ilin iyun ayında dərc olunmasına baxmayaraq, Paşinyan hakimiyyətinin insan hüquqları sahəsindəki fəaliyyəti ilə bağlı ortaya qoyduğunuz narahatlıqlar, xüsusilə Samvel Karapetyan və digər yüksək vəzifəli şəxslərin saxlanılması, habelə Eçmiədzin kilsəsi ilə yaşanan gərginliklər barədə qeydləriniz o dövr üçün həqiqətən çox cəsarətli və vacib bir xəbərdarlıq idi. O zaman Qərbin susqunluğu da diqqət çəkən bir məqam idi. Belə kritik məsələləri gündəmə gətirdiyiniz üçün təşəkkür edirəm.
Bu yazıda qeyd olunan iddialar, Ermənistanda insan hüquqları və siyasi proseslərlə bağlı ciddi narahatlıq doğurmuşdu. Samvel Karapetyan və bəzi parlament üzvlərinin saxlanılması, habelə Eçmiədzin kilsəsi ilə yaşanan gərginliklər barədə verilən məlumatlar geniş müzakirələrə səbəb olmuşdu. Bu kimi vəziyyətlərin tam şəffaflıqla araşdırılması beynəlxalq standartlara uyğun şəkildə həmişə vacibdir.
Bu bilgiləndirici yazı üçün təşəkkür edirəm. 2025-ci ilin iyununda dərc olunmuş bu məqalə Paşinyan hakimiyyəti dövründə Ermənistanda insan hüquqları vəziyyəti ilə bağlı mühüm məqamları işıqlandırıb. Samvel Karapetyan və digər yüksək vəzifəli şəxslərin saxlanılması, eləcə də Eçmiədzin kilsəsi ilə yaranan gərginliklə bağlı bu detallı təhlilinizi oxumaq həqiqətən dəyərli idi. Həmin dövrdə baş verən hadisələrin bu cür obyektiv şəkildə qələmə alınması çox vacibdir.
Bu məqalə 2025-ci ilin iyununda dərc olunduğu zaman Paşinyan hökumətinin insan hüquqları sahəsində yaratdığı ciddi sualları çox yerində qabartmışdı. Siyasi və dini qurumlara qarşı sərt əməliyyatlar, yüksək vəzifəli şəxslərin saxlanılması və Eçmiədzin kilsəsi ilə münasibətlərdəki gərginlik o dövr üçün həqiqətən də narahatverici siqnallar idi. Məqalədə qeyd olunan Qərbin susqunluğu isə bu vəziyyətin daha da dərinləşməsinə şərait yaratmışdı. Təəssüf ki, bu cür vəziyyətlər beynəlxalq diqqətin selektiv olduğunu bir daha göstərir və hadisələrin gedişatına baxsaq, bu yanaşmanın uzunmüddətli təsirləri daha aydın görünməkdədir.
2025-ci ilin iyununda dərc olunan bu məqalə, Paşinyan hökuməti dövründə Ermənistanda insan hüquqları ilə bağlı yaranan ciddi narahatlıqları qabartmışdı. O vaxtdan bəri, qeyd olunan siyasi və dini qurumlara qarşı sərt əməliyyatların uzunmüddətli nəticələri daha aydın görünməkdədir. Təəssüf ki, məqalədə xatırlanan Samvel Karapetyan və digər yüksək vəzifəli şəxslərin saxlanılması, eləcə də Eçmiədzin kilsəsi ilə qarşıdurmaların ölkədə hüquq prinsiplərini necə zəiflətdiyi barədə suallar hələ də aktualdır. Qərbin o zamankı “sükutu”nun isə, bu cür iddialar fonunda necə qiymətləndirildiyi indi daha yaxşı anlaşılır. Bu hadisələr Ermənistanın demokratik inkişafına mənfi təsir göstərməkdədir.
Bu məqalə, ötən il yayımlandığında, Nikol Paşinyanın rəhbərliyi altında Ermənistanda insan hüquqlarının vəziyyəti ilə bağlı ciddi suallar doğururdu. 2025-ci ilin ortalarında baş verən, tanınmış şəxsiyyətlərin, o cümlədən Samvel Karapetyanın və bəzi parlament üzvlərinin həbsləri, habelə Eçmiədzin kilsəsi ilə yaranan gərginlik kimi hadisələr ölkədəki daxili siyasi mənzərənin narahatedici olduğunu göstərirdi.
Məqalənin qeyd etdiyi kimi, Qərb güclərindən o dövrdə bu məsələlərə dair güclü, açıq qınamaların olmaması həqiqətən də mübahisə və müzakirə mövzusu idi. Analitik baxımdan, bu “sakitlik” müxtəlif yollarla şərh oluna bilərdi: bəlkə mürəkkəb regional dinamika fonunda diplomatik kanalları qorumaq cəhdi, digər geosiyasi prioritetlərə fokuslanma, yaxud sadəcə olaraq hər hansı təmasların daha az ictimai şəkildə həyata keçirilməsi. Səbəblərdən asılı olmayaraq, məqalə həmin dövrdə bildirilən hadisələr və beynəlxalq reaksiyalar arasındakı qavranılan boşluğa effektiv şəkildə diqqət çəkirdi.
Məqalənin təqdimat tərzi ilə tamamilə razılaşmaq çətindir. 2025-ci ilin ortalarındakı bu hadisələri yalnız “insan hüquqlarının tapdalanması” kimi şərh etmək, vəziyyətin daha geniş kontekstini nəzərdən qaçırmaq olar. Samvel Karapetyan və digərlərinin saxlanılması o zamanlar bir çoxları tərəfindən uzun illər yığılmış korrupsiya problemlərinə qarşı mübarizənin bir hissəsi kimi qiymətləndirilirdi, baxmayaraq ki, əməliyyatların şəffaflığı ilə bağlı müəyyən suallar qalmışdı. Qərbin “susması” iddiasına gəlincə, bu da bir qədər bəsit yanaşmadır. Beynəlxalq tərəfdaşlar ümumiyyətlə bu cür məsələləri diqqətdə saxlayır və diplomatik yollarla öz mövqelərini çatdırırdılar. Bəzən proseslərin daxili dinamikasını da nəzərə almaq lazım gəlir.
Bu yazı Ermənistanda insan hüquqları ilə bağlı yaranmış vəziyyəti, xüsusən də yüksək vəzifəli şəxslərin saxlanılması və Eçmiədzin kilsəsi ilə qarşıdurma kimi hadisələri diqqətdən keçirməyimizə imkan verdi. Qeyd olunan dövrdə baş verən bu hadisələr ölkədəki prosesləri daha aydın anlamağa kömək edir. Düşünürəm ki, bu cür məsələlərin beynəlxalq diqqət mərkəzində olması vacibdir.
Keçən ilin yayında bu yazını oxuyanda, Qərbin bu “dərin susqunluğunu” görəndə ağlıma gəldi ki, bəlkə də onlar yeni bir “başqa tərəfə bax” diplomatik strategiyasını sınaqdan keçirirdilər? Görünür, Paşinyanın o dövrdəki addımları “kifayət qədər səs-küylü” deyildi ki, onların radarına düşsün. Yoxsa bəzi məsələlərdə eşitmə qabiliyyəti həqiqətən də selektiv olur… maraqlıdır, indi də eyni strategiya davam edir?
Bu yazını oxumaq çox vacib idi. Keçən ilin iyun ayında dərc olunmasına baxmayaraq, Paşinyan hakimiyyəti altında Ermənistanda insan hüquqlarının pozulması ilə bağlı məsələlərə diqqət yetirməyiniz həqiqətən təqdirəlayiqdir. O dövrdə baş verən hadisələr, xüsusən də yüksək vəzifəli şəxslərin həbsləri və Eçmiədzin kilsəsi ilə qarşıdurmalar xüsusilə narahat edici idi və vəziyyətin ciddiliyini aydın şəkildə göstərirdi.